فضا براي از سرگيري روابط ايران و مصر مهيا شده است
قاسم محبعلي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
فضا براي از سرگيري روابط ايران و مصر مهيا شده است
مصر براي ايجاد توازن به سمت ايران آمده است
آرمــان ملــي- عليرضـا پورحسين: طبق برخي شنيدهها در سفر اخير عبدالفتاح سيسي، رئيسجمهوري مصر به عمان ديداري ميان مسئولان بلندپايه ايراني و مصر انجام شد و با هماهنگيهاي مقامات عمان يک شخصيت عالي رتبه مصري که همراه سيسي بود در اين ديدار حضور يافت. به نظر ميرسد در اين ديدار موضوعاتي امنيتي مطرح و مسئولان دو کشور در خصوص اوضاع نوار غزه و سوريه رايزني کردهاند. طبق اخبار واصله دو طرف در بسياري از مواضع در اين خصوص توافق نظر داشتند و در مرحله آينده شاهد هماهنگيهاي مستقيم ميان تهران و قاهره درخصوص امور مربوط به نوار غزه خواهيم بود. در همين راستا و با توجه به تمايل تهران و قاهره براي رسيدن به سطح جديدي از روابط و گسترش تدريجي آنها بر اساس تحولات منطقه، در اين ديدار درخصوص هماهنگي مشترک در محافل بينالمللي، توافق شد. بسياري از تحليلگران در اين خصوص بر اين باور هستند که مصر همواره خواهان عدم ورود به روابط خصمانه با طرفهاي منطقهاي و بينالمللي است و اين امر دليل اصلي عدم پيوستن به ائتلافهاي منطقهاي بوده است. در راستاي بررسي آخرين تحولات مذاکرات مقامات ايران و مصر، «آرمانملي» گفتوگويي با قاسم محبعلي، مديرکل پيشين خاورميانه وزارت امورخارجه داشته است که در ادامه ميخوانيد.
در سالهاي اخير چه موانعي سبب شده است تا ايران و مصر در مسير بهبود روابط قرار نگيرند؟
روابط ايران و مصر در سالهاي اخير بهواسطه موانعي که وجود داشت هيچگاه به سمت بهبودي پيش نرفت. در ابتدا علت قطع روابط امضاي پيمان کمپديويد بود که از سوي مسئولان ايران خوشايند نبوده و روابط سياسي دو کشور مخدوش شد. پس از تنشهاي ابتدايي ميان ايران و مصر چندين مرتبه مسئولان دو کشور به اين سمت حرکت کردند تا روابط دو کشور بهبود يابد اما هر بار اين تلاشها با شکست مواجه ميشد. آخرين اقدام جدي در زمان دولت آقاي خاتمي انجام شده و مذاکرات به خوبي پيش ميرفت که باز هم برخي حواشي سبب شد تا مذاکرات به نتيجه نرسد. در برههاي از زمان نيز احمدينژاد در اظهار نظري عجيب و غيرکارشناسي عنوان کرده بود که همين امروز ميتوان رابطه با مصر را از سرگرفت که مصريها اين اظهارات را شوخي تلقي کردند و در همين راستا حرکتي از سوي مصر انجام نشد و تا به امروز روابط سياسي دو کشور احيا نشد.
چـه عواملــي سبب شد تــا تلاشهاي ديپلماتيک جهت احياي روابط ايران و مصر به نتيجه نرسد؟
برخي مسائل و سنگاندازيها در اين سالها سبب شده تا اين روابط از سر گرفته نشود. براي مثال در ايران خياباني به نام شخصي است که يکي از رئيسجمهورهاي مصر را کشته است و مشخصا چنين مسالهاي نميتواند براي طرف مقابل خوشايند باشد. مصريها نيز عنوان کرده بودند در حالي که نام قاتل يکي از روساي جمهوري ما بر يک خيابان در تهران گذاشته شده است، مشخصا نميتوان به سمت رايزني حرکت کرد. از داخل ايران نيز بحثهايي مطرح شد که مصر بايد پيمان کمپ ديويد را ملغي کند که طرف مصري در پاسخ عنوان کرده بود که اين يک موضوع مربوط به گذشته است و جزو موارد داخلي مصر محسوب ميشود و نميتوان در اين خصوص صحبت کرد و يا اقدام خاصي در اين زمينه انجام داد. مشخصا امروز نيز براي کنار گذاشتن اين حواشي بايد مذاکراتي صورت گيرد تا اختلافات في ما بين به حداقل برسد.
با اين وجود ميتوان در کوتاه مدت، برقراري روابط ميان ايران و مصر را متصور بود؟
تشکيلات داخلي ايران به شکلي است که بسياري از ساختارها يک دست بوده و ديگر سنگاندازي خاصي صورت نخواهد گرفت. بر همين اساس اگر دولتها ارادهاي براي از سرگيري روابط داشته باشد ميتوان به اين امر نزديک شد و شاهد از سرگيري روابط بود. فضا براي چنين مسالهاي مهياست و بايد اراده طرفين را در اين خصوص مشاهده کرد. امروز سياست خارجي مصر به گونهاي است که اين کشور را همپيمان آمريکا و عربستان در منطقه ميدانند و از کشورهاي حوزه خليج فارس نيز حمايت ميکند. مصر در راستاي ايجاد توازن شايد به سمت برقراري روابط با ايران حرکت کرده است و ايران نيز با انگيزهاي مشابه وارد رايزني با مصر شده است. مصر جزو قدرتهاي برتر در جهان عرب است و مشخصا مهمترين کشور جهان عرب پس از عربستان، مصر است که به نحوي نياز است در جهت عادي سازي روابط با کشورهاي عربي، با مصر نيز به سمت احياي روابط حرکت کرد. نکته بسيار مهم اين است که امروز قرار گرفتن در مقابل کشورهاي عربي به نفع اسرائيل است و ايران نبايد در زمين دشمن بازي کند. روابط ما و کشورهاي عربي در اين سالها فراز و نشيب بسيار زيادي داشته است. از اين طرف هم به نظر نميرسد که روابط ما با عربستان بدون فراز و نشيب باشد اما ميتوان گفت مسيري که امروز اعراب با اسرائيل طي ميکنند مسيري غير قابل بازگشت است و اين مسير ادامه خواهد داشت. در روزهاي گذشته شاهد دور پنجم مذاکرات بين ايران و عربستان هستيم ولي فعلا واکنش مشخصي از جانب عربستان ديده نشده است و بيشتر واکنشها از طرف ايران بود و چند واکنش از سوي عراقيها ديده شد که ميزبان اين دور از مذاکرات بودند ولي از طرف عربستان هيچ واکنشي نديدهايم که شايد به علت شرايط نامعلوم آينده باشد.
