ترکيه از خلأ حضور روسيه سوءاستفاده مي کند
محمدجواد جمالي نوبندگاني در گفت و گو با «آرمان ملي»:
ترکيه از خلأ حضور روسيه سوءاستفاده مي کند
ايران، مخالف حمله ترکيه به شمال سوريه است
آرمان ملي-عليرضا پورحسين: وزيرخارجه ايران در ارتباط با سفر اخيرش به دمشق و ديدار با رئيس جمهوري سوريه گفته است که در سفر به سوريه به ديدار بشار اسد رفته و سفر او به تهران را نقطه عطفي در مناسبات دوجانبه و در پيشبرد روابط دو کشور توصيف کرده است. بشار اسد نيز دراين خصوص معتقد بود که روابط ايران و سوريه در بيش از 40 سال اخير هميشه رو به رشد بوده و فراتر از روابط دوجانبه، يک همپيماني راهبردي است. وزيرخارجه ايران افزود که در اين ديدار نگرانيهاي امنيتي ترکيه که رئيس جمهور و وزير خارجه اين کشور در سفرم به آنکارا، با من در ميان گذاشتند به بشار اسد منتقل کرده و با صراحت گفتم که موضع ايران، حل مسائل از راه گفت و گو و همکاري است و مخالف توسل به زور و هرگونه عمليات نظامي عليه سوريه خواهيم بود. بشار اسد نيز بر اهميت اين سفر در شرايط کنوني تاکيد کرد و معتقد بود با توجه به شرايط منطقه اي و جهاني، وضعيتي در حال شکل گيري است که موازنه را در منطقه تغيير مي دهد. در راستاي بررسي اين سفر آرمان ملي گفت و گويي با محمدجواد جمالي نوبندگاني، نايب رئيس کميسيون سياست خارجي مجلس دهم داشته است که در ادامه مي خوانيد:
وزيرخارجه ايران با چه اهدافي به ترکيه و سوريه سفر کرد؟
سفر منطقه اي وزيرخارجه ايران به علت اهميتي که کشورهاي مقصد داشتند، با اهداف مهمي در حوزه منطقه و بين المللي در دستور کار قرار گرفت. سفر وزيرخارجه ايران مشخصا به دنبال سفر بشار اسد انجام شد زيرا توافقاتي ميان طرفين صورت گرفته بود که بايد مورد پيگيري قرار مي گرفت. سفر وزيرخارجه ايران براي عملياتي کردن توافقات ايران و سوريه بوده است. اين سفر تقريبا همزمان با رسيدن سومين نفتکش ايران به بنادر سوريه است که جنبه نمادين در حوزه سياسي و استراتژيک داشت تا به شکلي پاسخي به تحرکات اسرائيل باشد و اين پيام را داشت که ايران در مقابل تهديدات قطعا کوتاه نخواهد آمد. بايد توجه داشت که سوريه بهواسطه مناسباتي که با لبنان دارد، مسائل مربوط به کابينه لبنان نيز در اين حوزه معنادار مي شود. امروز در لبنان نخست وزير تعيين شده اما بهواسطه موانع تشکيل دولت سخت شده است. فشار آمريکا، فرانسه، عربستان و اسراييل نيز از ديگر علت هايي است که تشکيل کابينه در لبنان را سخت کرده است اما از سوي ديگر سوريه يک نفوذ سنتي در لبنان دارد که مي تواند در هم افزايي با ايران اين موانع را برطرف کند.
مناسبات بينالمللي نيز به عنوان مولفهاي بر معادلات سوريه اثرگذار بوده و آيا سفر وزيرخارجه ايران به سوريه نيز به اين مولفه ارتباط داشته است؟
مشخصا جنگ روسيه و اوکراين مسالهاي است که بر تمامي عرصه ها اثرگذار بوده و نمي تواند از ديد روابط و تحرکات ديپلماتيک پنهان بماند. همين امر سبب شده تا روسيه از تعداد نيروهاي خود در سوريه بکاهد و ترکيه نيز به دنبال کاهش حضور روسيه در سوريه تحرکات بيشتري در شمال سوريه داشته است. ترکيه به دنبال اين است تا حضور خود را در شمال سوريه مستحکم کند و امروز اين فضا را مناسب ديده اند تا تحرکات خود را بيشتر کنند. موضع ايران در اين خصوص از زبان وزيرخارجه مطرح شد و عنوان شده است که حمله به سوريه به هر شکلي محکوم است. وزيرخارجه ايران به سوريه سفر کرد تا کشورهاي همسو با ايران را به يک هماهنگي برساند زيرا بزودي بايدن به منطقه سفر مي کند و با مقامات ساير کشورهاي خاورميانه ديدار خواهد داشت. بايدن مشخصا مي خواهد در اين سفر عليه ايران و کشورهاي همسو موضع گيري داشته باشد و شايد اقداماتي انجام دهد و به همين علت ايران و کشورهاي متحد نيز به دنبال هماهنگي در اين خصوص هستند.
آيا پس از اختلافات اخير در حوزه هاي مختلف ميان ايران و ترکيه، همچنان زمينه هايي جهت همکاري في ما بين وجود دارد؟
ايران و ترکيه هنوز هم نقاط مشترکي دارند که از جمله آنها مي توان به همکاري براي مقابله با تروريسم اشاره کرد. مسائل تجاري، اقتصادي و گردشگري نيز مشخصا از جمله مواردي است که هر دو کشور در سال هاي اخير در اين خصوص همکاري داشته اند و همچنان نيز مي توانند پيرامون اين مسائل تعامل داشته باشند. مشخصا روابط ايران و ترکيه در ماه هاي اخير به علت اختلاف در حوزه آب و سوريه همچون گذشته نيست و ترکيه نيز در همين مقطع زماني به اين سمت حرکت کرده تا تعامل بيشتري با اسرائيل داشته باشد. در چنين شرايطي ترکيه حتي به سمت عربستان و مصر نيز رفته و روابط خود را با اين دو کشور ترميم کرده است. به دنبال چنين اتفاقاتي ضرورت دارد تا ايران و ترکيه نيز تعاملات ديپلماتيک بيشتري داشته باشند تا اختلافات في ما بين به حداقل رسيده و در زمينه هاي مشترک همکاري کرد. ايران در ماه هاي اخير تحرکات ديپلماتيک زيادي داشته تا روابط خود را با همسايگان بهبود بخشد که ترکيه نيز مي تواند در اين چهارچوب تعريف شود. مراوده با ترکمنستان، قزاقستان، دولت باکو، عراق، پاکستان، قطر و روسيه نيز در همين راستا بوده تا ايران از ظرفيت هاي ديپلماتيک به شکل بهتري استفاده کند و فرصت هاي جديد همکاري خلق کند.
