دانــستنی‌هـــا

تاثير ماهي «قزل آلا» بر کاهش فشارخون

امگا3 فوايد زيادي براي سلامتي دارد و يک بررسي جديد نشان مي‌دهد که خوردن سه گرم از آن در روز براي کاهش فشارخون کافي است. اين يافته‌ شامل اسيدهاي چرب امگا3 است که از غذا يا مکمل‌هاي غذايي به دست مي‌آيد. دکتر شينژي لي، استاديار و مدير برنامه دانشکده داروسازي در دانشگاه ماکائو طي مطالعاتي گسترده به بررسي تاثير ماهي قزل‌آلا بر کاهش فشارخون پرداخته است. وي در اين رابطه مي‌گويد: طبق تحقيقات ما، يک فرد بزرگسال با وزن متوسط ممکن است با مصرف حدود 3 گرم در روز از اسيدهاي چرب، فشارخون متوسطي را کاهش دهد. اسيدهاي چرب امگا3 يک ماده مغذي فراوان در ماهي‌هاي چرب مانند ساردين و سالمون هستند، اگرچه مکمل‌هاي غذايي نيز براي دستيابي به اثرات سلامتي آن کار مي‌کنند. در حالي‌که بسياري از تحقيقات امگا3 را با افزايش شناخت مرتبط مي‌کند، ارتباط آنها با فشارخون کمتر مشخص است. برخي از مطالعات اسيدهاي چرب امگا3 را با فشارخون پايين مرتبط مي‌دانند، اگرچه شواهد قطعي نيست. مکمل روغن ماهي به‌طور متوسط حاوي 300 ميلي‌گرم امگا3 در هر قرص است و ماهي آزاد اقيانوس اطلس و ماهي‌ قزل‌آلا چهار تا پنج اونس حدود سه گرم اسيدهاي چرب امگا3 را در خود دارد. دکتر لي توضيح داد: بيشتر مطالعات بر روي مکمل‌هاي روغن ماهي به‌جاي EPA و DHA امگا 3 مصرف ‌شده در غذا گزارش شده‌اند که نشان مي‌‌دهد مکمل‌ها ممکن است جايگزيني براي کساني باشد که نمي‌‌توانند به‌طور منظم ماهي‌هاي چرب مانند سالمون بخورند. مکمل‌هاي جلبک با اسيدهاي چرب EPA و DHA نيز گزينه‌اي براي افرادي است که ماهي يا ساير محصولات حيواني مصرف نمي‌کنند. اين پژوهش بزرگ داده‌هاي 71 کارآزمايي باليني را بررسي کرد که رابطه بين فشارخون و اسيدهاي چرب امگا 3 DHA و EPA را در بزرگسالان مبتلا به فشارخون بالا يا اختلالات کلسترول بررسي مي‌‌کردند. کارآزمايي‌هاي باليني از سال 1987 تا 2020 در سراسر جهان انجام شد. نتايج شامل اطلاعات سلامتي تقريباً 5 هزار نفر در سنين 22 تا 86 سال بود. افراد شرکت‌‌کننده در آزمايش‌ها مقدار توصيه شده اسيد‌هاي چرب خود را از طريق غذا يا مکمل‌ها براي حدود 10 هفته مصرف کردند. مطالعات فوق نشان داد فشارخون بالا در افرادي که روزانه بين دو تا سه گرم اسيدهاي چرب امگا 3 ترکيبي DHA و EPA مصرف مي‌کردند نسبت به بزرگسالاني که مصرف نمي‌کردند کمتر بود. خوردن بيش از سه گرم امگا3 در بزرگسالان مبتلا به فشارخون بالا يا چربي خون بالا تفاوت زيادي ايجاد کرد. در اين پژوهش همچنين مشخص شد با مصرف روزانه سه گرم امگا3، ميانگين فشارخون در افراد مبتلا به فشارخون بالا حدود 4.5 ميلي‌متر بر جيوه کاهش يافت. کساني‌که فشارخون بالا نداشتند، فشارخونشان 2.0 ميلي متر بر جيوه کاهش يافت. خوردن 5 گرم امگا3 فشارخون را در افراد مبتلا به فشارخون تا 4.0 ميلي متر بر جيوه کاهش داد. دکتر لي نتيجه‌گيري مي‌کند: مطالعه ما نشان مي‌دهد که اسيدهاي چرب امگا3 EPA و DHA ممکن است خطر ابتلا به بيماري عروق کرونر قلب را به ويژه در ميان افرادي که قبلاً مبتلا به فشارخون بالا تشخيص داده شده‌اند، با کمک کاهش فشارخون کاهش دهند.

علائم نشان‌دهنده کلسترول خون بالا

در حالي‌که بسياري از افراد تنها از مضرات اين کلسترول باخبر هستند، بايد گفت وجود آن براي بسياري از عملکردهاي حياتي بدن ضروري است. کلسترول براي توليد صفرا ضروري بوده و همچنين مسئول هضم چربي است. علاوه بر اين، در توليد بسياري از هورمون‌ها نقش دارد و براي تقويت سلامت قلب‌وعروق مفيد است. مشکل اينجاست که با وجود نياز اندام‌ها به کلسترول، افزايش آن باعث آسيب‌هاي جبران‌ناپذير مي‌شود. اين در حالي است که بسياري از افراد هنوز از علائم افزايش کلسترول در بدن مطلع نيستند، چون اين علائم به‌راحتي قابل مشاهده نبوده و در نهايت منجر به فشارخون بالا، نارسايي کليه و ... خواهد شد. بنابر اعلام دفتر آموزش و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت،‌ با اين حال برخي از علائم افزايش سطح کلسترول در بدن که نياز به پيگيري‌هاي جدي دارد، از اين قرار است:

تورم و بي‌حسي اندام

يکي از علائم اوليه کلسترول بالا، تورم و بي‌حسي اندام‌هاست. اين واکنش از گردش خون موثر جلوگيري مي‌کند و اين کار باعث کاهش اکسيژن و موادمغذي عضلات مي‌شود.

بوي بد دهان

تنفس بد بو و بوي بد دهان يکي از نشانه‌هاي بسيار رايج افرادي است که داراي کلسترول بالا هستند. کلسترول بالا باعث ايجاد مشکلات جدي در فرآيند هضم موادغذايي شده و اين اتفاق خود عامل بوي بد دهان خواهد شد.

نفخ و سوءهاضمه

سطوح کنترل‌نشده کلسترول بد يا همان LDL، به‌عنوان يک عامل مهم براي صدمات جدي به دستگاه گوارش مانند سوءهاضمه و نفخ شناخته شده است. ليپيدهاي اضافي در خون و کبد متابوليسم را مختل کرده و از هضم موثر جلوگيري مي‌کنند؛ به‌ويژه هنگامي‌که غذاهاي با چربي بالا مصرف مي‌شوند.

سرگيجه و سردرد

کلسترول موجود در شريان‌ها مانع گردش خون موثر شده و با کاهش اکسيژن خون، باعث ايجاد سردرد، سرگيجه، از دست دادن تعادل و... مي‌شود.

مشکلات ديد

کلسترول اضافي در بدن منجر به مشکلات بينايي مي‌شود. سوزش چشم، تاري‌ديد و زردي چشم از عوارض کلسترول بالا هستند.

يبوست

تشکيل ليپيدها در شريان‌ها با تاثير منفي روي فرآيند هضم منجر به کاهش تحرک روده‌ها و ابتلا به يبوست مي‌شود.

درد قفسه سينه

درد قفسه‌سينه هميشه يک دليل براي معاينات فوري پزشکي است. اگرچه بسياري از بيماري‌ها با درد قفسه‌سينه ارتباط مستقيم دارند، در اکثر موارد، اين درد مرتبط با کلسترول بالاست. ايجاد چربي در شريان‌ها جريان خون را محدود کرده و مي‌تواند باعث فشارخون بالا و افزايش درد در قفسه سينه شود.