سودان نیز به دنبال بهبود روابط بــا ایــران است
امیر موسوی در گفتوگو با «آرمان ملی»:
سودان نیز به دنبال بهبود
روابط بــا ایــران است
کشورهای عربی تمایل به تجدید روابط با ایران دارند
هیچ ائتلافی بدون ایران در منطقه به نتیجه نمیرسد
آرمان ملی- علیرضا پورحسین: در بحبوحه مطرح شدن شائبهها در خصوص تشکیل ناتوی عربی علیه ایران، نخست وزیر اردن در اظهاراتی گفت که هیچ گاه با ایران به عنوان یک منبع تهدید علیه امنیت ملی خود تعامل نکردیم. نخست وزیر اردن گفت که کشورش خواهان روابط خوب با ایران است اما از سوی دیگر روابط کشورش با عربستان تاریخی و ریشهدار است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که شنیدههای زیادی در راستای رایزنی ایران با مصر، اردن و عربستان در راستای بهبود روابط شنیده میشود. در راستای بررسی این مساله «آرمانملی» گفتوگویی با امیر موسوی، رایزن پیشین ایران در الجزایر داشته است که در ادامه میخوانید.
مساله کاهش تنشها میان ایران و کشورهای عربی از کجا آغاز و به چه مرحلهای رسیده است؟
با تلاش مصطفی الکاظمی تحرکاتی دیپلماتیک در منطقه آغاز شده است تا روابط ایران با مصر، اردن و عربستان در آستانه سفر بایدن به منطقه بهبود یابد. سفر مقامات ایران به شرمالشیخ در ماه گذشته، نقطه عطفی در این عرصه بود و ارتباطاتی میان مقامات ایران و سایر کشورها بهوجود آمد. در این سفر مقامات ایران با مقامات مصر و اردن از یک سو و از سوی دیگر با مقامات سودانی ارتباط برقرار کردهاند. در این تعاملها سودان نیز عنوان کرده که به دنبال بهبود روابط با ایران است. امروز کشورهای عربی تمایل دارند که روابط خود را با ایران بهبود بخشند اما هراس از برخی مسائل سبب شده تا این کشورها به سمت بهبود قطعی روابط با ایران گام برندارند و مشخصا در این عرصه موانع جدی وجود دارد.
مهمترین موانع در مسیر احیای روابط ایران با برخی کشورهای عربی چیست؟
آمریکا از یک سو تمایل ندارد تا روابط ایران و کشورهای عربی به سرعت بهبود یابد و از سوی دیگر عربستان نیز به مانعی بدل شده است به این شکل که عنوان کرده تا زمانی که عربستان روابط خود را با ایران از سرنگرفته است، سایر کشورهای عربی نباید وارد این عرصه شوند تا اختلافات از میان برداشته شود. روابط مصر، سودان، اردن، بحرین و مراکش امروز بهواسطه تیره شدن روابط ایران و عربستان، تحتالشعاع قرار گرفته است. از طرفی دیگر این کشورهای عربی که رابطه خوبی با ایران ندارند، همگی به شکلی با اسرائیل در ارتباط هستند و نمیخواهند اسرائیل از برقراری رابطه آنها با ایران دلخور شود. مشخصا کشورهای عربی تمایل دارند با ایران رابطه برقرار کنند اما این موانع کار را برای آنها سخت کرده است. الکاظمی تا این لحظه موفق شده است که پنج دور مذاکرات امنیتی میان ایران و عربستان برقرار کند و پس از سفر بایدن به منطقه این احتمال وجود دارد که دیداری میان وزرای خارجه ایران و عربستان شکل گیرد. دیداری که قرار بود پیش از مراسم حج شکل گیرد اما بهخاطر برخی مسائل این دیدار به تعویق افتاد. الکاظمی در سفر به تهران بحث اردن و مصر را به صورت جدیتر مطرح کرد و
پس از این دیدارهایی شکل گرفته است و به نظر میرسد در آینده شاهد باشیم که در بغداد دیدارهای بیشتری میان مقامهای ایران با مقامهای اردن و مصر شکل گیرد.
تغییر موضع سریع اردن در قبال ایران و ابراز تمایل چندین باره برای داشتن روابط خوب با ایران ریشه در چه عواملی دارد؟
چندی پیش پادشاه اردن صحبتهای سرنوشت سازی مطرح کرد و عنوان کرد که از تشکیل ناتوی عربی علیه ایران حمایت خواهند کرد. او موضعی تند در قبال ایران گرفت که پس از مدتی صحبتهای خود را تصحیح کرد و عنوان کرد که اردن جزئی از ائتلاف علیه ایران نخواهد بود. این اتفاق نشان میدهد که در ابتدا از اردن خواسته شده علیه ایران موضع گیری کند اما پادشاه اردن تندروی کرده است و از او خواستهاند تا مواضع خود را تلطیف کند. اینکه اردن پس از آن سخنرانی بارها اعلام کرده که به دنبال روابط با ایران است در راستای جبران آن سخنرانی تند است. در این میان ایران نیز همواره عنوان کرده است که به دنبال بهبود روابط با کشورعربی و سایر کشورهای منطقه است. ایران به خوبی و با آرامش در قبال منطقه عمل کرده است و از گرفتن تصمیمات شتابزده پرهیز کرده است. ایران کاملا آماده برقراری رابطه است و این امر مهم است که چه زمانی کشورهای عربی نیز اراده این کار را پیدا میکنند. آنها به خوبی میدانند که هیچ ائتلافی بدون ایران در منطقه به نتیجه نخواهد رسید. تاریخ و تجربه این امر را به خوبی ثابت کرده است و اگر مانع جدی وجود نداشت شاید تا به امروز کشورهای عربی روابط
خود را با ایران احیا کرده بودند. امروز نیز ائتلافهای زیادی علیه سوریه و سایر کشورهای همسو با ایران شکل گرفته است اما هیچکدام به نتیجه نرسیده است. امروز نیز مشخصا ائتلاف عبری -عربی علیه ایران نیز به نتیجه نمیرسد با وجود اینکه 4 کشور عربی دیگر نیز روابط خود را با اسرائیل برقرار کردهاند. امروز مجموعا 6 کشور عربی به صورت علنی با اسرائیل در ارتباط هستند اما همین کشورها نیز نمیتوانند ائتلاف موفقی با اسرائیل علیه ایران تشکیل دهند. باید توجه داشت که بایدن از داخل بهشدت تحت فشار است و بیش از آنکه بخواهد به فکر تشکیل ناتوی عبری- عربی علیه ایران باشد به فکر منافع اقتصادی خود است و میخواهد کشورهای عربی را مجاب کند تا تولید بیشتری داشته باشند و انرژی ارزانتری در اختیار غرب قرار گیرد.
