ضعف علوم انساني در علم

مفهوم آنومي(ناهنجاري) که در مکتب (رويکرد) کج رفتاري مطرح شده نخستين بار در مطالعات اميل دورکيم درباره خودکشي مطرح شد و بعد افرادي مثل مرتون و ساترلند ابعاد ناهنجاري را بررسي کردند. آن نوع ناهنجاري که در اينجا محل بحث است ناهنجاري علمي است که اتفاق افتاده و در حال وقوع است. در سال‌هاي بعد از انقلاب و در همان آغازين روزها يک بررسي کوتاه نشان مي‌دهد که در حساس‌ترين عرصه‌هاي تاريخي افراد حاضر در صحنه‌ها درس آموخته‌هاي فني- مهندسي بودند و اين روند در سال‌هاي بعد هم ادامه يافت. شايد چندان گزافه‌گويي نباشد که فعالان دانشجويي و اعضاي احزاب را نيز نزديک به رشته رياضي و تحصيلکرده‌هاي اين گرايش دانست. دليل دور ماندن علوم انساني آن در اين سالها که زماني حساس براي شکل گيري جامعه‌اي نو در ايران بوده است، چه مي‌تواند باشد؟ چه باعث شد سکان به دست مهندسان بيفتد؟ آيا اين نقطه ضعفي در درون خود رشته علوم انساني است که دانشجويان و فارغ‌التحصيلان آن در حاشيه هستند؟ اگر اين ضعف در درون علوم انساني است پس بايد اين انزوا را جهانشمول ديد. در جايي که بايد علوم انساني همسو با جامعه جهاني رشد مي‌کرد، با مطرح کردن مازاد بودن برخي از کد رشته‌هاي آن، بال و پرش را چيدند تا تواني براي پرواز در عرصه‌هاي اجتماعي جامعه پيدا نکند. تضعيف اين رشته سبب شد که آخرين اولويت دانشآموزان در مدرسه و انتخاب از سرناچاري دانشجويان در دانشگاه باشد. اين موضوع به ويژه در مورد رشته‌هايي مثل جامعه شناسي و علوم سياسي بيشتر ديده مي‌شود. هدايت نخبه‌هاي علمي به سمت رشته‌هايي غير از علوم انساني اگر بتوان گفت که تعمدي نبوده، بي‌تدبيري را مي‌توان به آن نسبت داد. امروز علوم انساني در نتيجه بي‌تدبيري‌هايي حاشيه‌اي شده است. حال که جامعه براي برون رفت از بحران‌هايش به علوم انساني نياز دارد، شعار دريابيد اين علم را سر مي‌دهند، در حالي که بدنه اين علم در اين سال‌ها ضعيف و در حال احتضار است. امروز که به دنبال راه ديگري هستيم براي حل مشکلات و موانع به وجود آمده با علمي طرفيم که تحليل و تبيين مسائل دچار لکنت است. امروز بيش از هر زمان ديگري بايد علوم انساني را دريافت و امکان رشد و بالندگي‌اش را فراهم کرد. بگذاريم ديالوگ‌هاي اجتماعي و سياسي از سوي متخصصان اين علم برقرار شود تا ايرادات برطرف و راه حل از دل گفتمان‌هاي آزاد استخراج شود. درها را که به روي علوم انساني و فعالان و فارغ‌التحصيلان و اساتيدش بگشاييم و زمينه را براي فعاليت و توسعه آن فراهم کنيم تا با شکل‌گيري علوم انساني قوي و در صحنه ناهنجاري‌هاي به وجود آمده در اين سال‌ها رفع شود.