عملکرد يک ساله دولت سيزدهم زير ذرهبين
هنگامــــه انتخابــات رياستجمهوري سيزدهم رئيسي وعدههايي داد. با اين قولها هم بود که از سوي حاميانش لقب بتشکن را گرفت و توانست وارد پاستور شود. قرننو نوشت؛ اما حالا نزديک به يکسال است که از دوره رياستجمهوري او و تکيه زدنش به صندلي رياست قوه مجريه ميگذرد، نگاهي گذرا به عملکرد يکساله دولت انداختهايم.
امتيازاتي که از دست رفت
پس از روي کارآمدن دولت سيزدهم موضوعي که بارها سوژه رسانههاي منتقد دولت شد، نحوه ترکيب کابينه سيزدهم بود، برعکس دولت روحاني، دولت رئيسي پايگاه بسيار خوبي ميان اصولگرايان داشت، مجلس نيز با دولت همسو بود و در همان ابتداي کار 18 وزير از 19 وزير پيشنهادي او رأي اعتماد مجلس را کسب کردند. اما عملکرد دولت در يک چهارم حيات خود به گواه موضعگيريها با انتقاد پايگاه اجتماعي اصولگرايان مواجه شده است. اکنون کار به جايي رسيده که برخي از نمايندگان در آستانه فرارسيدن انتخابات مجلس انتقاداتي را به دولت عنوان ميکنند. نمونه اين انتقادات اظهارات مجتبي ذوالنوري از نمايندگان اصولگراي مجلس بود که در وصف دولت رئيسي گفت: «دولت رئيسي مانند کسي است که روي تردميل ميدود و مسافتي طي نميشود؛ امروز نقطه (الف) و (ب) شما کجاست که ارزيابي کنيم پيشرفتي در امور اتفاق افتاده يا خير؟» احمد مازني، نماينده اصلاحطلب مجلس دهم، در بررسي عملکرد يکساله دولت سيزدهم، گفت: «منصفانهترين نقد دولت سيزدهم و مجلس يازدهم و يکدستشدن قدرت در يک سال گذشته که از انتخابات رياستجمهوري ميگذرد، نشان داد يکدستي قدرت براي حل مشکلات مردم، فرضيه درستي نبود؛ چراکه عملکرد نهادهاي اجرايي يکدست مشکلي را حل نکرد.» اين انتقادات تنها به نطقهاي نمايندگان خلاصه نميشود بلکه در طول همين مدت وزير کار و رفاه اجتماعي دولت رئيسي کنار رفت و تعدادي ديگر از وزرا زير تيغ استيضاح قرار گرفتند.
وعدههايي که هنوز محقق نشده است
رئيسي برخي از وعدههايي را که داده، هنوز محقق نکرده، بلکه مستقيما به جراحي کالبد اقتصاد کشور پرداخت. اگرچه برخي کارشناسان معتقدند اين جراحي اقتصادي ضرورت داشت اما از نگاه برخي ديگر نيز اجراي يکباره آن بدون فراهم کردن شرايط اجرا و در شرايط سخت تحريمي شوکي سنگين به معيشت مردم بود. در پي اين تصميم قيمت برخي خوراکيها و مواد غذايي، اجارهبها و... افزايش پيدا کرد و همين موضوع باعث انتقاداتي از سوي مردم شد. اين تصميم دولت در کنار اجراي يکباره جراحي اقتصادي در برخي حوزههاي اقتصادي ديگر فشار تورمي و گراني بر سفره مردم را بالا برده است.
سياستهاي ناموفق
يکي از انتقادهاي وارده بر دولت اتخاذ سياستهايي در برابر انتقادات است. در ابتدا دولت براي کاهش انتقادات برخوردهاي شعاري را در دستور کار خود قرار داد اما نتوانست نتيجهاي بگيرد. سياست سفرهاي استاني نيز نتوانست منتقدين را قانع کند. برخي از سختگيريهاي فرهنگي نيز نتوانست مسير انتقادات افکار عمومي را عوض کند.
اشتغال از دست رفته
يکي ديگر از وعدههاي رئيسي در جريان رقابتهاي انتخاباتي، ايجاد يک ميليون شغل جديد در سال بود. انتشار گزارشي از نرخ بيکاري که بيانگر عملکرد دولت رئيسي در 9 ماه گذشته است، نشان ميدهد که اشتغال در اين دوران يافته است. 100 هزار فرصت شغلي در بخش صنعت در بهار 2022 در مقايسه با بهار 2021 از دست رفته و همچنين بخش کشاورزي با بيشترين نرخ بيکاري در مدت ياد شده، روبهرو بوده است. تنها بخشي که در اين 9 ماه شاهد افزايش نرخ اشتغال بوده، بخش خدمات است. بورس تهران نيز در سال اول رياستجمهوري رئيسي با رشد 6. 4 درصدي شاخص کل همراه بود که در مقايسه با تورم ماهانه اين 12 ماه که به 44. 35 درصد ميرسد عملکرد ضعيفي را براي بازار سرمايه به نمايش ميگذارد. اين بازدهي پايين اعتماد سرمايهگذاران را نسبت به بازار کاهش داده است، به طوري که اصليترين نياز حال حاضر بورس تهران اطمينان مردم به اين بازار حياتي است. ابراهيم رئيسي وعده داده بود که بازار بورس را سر و سامان ميدهد اما با گذشت اين مدت تيم اقتصادي او، اقدام مؤثري براي توقف ضرر و زيان سرمايهگذاران انجام نداده است و در روزهاي گذشته انتقادهايي از عملکرد دولت در بورس شده است.
سرمايه اجتماعي
در يک سال گذشته دولت نه تنها نتوانست سرمايه اجتماعي خود را بازتوليد کند. محسن رهامي در اين باره ميگويد: به نظر من دولت سيزدهم در مدت يک سال عمر خود در بازتوليد سرمايه اجتماعي، چندان موفق نبوده است.» حال با اين تفاسيربايد ديد رئيسي در ادامه مسير چه ميکند.
