واشنگتن بهدنبال بازسازي روابط با رياض
سراب ائتلافسازي عليه ايران
واشنگتن بهدنبال بازسازي روابط با رياض
تشکيل ائتلاف ضدايراني در خاورميانه، موسوم به «ناتوي خاورميانه» يکي از پروژههايي است که با پشتصحنه آمريکايي - صهيونيستي ميکوشد محوري عبري - عربي عليه ايران شکل دهد؛ راهبردي که از يکسو قصد دارد بهمثابه اهرم فشاري در مذاکرات برجامي عمل کند و ازسوي ديگر سياست مهار منطقهاي جمهورياسلامي را درنظر دارد، اما کارشناسان معتقدند تحولات جهان عرب نشان ميدهد چنين طرحي از پيش شکستخورده است. برهمين اساس هم بود که در روزهاي اخير برخي منابع از عدمتمايل مصر براي مشارکت در ائتلاف ضدايراني در خاورميانه خبر دادند و وزير امور خارجه اردن نيز تأکيد کرد که اردن و همچنين همه کشورهاي عربي خواستار روابط خوب با تهران هستند. اين موضوع درحالياست که رژيم صهيونيستي با پيگيري سياست عاديسازي روابط با کشورهاي عربي، در ماههاي اخير تلاش ويژهاي را صرف تشکيل محور عبري - عربي عليه جمهورياسلامي ايران کرده است، اما نکته اينجاست که بهنظر ميرسد در اولويت قرار گرفتن ديپلماسي همسايگي در سياستخارجي ايران پس از آغاز بهکار دولت سيزدهم، راهبردهاي ترسيمي از سوي واشنگتن و تلآويو را ناکام گذاشته است. بههمين دليل هم هست که ناظران معتقدند ايجاد چنين ائتلافي، يک پروژه از پيش شکستخورده است، چراکه در ماههاي اخير شاهد بودهايم ديپلماسي همسايگي ايران راههاي جديدي را براي گسترش همکاريهاي منطقهاي ايران و همسايگانش و بهويژه کشورهاي عربي حوزه خليجفارس گشوده است.
شکست پروژه ايرانهراسي
درچنين شرايطي در آستانه سفر منطقهاي رئيسجمهور آمريکا به خاورميانه، تلآويو و واشنگتن همزمان با پيگيري مذاکرات احياي توافق هستهاي سال 2015، ميکوشند با فضاسازيهاي سياسي - رسانهاي، راهبرد «ايران هراسي» و محورسازي عليه ايران را پيگيري کنند و جمهورياسلامي را بيشاز پيش تحت فشار قرار دهند تا از يکسو از مطالبات بحق برجامي خود چشم بپوشد و ازسوي ديگر فعاليتهاي منطقهاياش را کاهش دهد. دراين ميان بهنظر ميرسد تلاش آمريکا و رژيم صهيونيستي براي ايجاد چنين ائتلافي که با توجه به بحران اوکراين، بيش از هرچيز بهانهاي براي بهرهمندي غرب از منابع انرژي سرزمينهاي عربي بهشمار ميرود، زودتر از آنچه تصور ميرفت به شکست انجاميده است. برهمين اساس شاهديم اکنون علاوه بر مصريها، اردنيها نيز اعلام کردهاند قصد مشارکت در يک ائتلاف ضدايراني را ندارند. وزير امورخارجه اردن در حاشيه نشست وزراي امورخارجه اتحاديه عرب در بيروت، بار ديگر تأکيد کرد که اين کشور بخشي از ائتلاف عربي- صهيونيستي عليه ايران نخواهد بود و اين مساله اساسا مطرح نيست. ايمن الصفدي با بيان اينکه همه ما خواهان روابط خوب با ايران هستيم و براي تحقق اين مساله، بايد دلايل اين تنشها رفع شود، گفت که «ما بار ديگر از اينجا اعلام ميکنيم که همواره خواهان گفتوگويي هستيم که همه مسائل را شامل شود تا به مرحله ثبات و همکاري برسيم.» وي عنوان کرد: ما نميگوييم اختلافات ايراني - عربي وجود ندارد، اما همه مسئولان عربي خواهان عبور از اين اختلافها از طريق برگزاري گفتوگوهاي صريح و شفاف هستند، بهگونهاي که همه مسائل را روي ميز قرار دهيم و براي حل اختلافها رايزني کنيم؛ درغير اينصورت اين بحرانها ادامه خواهد داشت و منطقه بهاي آن را پرداخت ميکند.
آمادگي ايران براي توسعه روابط با مصر
اينها درحالي است که در روزهاي اخير زمزمههايي مبني بر انجام برخي رايزنيها ميان مقامهاي ايراني و مصري در محافل ديپلماتيک به گوش ميرسيد. برهمين اساس هم بود که روزنامه «العربيالجديد» در روزهاي اخير در گزارشي به نقل از منابع مصري مدعي شد که تماسهايي ميان مسئولان 2 کشور در سطح اطلاعاتي انجام شده و مسئولان مصري در اين تماسها تأکيد کردهاند اين کشور خواهان هيچ نوع درگيري با ايران در منطقه نيست و قاهره خواهان حفظ و ارتقاي روابط با جمهورياسلامي است. اين گزارش ادعا کرده بود که مسئولان مصري به همتايان ايراني خود گفتهاند اين کشور مخالف هرگونه خدشه وارد کردن به امنيت خود در سايه درگيريهاي ميان تهران و تلآويو است و قاهره نيز طي مدت گذشته پيوستن به طرحهاي نظامي ضدايراني را نپذيرفته است. ازسوي ديگر وي پس از سفر اخير خود به دمشق با بيان اينکه تاکنون مذاکره مستقيمي با طرف مصري نداشتهايم، تأکيد کرد که «مصر کشور مهمي در جهان اسلام محسوب ميشود و توسعه روابط بين تهران و قاهره به نفع دو ملت است»حسين اميرعبداللهيان درباره برخي گمانهزنيها پيرامون مذاکرات ايران، اردن و مصر با ميزباني بغداد، ضمن اينکه اعلام کرد هنوز مذاکرهاي براي پيشرفت و توسعه روابط بهصورت مستقيم با طرف مصري انجام نشده، از برخي تلاشها در چارچوب همکاريها ميان کشورهاي اسلامي خبر داد تا روابط تهران و قاهره به حالت طبيعي بازگردد. مديرکل پيشين آسياي غربي وزارت امورخارجه کشورمان در گفتوگو با همشهري با اشاره به تغيير رويکرد برخي کشورهاي عربي در مواجهه با رژيم صهيونيستي گفت: اعراب زماني رژيم صهيونيستي را بهعنوان تهديد نخست و اصلي خود بهحساب ميآوردند، اما در يکي دو دهه اخير شاهد تغيير تدريجي در چنين رويکردي بودهايم و برخي از اين کشورها تلاش کردند جمهورياسلامي را بهعنوان تهديد نخست خود معرفي کنند. قاسم محبعلي افزود: بهويژه شاهديم که بعد از پيشآمد تحولات بهار عربي(بيداري اسلامي) در خاورميانه، برخي کشورهاي عربي مانند عربستانسعودي و بحرين در تغيير رويکردي تدريجي، تلاش کردند ايران را بهعنوان تهديد محوري جهان عرب معرفي کنند. برهمين اساس هم بود که اخيرا شاهد بوديم وليعهد سعودي در سخناني، رژيم صهيونيستي را «متحد احتمالي» و ايران را «همسايهاي که مجبور به همزيستي با آن هستيم» معرفي کرد. وي با بيان اينکه متأسفانه اکنون شاهد جايگزيني «تهديد غيرواقعي ايران» بهجاي «تهديد عيني رژيم صهيونيستي» ازسوي برخي کشورهاي عربي هستيم، ادامه داد: اتخاذ چنين رويکردي از زمان رياستجمهوري دونالد ترامپ در آمريکا آغاز شد.
