رقابت منطقه‌ای وارد فاز جدید شده است

در برهه‌اي از زمان سياست منطقه عاري از سلاح هسته‌اي استراتژي منطقه بود. جوهر آن بنا داشت منطقه را وارد فاز رقابت‌‌هاي هسته‌اي نکند. البته مسئولين در آن مقطع زماني مي‌‌دانستند که در عمل غربي‌ها که آن زمان متحد ايران نيز بودند نخواهند گذاشت. همين امر موجب مي‌‌شد که برنامه‌هايش را از اسرائيل پنهان نگاه دارد. اسرائيل خود با استراتژي ابهام، مهم‌ترين عاملي است که مانع در اختيار داشتن فناوري هسته‌اي توسط کشورهاي منطقه شده است. درحالي که خود به‌رغم برنامه اتمي پيشرفته‌اش، عضو NPT نيز نيست. با اين وجود، در پلان نهايي مذاکرات وين، تيمي را براي تاثير بر نتايج آن، به محل مذاکرات فرستاده است. زماني که مناقشه هسته‌اي ايران مي‌‌رفت که به فرجام برسد، اظهارات مديرکل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در مورد کمک به عربستان براي به خدمت گرفتن فناوري هسته‌اي، ترتيبات امنيتي منطقه را دچار دگرديسي و چالش جديدي کرد. به‌ علاوه کشورهاي غربي و به ‌ويژه دولت اسرائيل در تحليل نهايي نخواهند گذاشت که برنامه هسته‌اي عربستان به سرانجام برسد. بايد توجه داشت که مطابق NPT نخواهند گذاشت که انحصار اتمي آن‌ها شکسته شود و پس از آن اينکه اگر قرار بر اتمي شدن عربستان باشد، چرا اين سرمايه‌گذاري عظيم را چيني‌‌ها انجام دهند. از سوي ديگر سکوت کنوني اسرائيل، در قبال بلندپروازي عربستان، تاکتيکي و به‌خاطر رقابت آن دو با ايران است. اسرائيل هيچ ‌وقت با عربستان اتمي کنار نخواهد آمد چرا که با فعاليت‌هاي هسته‌اي عربستان، دومينوي هسته‌اي در منطقه ايجاد خواهد شد و امکان ‌پذير نخواهد بود. بايد توجه داشت که ممکن است قدرت‌‌هاي بزرگ، خواب پروژه‌اي مشابه ايران براي عربستان تدارک ديده باشند. در اين مورد، قريب به دو دهه عربستان را وارد يک سناريوي تبليغاتي تحريمي کنند و تحت انواع سياست‌‌هاي تحريمي تهديدي، سودهاي هنگفتي از آن برداشت کنند. بر طبق اين برنامه که نمودهايي از آن در اظهارات تني چند از عربستاني‌ها ارائه شده است با دستاويز قرار دادن فعاليت‌‌هاي هسته‌اي ايران، ضرورت دستيابي به انرژي هسته‌اي براي تقابل با آن يا ايجاد موازنه برجسته مي‌شود. بعد از اينکه پروژه مناقشه هسته‌اي ايران به اتمام رسيد و فعاليت‌‌هاي اتمي عربستان نيز مقداري پيشرفت داشته‌اند با ادله‌هايي نظير اينکه عربستان داراي ذخاير عظيم انرژي‌هاي فسيلي هست و نياز به انرژي اتمي ندارد و اين برنامه صرفا ماهيت نظامي براي دسترسي به سلاح‌هاي کشتار جمعي است، عربستان را زير اهرم‌هايي مانند آنچه عليه ايران انجام دادند، درگير چالش‌‌هاي سختي خواهند کرد.