تخریب محیط زیست و منابع طبیعی چرا متوقف نمیشود؟!
آرمان ملي- سيدمحيالدين حسيني ارسنجاني: بهرهبرداري بيرويه از معادن ايران و عدم رعايت ملاحظات زيست محيطي فارس را به يکي از مخربترين عوامل تخريب محيط زيســت و زيستگاههاي انساني، گياهي و جانوري تبديل کرده است. پناهگاههاي حيات وحــــــش بختگان و نيريز فارس از جمله قديميترين مناطق تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست با دارا بودن هزاران نوع گونههاي جانوري و گياهي، رتبه برتر بين مناطق حفاظت شده ايران را داراست. دامداري سنتي و چراي غيرمجاز و خارج از ظرفيت مراتع و معدن کاوي و برداشت بيرويه از معادن از جمله تهديدات جدي پيش روي محيط زيست و منابع طبيعي و جنگلهاي زيباي اين منطقه است که متأسفانه برنامهاي محکم و اساسي براي حفظ اين منابع خدادادي وجود ندارد. در سالهاي اخير مجوزهاي برداشت سنگ از معادن بزرگ و از جمله معدني درست در نزديکي روستاي زيباي طشک از توابع شهرستان بختگان در استان فارس صادر شده که هم اکنون در حال بهره برداري انبوه است اما شخصا اين مکان را ديدم که به نحوي رقت بار بسياري از گونههاي درختي و گياهي اطراف معدن در مسير عبور و مرور کاميونهاي سنگين و انفجارهاي کوه و پرتاب سنگهاي چند تني، خراب و چهره طبيعت بکر و زيباي آنجا را زشت و نازيبا کرده و متأسفانه منابع طبيعي و صنعت و معدن نيز برخورد جدي با اين افراد معدن دار انجام ندادهاند. برخي از چشمهها، اماکن مسکوني، روستاهها و رودها و جويبارها به دليل نزديکيشان به معادن سنگ طشک و آباده و تنگ حنا و ني ريز دچار اشکال شدهاند، اما بهره برداران اين معادن، قوانين و ضوابط زيست محيطي را نقض و باعث تخريب صدها هکتار از عرصههاي طبيعي فارس شدهاند. برخي از تجهيزات و ماشينآلات بهرهبرداران خارج از محدوده پروانه معادن و غيرقانوني است. در دو شهرستان بختگان و ني ريز فارس دهها معدن مختلف وجود دارد که برخي از آنها در محدوده و حريم منطقه حفاظت شده محيط زيست قرار دارد.
تخريـــب زيستگاههاي جانوران
صدور مجوزهاي بدون ضابطه در سالهـــاي گذشته موجب تخريبهاي محيط زيست، آلودگي صوتي و آلودگيهاي حاد تنفسي و ريوي براي اهالي روستاهاي اطراف معادن شده و اين امر نيازمند رسيدگي و توجه جدي مسئولان است. در دو سه دهه اخير بهطور تدريجي توجه مردم و تشکلهاي مردمي به حفظ کيفيت محيط زيست افزايش يافته است. اين مساله در طراحي و فعاليتهاي معدن کاري نيز تاثير خود را گذاشته است. همچنين در گذشته چون بازسازي در برنامهريزيهاي معادن گنجانده نميشده، ادارات محيط زيست استانها و مناطق به نقش تخريبي فعاليتهاي معدني بر روي محيط زندگي و منابع طبيعي توجه نميکردند. اما امروزه حساسيت کارشناسان محيط زيست و رسانهها در اين خصوص بيشتر شده و تاثير فعاليتهاي معدني بر آلودگي هوا، آب و خاک و همچنين در بر هم خوردگي چشم انداز طبيعت مورد بحث و بررسيهاي مختلف قرار گرفته است. اگرچه آلودگي مرتبط با فعاليتهاي معدني اجتناب ناپذير است اما مطالعات زيست محيطي موجود و پيشنهادات ارائه شده نخبگان ملي در حوزه بهره برداري درست و اصولي از معادن ميتواند در اتخاذ يک استراتژي واحد و مديريت اصولي حفظ محيط زيست استان به منظور کاهش اثرات زيست محيطي ناشي از فعاليتهاي معدني به ما کمک نمايد.
