مذاکرات احیای برجام به واسطه مقاومت «ثابت» ایران و آمریکا، مقاومت «وابسته» اروپا و «متغیر» مسکو و پکن به فرجام نهایی نزدیک نمیشود یا اگر نزدیک شود فرجام پیدا نمیکند؛ تا وقتی این وضعیت برقرار است در روند مذاکرات تغییری حاصل نخواهد شد. در میان کشورهای جهان که رویکرد و سیاست رئالیستی دارند مذاکره یک هدف برای رسیدن به اهداف است، مگر اینکه کاملا راههای استفاده از مذاکره به عنوان یک ابزار کم هزینه بسته شود و مذاکره به اختلال در دستیابی به اصول و اهداف منجر شود، از آن جهت است که آمریکا میانجیها یا مذاکره مستقیم و غیرمستقیم با ایران را همواره پذیرفته است. اساسا در عرصه سیاست حرفهای و نزد سیاستمداران انجام مذاکره یک رسالت تعریف شده سیاسی است اما زمانی که سخن از پایان مذاکره گفته میشود نشان دهنده ورود به فاز دیگری در عرصه ارتباط میان دو کشور یا دو جبهه در مقابل هم است. آمریکاییها بر این باورند که ایران از مذاکره برای خرید زمان استفاده میکند، ایران هم معتقد است که آمریکا تضمین لازم برای ماندن در برجام را نمیدهد. معتقدم ایران و آمریکا در این شرایط در بحث هستهای به یک مقاومت ثابت رسیدهاند که در صورت ادامه
این وضعیت نمیتوان انتظار شکست یا گشایشی در روند داشت. آمریکا برجام را موسع میخواند در حالی که ایران برجام را به بحث هستهای محدود میداند و خواهان برداشته شدن همه تحریمها علیه ایران حتی تحریمهای حقوق بشری و تروریستی است. تحت تاثیر این وضعیت، میانجیگرها فعال شدهاند که خود به خود هزینههای توافق را افزایش میدهد. هیچکس نمیتواند بگوید امید به مذاکره تعطیل اما میتوان گفت این روندی که امروز شاهد هستیم، امید بسیار کم و نگرانیهای زیادی را برای رسیدن به یک توافق به وجود آورده است. ایران و آمریکا به هیچ وجه حاضر به عقب نشینی از مواضع خود نیستند و ادامه این وضعیت شرایطی را ایجاد کرده است که دیگر نمیتوانند عقب نشینی کنند. اروپا به دلایل داخلی و منطقهای نمیخواهد برجام بیفرجام باشد، اما از آنجا که مقاومت وابسته به آمریکا دارد در نهایت در زمین آنها بازی میکند. روسیه و چین هم از ابتدا مقاومت متغیر داشتند یعنی همواره از برجام برای گرفتن امتیاز از غرب به ویژه آمریکا استفاده میکنند. مذاکرات به واسطه مقاومت ثابت ایران و آمریکا و وابسته اروپا و متغیر مسکو و پکن به فرجام نهایی نزدیک نمیشود یا اگر نزدیک شود
فرجام پیدا نمیکند. در وین در زمستان گذشته مذاکرات یک گام به پایان کار نیاز داشت اما روسیه آشکارا احیای برجام را معطل گذاشت. از این رو معتقدم تا وقتی این سطح از مقاومت در میز مذاکره در جریان است گفتوگوها با واسطه یا بیواسطه به جایی نمیرسد.