تشکل‌ها گوشت قرمز را به سیخ کشیدند

آرمان ملی: بررسی‌ها نشان می‌دهد از ابتدای خرداد ماه تاکنون قیمت انواع گوشت قرمز در میادین میوه و تره‌بار رشد حدود 40 تا 70 درصدی را تجربه کرده است. در واقع قیمت گوشت در حالی با عبور از مرز 200 هزار تومان به یک کالای لوکس در سبد غذایی خانوارها تبدیل شده که به‌رغم ادعای مازاد دام زنده اما همچنان قیمت گوشت در واحدهای عرضه به روند رو به رشد خود ادامه می‌دهد. در این رابطه نکته حائز اهمیت در چالش موجود سودجویی‌هایی است که طرف‌های تولید و عرضه از فضای حاکم بر اقتصاد کشور می‌کنند به گونه‌ای‌که همزمان با آزادسازی صادرات دام بهانه لازم برای افزایش قیمت در بازار نیز فراهم شد به‌طوری‌که‌ وزارت جهاد به فاصله چند روز مجوز صادرات را ابطال کرد حال مجددا دامداران با ابراز نگرانی از وجود دام‌های مازاد و گشنگی گله‌هایی که با خشکسالی و کمبود نهاده‌های خوراک مواجه‌اند خواستار آزادسازی صادرات شده‌اند؛ موضوعی که به گفته مسئولان سازمان پشتیبانی امور دام دلیل توقف مجوز صادرات فروش آن در بازار آزاد و اقداماتی بوده که تشکل مربوطه انجام داده و به گرانی بیشتر بازار دامن زده است. در این رابطه آنچه مسلم است مافیا در سایه نبود نظارت ضربات جبران‌ناپذیری را علاوه بر اقتصاد کشور بر سبد غذایی خانوارها وارد کرده‌اند و سرخوش از سودی سرشار برای امتیازگیری و اجرای خواسته‌های خود به مهندسی و التهاب‌آفرینی در بازار می‌پردازند.
خرید حمایتی گوشت
محمد جعفری، مدیرکل تامین دام و فرآورده‌های دامی سازمان پشتیبانی امور دام، با اشاره به واردات گوشت قرمز با ارز نیمایی در سال 98 گفت: گوشت وارداتی با ارز 4200 تومانی کیلویی 28 هزار تومان در بازار عرضه می‌شد؛ اما بعد از مصوبه واردات گوشت قرمز با ارز نیمایی قیمت این محصول در بازار به کیلویی 58 تا 60 هزار تومان رسید. وی با بیان اینکه افزایش نرخ بر میزان مصرف گوشت قرمز تاثیر مستقیم گذاشت، افزود: تولید گوشت در کشور اقتصادی شد از این‌رو تمایل‌ برای سرمایه‌گذاری در بخش پرورش دام افزایش پیدا کرد؛ همچنین میزان بارندگی در سال زراعی 99- 98 دوچندان شد و میزان دام موجود در کشور به صورت تصاعدی بالا رفت. این مقام مسئول با اشاره به کاهش حجم واردات گوشت قرمز در سال‌های 99- 98، تصریح کرد: میزان واردات گوشت منجمد برزیلی از 100 هزار تن و 30 هزار تن لاشه گوسفندی به 27 هزار تن گوشت برزیلی رسید و دیگر واردات برای کشور جذابیتی نداشت. جعفری با بیان اینکه با بهبود تولید در نیمه دوم 99 با جمعیت دام مازاد در کشور مواجه شدیم، تصریح کرد: پیش از این بازه زمانی خرید دام مازاد در کشور به ندرت و مقطعی صورت می‌گرفت از این‌رو دستورالعمل خرید حمایتی صادر شد و در نیمه 99 برای نخستین بار حدود 7 هزار تن گوشت منجمد داخلی ذخیره سازی شد.
مافیایی درکار نبود تخلفات تشکل‌ها باعث توقف صادرات شد
مدیر کل تامین دام و فرآورده‌های دامی شرکت پشتیبانی امور دام با اشاره به امتناع دامداران از فروش دام، تصریح کرد: شرکت مجوز صادرات 300 هزار راس دام را به تشکل‌ها در سال 99 داد اما از آنجا که شاهد مجوز فروشی و برخی کارهای غیرقانونی در بین تشکل‌ها بودیم از این‌رو مجوز صادرات ابطال و در نهایت حدود 43 هزار 300 راس دام صادر شد؛ چراکه جو روانی ناشی از صادرات بر قیمت گوشت در بازار داخلی تاثیر گذاشت. این مقام مسئول در پاسخ به این پرسش که دامداران بر این باورند که مافیای گوشت مانع ادامه روند صادرات شد از دید شما تا چه میزان مافیای گوشت در توقف روند صادرات موثر بودند؟ گفت: دلیل توقف صادرات منطق دارد وظیفه مدیریتی وزارت کشاورزی تامین شرایط برای تولیدکنندگان و مصرف آن در داخل کشور است و اگر قرار باشد تولید داخلی به گونه‌ای عرضه شود که مصرف‌کنندگان نتوانند آن را خریداری کنند برای ما بی‌فایده است. وی صادرات به شکل مقطعی را اشتباه دانست و خاطرنشان کرد: صادرات برای کمک به تولید داخلی در یک پروسه سالیانه صورت بگیرد و برنامه و متولی آن باید مشخص باشد، در آن مقطع به‌صورت غیرکارشناسی مجوز 300 هزار راس دام را به تشکل‌ها داده شد و تشکل با اقدامات خود در بازار التهاب ایجاد کردند و قیمت در آن زمان به‌صورت تصاعدی بالا رفت. این در حالیست که شروط ما برای صادرات سقف قیمت 62 هزار تومان بود یعنی اگر از این قیمت بالاتر برود، بدون تردید روند صادرات را متوقف می‌کردیم. بعد از اعطای مجوز صادرات قیمت دام زنده به کیلویی 80 هزار تومان رسید از این‌رو صادرات را متوقف و اقدام به واردات گوشت کردیم. جعفری با بیان اینکه وظیفه وزارت کشاورزی برنامه‌ریزی در زمینه تولید سبد پروتئین خانوارهاست، اذعان کرد: سالیانه به ازای هر فرد 32 کیلو گوشت مرغ، 10 کیلوگرم گوشت قرمز و 11 کیلو تخم‌مرغ باید تولید شود. خوشبختانه در تولید مرغ اقدامات خوبی صورت گرفت و ما شاهد هیچ التهابی در بازار مرغ در آستانه نوروز 1401 نبودیم. این مقام مسئول با اشاره به تصاعدی شدن قیمت گوشت قرمز در آستانه نوروز، تاکید کرد: شوک‌های روانی ناشی از صادرات باعث شد که قیمت گوشت قرمز تصاعدی شود از این‌رو واردات گوشت قرمز را آغاز کردیم پس وزارتخانه در تامین سبد پروتئین خانوارها کوتاهی انجام نداده است.
افزایش کشتار دام زنده
به گفته وی؛ کشتار گوشت قرمز در سال 1400 نسبت به سنوات گذشته حدود 20 درصد افزایشی شده است و به نظر می‌رسد سرانه مصرف گوشت قرمز افزایش پیدا کرده است؛ در 3 ماه نخست سال‌جاری میزان کشتار دام حدود 11 درصد نسبت به مشابه سال گذشته افزایشی شده است. جعفری در پاسخ به این پرسش که ادعای شما نسبت به افزایش مصرف گوشت با مشاهدات میدانی و دیدگاه فروشندگان گوشت در تضاد است؟ افزود: مردمی سازی یارانه‌ها اقدام بزرگی است و به نظر می‌رسد بهتر بود این جراحی اقتصادی پیش از معنادار شدن فاصله ارز نیمایی و ترجیحی صورت می‌گرفت. با اجرای این طرح قیمت تولید افزایش پیدا کرد و بهای تمام شده تولید بالاتر از توان اقتصادی مصرف‌کنندگان شد. در این ماجرا تقصیری متوجه عملکرد وزارت کشاورزی نیست بعد از اصلاح نظام یارانه‌ای مقرر شد که قیمت مرغ، تخم مرغ، لبنیات و روغن افزایشی شود اما در عمل مشاهده کردیم که قیمت این اقلام پایین ماند اما سایر کالاها روند تصاعدی به خود گرفتند. یارانه‌ تخصیص داده شده برای تامین پروتئین برای خرید این اقلام هزینه نمی‌شود از این‌رو تولیدکنندگان دچار رکود کالایی شدند چراکه دیگر محصول تولیدی کشش مناسبی در بازار ندارد. این مقام مسئول ادامه داد: در حال حاضر تناقضی بین تولید و مصرف وجود دارد از این‌رو یارانه هدفمند باید پرداخت شود که توان خرید این اقلام از سوی مصرف کنندگان بالا برود. وی گفت: شرکت وظیفه تامین ذخایر استراتژیک را دارد و اولویت ما تامین نهاده است و باتوجه به شرایطی که در دنیا بعد از جنگ روسیه و اوکراین ایجاد شد قیمت نهاده‌ها جهشی بالا رفت اما با توجه به شرایط پیش آمده بخش خصوصی به هر دلیل رسالت خود را در زمینه واردات نهاده به خوبی ایفا کرد و بیشترین حجم و فشار واردات نهاده بر عهده شرکت پشتیبانی امور دام افتاد و برخلاف وظیفی که در سال‌های اخیر برای ما تعریف کردند سازمان در 1400 حدود 35 تا 40 درصد نهاده کشور را وارد کرد. این در حالیست که ما باید حدود 10 درصد دخالت می‌کردیم اما شرایط در سال‌جاری در حال تکرار و به صورت هفتگی نهاده در حال تحویل است و تراز ما مثبت و کم‌کاری سایر شرکت‌ها را ما جبران می‌کنیم.