اراده از سرگیری گفتوگوها مشهود بود
يک تحليلگر ارشد سياست خارجي گفت: احياي برجام تنها شانس واقع بينانه براي لغو تحريمهاي هستهاي و جلوگيري از تعميق تنش ميان ايران و غرب است. دياکو حسيني در ارزيابي نتايج سفر هماهنگکننده برجام به ايران و در پاسخ به اين سوال که با توجه به توافق تهران و مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا مبني بر ازسرگيري مذاکرات براي احياي برجام تا چه ميزان اميدواري براي موفقيت مذاکرات وجود دارد، گفت: معتقدم حتي پيش از سفر وزير امور خارجه روسيه به ايران کاملا روشن بود که يک ارادهاي براي از سرگيري گفتوگوها وجود دارد؛ چراکه به رغم گذشت زمان و توقفي که ايجاد شده بود، به نظر نميرسيد کسي فکر کند راهحل بهتري جز بازگشت به ميز مذاکره نه براي ايران و نه براي طرفين ديگر وجود دارد؛ بنابراين تقريبا اين اطمينان وجود داشت که چنين تصميمي اتخاذ خواهد شد. وي افزود: اخيرا نيز سفر آقاي لاوروف و گفتوگوي تلفني وزير امور خارجه کشورمان با همتاي چيني و همچنين رفتوآمدهاي طرف عماني همه حکايت از ازسرگيري مذاکرات داشت و همه طرفها منافع زيادي را در اين تصميم دارند. بنابراين من تصور ميکنم که اين دور، دور پاياني مذاکرات است؛ چراکه همه پيشنهادها مطرح شده و در نهايت دو طرف ايران و آمريکا هستند که بايد تصميم سياسي بگيرند. معتقدم اين محتملترين سناريويي است که ما در روزهاي آينده شاهد هستيم. اين تحليلگر سياست خارجي در پاسخ به اين سوال که به نظر نميرسد آمريکا تصميم جديدي براي درخواست ايران در خصوص خروج نام سپاه پاسداران از ليست FTO گرفته باشد، آيا اين تهران است که اين موضوع را از روي ميز برداشته يا تصميم ديگري در اين رابطه اتخاذ شده است، گفت: دو طرف اختلافاتي دارند که باقي مانده و موضوع خروج نام سپاه از ليست سياه يکي از آن اختلافات است؛ اين احتمال وجود دارد که براي جلوگيري از فرصتسوزي و تعميق تنش، طرفين توافق کنند تا برجام طبق آنچه در سال 2015 به امضا رسيد، اجرا شود اما در عين حال همه طرفها متعهد شوند که درباره موارد باقيمانده در همين ليست مذاکراتي، بلافاصله پس از ازسرگيري اجراي توافق هستهاي تا رسيدن به يک نتيجه مرضيالطرفين به مذاکرات ادامه دهند و يک بازه زماني را براي اين امر مشخص کنند. وي ادامه داد: معتقدم اگر اراده براي حصول توافق وجود داشته باشد، ميتوان به چنين فرمولهايي دست پيدا کرد و موارد باقيمانده مانعي جدي در مسير احياي برجام نخواهد بود. طبيعتا اگر اجراي برجام با وجود اختلافات اتفاق بيفتد، بايد طرفين تعهدي را داشته باشند که به اين گفتوگوها تا حل کامل اختلافات ادامه دهند. حسيني همچنين در پاسخ به اين سوال که جوزپ بورل در بخشي از نشست خبري مشترک با حسين اميرعبداللهيان از پتانسيل عظيم ايران در حوزه انرژي سخن به ميان آورد، آيا اين امکان وجود دارد که اروپا در غياب ايالات متحده تضمينهاي اقتصادي را به ايران ارائه کرده باشد، گفت: من فکر نميکنم اساسا چنين تضميني وجود داشته باشد؛ ممکن است مشوقهايي داده شود تا ايران بپذيرد اندکي انعطاف به خرج دهد اما معتقد نيستم بتوان نام چنين ابتکاراتي را تضمين گذاشت. اين پيشنهادات ميتواند تنها مشوقهايي براي تامين منافع مشترک باشد؛ چراکه ميدانيم اروپا امروز بيش از گذشته به نفت نياز دارد همانطور دورنماي اروپا به اين سمت است که از انرژي وارداتي روسيه مستقل شود و منابع انرژي خودش را متنوع کند. وي افزود: در نتيجه اروپا انگيزه زيادي دارد که بدون ترس از تحريمها بتواند از ايران نفت و گاز بخرد. ايران نيز اين انگيزه را دارد که پس از رهايي از تحريمهايي که به اقتصاد کشور آسيب زده است، به تدريج در همکاري با کشورهاي مختلف از جمله اروپاييها اين عقب ماندگي را جبران کند. اين کارشناس ارشد مسائل بينالملل در پاسخ به اين سوال که ايران در واکنش به صدور قطعنامه شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي دست به اقداماتي زد که باعث ابراز نگراني ايالات متحده و تروئيکاي اروپايي شد، توافق روز گذشته در تهران براي از سرگيري مذاکرات تا چه ميزان در ارتباط با تحولات مرتبط با اين حوزه است، گفت: معتقدم امروز تصوير کلي که براي همه طرفين از اهميت برخوردار است اين است که در صورت شکست مذاکرات، همه توافقات پيشين از بين خواهد رفت و طبيعتا برجام به عنوان يک ساختاري که ميتوانست از طرفي به لغو تحريمهاي ايران بينجامد و از سوي ديگر برنامه هستهاي ايران را تحت يک نظارت شفاف قرار دهد، از بين ميرود و اين ترس به مراتب بزرگتر از نگرانيهاي کوچکيست که ممکن است به دليل چانهزنيهايي که طي اين سالها رخ داده به وجود بيايد. وي ادامه داد: من نميتوانم انکار کنم که ممکن است آنها مقداري ترديد پيدا کرده باشند اما در نهايت آن چيزي که مشوق از سرگيري مذاکرات بوده اين اقدامات نيست همانطور که براي ايران نيز قطعنامه شوراي حکام به تنهايي مشوق نيست و موضوع مهم براي ايران اين نکته است که احياي برجام تنها شانس واقعبينانه براي لغو تحريمهاي هستهاي و جلوگيري از تعميق تنش ميان ايران و غرب است.
