مذاکرات آتي ميتواند تسهيلگر روابط منطقهاي باشد
اصغر زرگر، در گفتوگو با «آرمان ملي»:
مذاکرات آتي ميتواند تسهيلگر روابط منطقهاي باشد
بازار نفت منتظر ايران است
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: در برههاي از زمان قرار گرفتهايم که بسياري از صاحبنظران در خصوص سياست خارجي ايران بر اين باور هستند که بايد محاسبات دقيقي بر اساس منافع ملي امروز انجام شود. بايد نگاه بلندمدت به مسائل داشته باشيم و از سوي ديگر ميانبر نيز زده شود. ما ميتوانيم در اين ميان از مذاکراتي استفاده کنيم که شفاف سازي در خصوص اقدامات را تداوم بخشد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمانملي» گفتوگويي با علي اصغر زرگر، تحليلگر مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد:
مقطع زماني فعلي اساسا چه اهميتي دارد و بايد چه مولفههايي از آن در حوزه سياست خارجي مورد توجه قرار گيرد؟
بايد توجه داشت که بايدن با وجود اينکه با مقامات عربستان ديدار خواهد کرد اما همچنان نگاه منفي به حکومت عربستان دارد که با تندرويهاي خود منطقه را به آشوب کشاندهاند، به همين علت بلافاصله پس از به دست گرفتن قدرت سه تصميم مهم گرفت که بيانگر تغيير سياست آمريکا در مورد منطقه خاورميانه بوده است. نخست تاکيد بر توقف جنگ يمن، دوم خارج کردن انصارا... از ليست گروههاي تروريستي و سوم ممنوع کردن فروش سلاح به عربستان. اين تصميمات نشان ميدهد عربستان در مسير صحيحي قرار ندارد و دعوت محمد بنسلمان از شيح حمد امير قطر براي نشست شوراي همکاري خليج فارس پيشدستي عربستان با درک اين فضا براي حل مشکلاتش با قطر بوده که به ثمر رسيده است. امروز قطر در راستاي تغييرات در منطقه نقش ميانجي را بين ايران با دولت بايدن در مذاکرات و حکومت عربستان ايفا کند و در اين خصوص با آمريکا نيز هماهنگ عمل کرده است و حتي پيغامهاي مربوط به مذاکرات وين را نيز منتقل ميکند و در آخرين دور نيز ميزبان مذاکرات شده بود. به همين علت سفر وزير خارجه قطر به تهران صورت گرفت تا هماهنگيها صورت گيرد. بايد توجه داشت که اين سفر دو علت دارد. يکي برجام و موقعيت ويژه نقشآفريني در اين زمينه براي کاهش تنش ميان ايران و آمريکا و ديگري شکستن فضاي سرد و فريزشده روابط ايران با عربستان. امروز در مورد روابط ايران و عربستان نشانهها و تحليلها حاکي از آن است که احتمالا کار به نقطه حرکت رسيده و ممکن است يکسري بازنگريها رخ دهد. قطر با نگاه تيزبينانه به دنبال استفاده از موقعيت جديد خود و ايفاي نقشش به عنوان يک بازيگر فعال منطقهاي و حتي بينالمللي و استفاده از فرصت برجام براي تثبيت موقعيت خود در برابر عربستان است. با توجه به برخي تغيير و تحولات سياسي در عمان پس از سلطان قابوس که کشورش نقش رابط ايران با شوراي همکاري خليج فارس و حتي ميانجي برجام و آمريکا در برخي مقاطع زماني را داشت، حالا ديگر آن کاريزما در ميان اعراب و شايد آن رابطه قديم با ايران را ندارند. قطر نيم نگاهي به ايفاي اين نقش دارد. از سوي ديگر رفتار انفعال آميز تروئيکاي اروپايي، که شايد ايران انتظار داشت، نقش تسهيل کننده بازگشت آمريکا به برجام را ايفا کنند، موجب دلسردي تهران و ناتواني آنها در شکستن بنبست موجود شده است. امروز همه منتظرند ببينند چه کسي گام اول را برميدارد و اين امر در برههاي از زمان که دولت يک سال است در ايران مستقر شده، از اهميت بسزايي برخوردار است.
به نتيجه رسيدن مذاکرات در روزهاي آتي چه تاثيري بر منطقه خاورميانه خواهد گذاشت؟
مسلما توافق هستهاي ايران ميتواند به روند صلح در خاورميانه کمک کند و موجب کاهش تنشها خواهد شد و معتقدم همگرايي را ميان کشورهاي منطقه افزايش خواهد داد چرا که برقراري روابط اين کشورها با ايران حتما با چراغ سبز آمريکا مواجه خواهد بود و هر زمان اين کشور موافق يا مخالف موضوعي در منطقه باشد کشورهاي حوزه خليج فارس نيز تبعيت خواهند کرد. در حال حاضر نيز برخي از کشورهاي حوزه خليج فارس براي سرمايهگذاري در ايران لحظه شماري ميکنند و اين امر ميتواند باعث تقويت روابط دو جانبه و چند جانبه در ميان اين کشورها شود. عربستان با توافق هستهاي ايران مخالفتي نخواهد داشت. اين کشور اخيرا براي برقراري مجدد روابط با ايران اظهار آمادگي کرده بود و به نظر ميرسد مخالفتي با توافق هستهاي ايران نداشته باشد. معتقدم عربستان نيز با تاييد آمريکا به برقراري روابط با ايران اقدام خواهد کرد و شايد گره مذاکرات سياسي ايران و عربستان نيز با احياي برجام باز شود.
تحرکات اخير ايران در حوزه بينالملل ميتواند نتايج مثبتي داشته باشد؟
اکنون کرونا فروکش کرده و کشورها در جهت بازسازي صنايع توليدي و سرمايهگذاري حرکت کردهاند، بنابراين تقاضا براي نفت افزايش خواهد يافت، علاوه بر اينها عاقبت بحران اوکراين مشخص نيست و تحريمهايي که عليه روسيه وضع شده موجب شده کشورهايي مثل ايران و ونزوئلا بيشتر بتوانند به هم نزديک شده و همفکري کنند. در اين اوضاع که تقاضا براي نفت افزايش پيدا کرده آمريکا هم به نوعي چشم خود را به روي فعاليتهاي نفتي ايران و ونزوئلا بهخصوص در حوزه صادرات بسته است، تا اين کشورها بهرغم تحريم بتوانند نفت خود را بفروشند و تا حدي به تقاضاي جهاني پاسخ دهند و در نتيجه از قيمت بالاي نفت نيز جلوگيري شود اما نياز است تا با رسيدن به يک توافق خوب اين امر را تسهيل کنيم.
