گــــــپ
علی قمی در گفتوگو با «آرمان ملی»:
قدرت پهپادی ایران جنبه دفاعی دارد
آمریکا به دنبال زمینهسازی برای تحریم تسلیحاتی ایران است
همکاری ایران با روسیه در حوزههای فناوریهای نوین است
آرمان ملی- پورحسین: کارکرد پهپادهای ایرانی و شائبه فروش و صادرات آن به روسیه هم اینک سبب شده تا سئوالات فراوانی پیرامون قدرت نظامی ایران آن هم در شرایط تحریم مطرح شود. در واقع هم افزایی توان دفاعی از رهگذر موشکهای بالستیک نقطه زن و پهپادهای انتحاری، ضریب امنیتی ایران را در سالهای اخیر بالا برده است. تحول در سمت و سوهای توان دفاعی ایران این گمانه از سوی مقامات واشنگتن قوت گرفته است که روسیه تلاش دارد از توان پهپادی ایران در جنگ اوکراین استفاده کند. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفتوگویی با دکتر علی قمی، کارشناس ارشد امور راهبردی و ژئوپلیتیک داشته است که در ادامه میخوانید.
هدف و انگیزه ایران در تولید پهپاد در سالهای اخیر چه بوده و به چه علت سیستم دفاعی خود را به آن مجهز ساخته است؟
به نظر میرسد اقدام ایران در ساخت و تولید پهپاد تلاشی برای تقویت بنیانهای دفاعی و پدافندی و در صورت لزوم تهاجمی و آفندی کشور و همچنین برای برقراری توازن قوا در منطقه تلقی میشود. راهنما و الگوی عمل ایران در ساخت و تولید این پهپادها، در راستای منطق واقعگرایی است. واقعیت آن است که منطق واقع گرایی و رئالیسم یک جریان حاکم بر ساختار نظام بینالملل است. طبق منطق رئالیسم یا واقع گرایی اصل اول با توجه به ساختار معطوف به آنارشیک و در شرایط فقدان قوه فائقه مرکزی، مساله بقاست. در واقع توان پهپادی برای هر کشوری در یک ساختار معطوف به آنارشیک موجب بازدارندگی برای کشوری میشود که دارای نیات تهاجمی است. تحت این شرایط یعنی توان دفاعی موجودیت و بقای شما در یک ساختار هابزی تضمین میشود. ایران نیز با توجه به این اصل در سالهای اخیر به سمتی حرکت کرد تا توان دفاعی خود را هوشمند کرده تا در مقابل تهدیدها توان بازدارندگی داشته باشد.
آیا به واقع سیستمهای نوین نظامی و پهپادهای ایران این کیفیت را دارند تا دومین ارتش برتر جهان به سمت خرید آنها سوق پیدا کند؟
پهپادهای ساخت ایران طبق آخرین الگوها و معیارهای ساخت هواپیماهای بدون سرنشین است. وجه تمایز پهپادهای ساخت ایران بیش از هر چیز به جهت کیفیت و توانایی بالای آن است که بخشی از آن حاصل مهندسی معکوس از پهپاد آمریکایی و برخی هم حاصل نبوغ و استعداد دانشمندان و مهندسان امور تسلیحاتی است. همین کیفیت بالا سبب شده است که کارکرد این پهپادها بتواند معادلات منطقه غرب آسیا را به نفع ایران تغییر دهد. افزون بر این همین کیفیت و توانایی سبب شده است که این پهپاد فقط کارکرد و استفاده داخلی نداشته باشد و بسیاری از کشورها نظیر تاجیکستان، کشورهای شمال آفریقا و برخی از کشورهای اروپای شرقی ساخت این گونه پهپادها را برای تقویت توان دفاعی خود سفارش دهند. تمام این مزایای برشمرده شده حاکی از آن است که در طول سالهای تحریم کشورمان چه در عرصه اقتصادی و چه در زمینه دفاعی، توانسته با سرمایهگذاری فکری و استفاده از نیروی انسانی متخصص، صنایع دفاعی ایران را تا جایی در کلاس جهانی بالا ببرند که با انتشار اخباری از این دست حیرت و البته تحسین کشورهای مدعی و صاحب سبک در عرصه پهپادی را به دنبال داشته باشد. ضمن اینکه هیچ کشوری در اردوگاه ضدناتو به
اندازه ایران روی پهپاد سرمایهگذاری نکرده است. بنابراین روسیه بیمیل نیست که از این پهپاد برای تقویت بنیه دفاعی خود استفاده کند.
هم اینک از سوی مقامات واشنگتن ادعا شده که ایران پهپادهای خود را به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین ارسال کرده است، این ادعا تا چه میزان قابل راستیآزمایی است؟
به نظر میرسد که چنین ادعایی بیش از همه از سوی جیک سالیوان مشاور امنیت دولت بایدن عنوان شده است. سالیوان در این باره ادعا کرده است که به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد، ایران در حال آمادگی برای تحویل دادن تعدادی از پهپادهای این کشور به روسیه است و در این راستا تلاش میکند تعدادی از نیروهای روسی را درباره نحوه استفاده از این پهپادها آموزش دهد اما واقعیت این است که ادعای سالیوان معطوف به راستی آزمایی نیست، چراکه ایران بههمراه روسیه قرارداد ساخت تسلیحاتی داشته و تلاش آنها بیش از همه مرتبط با انتقال و تبادل تکنولوژی است نه بابت کمک به روسیه در جنگ اوکراین. به عبارت دیگر همکاری ایران با روسیه یک همکاری مبتنی در حوزههای فناوریهای نوین است که ساخت پهپادهای ایرانی در همان چارچوب قابل تفسیر است. از طرف دیگر، ما در شرایط حاضر چرا باید با کمک به روسیه از رهگذر ارسال پهپاد ایرانی به جنگ اوکراین ورود کنیم؟ ارسال کمک به روسیه از رهگذر تجهیزات پهپادی یعنی ورود ما با جنگ با ناتو و غرب. قطعا اولویت و بهترین مواضع تصمیم گیران و تصمیمسازان دستگاه دیپلماسی اعلام بیطرفی در جنگ اوکراین که این مواضع معطوف به عقلانیت
و منطق است.
پس به چه علت سالیوان قویا اشاره به کمک پهپادی ایران به روسیه کرده است؟
انگیزه و هدف سالیوان بیشتر در راستای اجرایی سازی تحریمهای تسلیحاتی شورای امنیت آنهم در قالب قطعنامه ۲۲۳۱ است. از سوی دیگر ما شاهد آن بودهایم که مجلس نمایندگان آمریکا پیشتر طرح قانون توقف امکانات پهپادی ایران را تصویب کرده بود. به موجب این طرح سیاست آمریکا این است که از دستیابی ایران و متحدان منطقهای آن به هواپیماهای بدون سرنشین، از جمله قطعات قابل دسترسی در بازار و استفاده از آنها در حمله علیه آمریکا و کشورهای شریک آن جلوگیری شود. بنابراین هدف واشنگتن یک جوسازی علیه ایران است و میخواهد این پیام را به جهانیان به ویژه متحدان منطقهای خود در منطقه غرب آسیا منتقل کند که توان پهپادی بههمراه توان موشکهای بالستیکی ایران میتواند تهدیدی بالقوه برای براندازی منافع واشنگتن و متحدانش در منطقه غرب آسیا باشد.
