آمريکا ميخواهد ايران را به کشورهاي عربي نزديک کند
علي بيگدلي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
آمريکا ميخواهد ايران را به کشورهاي عربي نزديک کند
هرگونه بحران در خاورميانه به ضرر آمريکا و اروپاست
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: به نظر ميرسد که تحولات پيرامون برجام به حساسترين مراحل خود رسيده است. حساسيت اين برهه از زمان مشخصا از سال 2015 نيز بيشتر شده است زيرا بحرانهاي منطقهاي و جهاني کمتري، کشورها را درگير خود کرده بود و به همين سبب نيز رسيدن به توافق آسانتر بود. در اين ميان سفر جوزف بورل به تهران به نقطه عطفي بدل شد تا توافق برجام در مسير آخرين پيچ خود قرار گيرد تا به سرمنزل مقصود نزديک شود. سرمنزل مقصودي که مشخصا ميتواند به دنبال خود بحرانهاي متعدد ديگري همچون عراق، لبنان، يمن، تقابلهاي خليج فارس و بسياري مسائل ديگر را پيرامون خود حل و فصل کند. بحرانهايي که هر کدام به تنهايي ميتواند گريبان کشورهاي اروپايي و غربي نيازمند به انرژي خاورميانه را گرفته و مشکلات متعددي براي آنها ايجاد کند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمانملي» گفتوگويي با علي بيگدلي، تحليلگر ارشد مسائل سياست خارجي داشته است که در ادامه ميخوانيد:
علت برگزاري ادامه مذاکرات برجام در حاشيه خليج فارس چيست؟
يکي از علتهاي اين امر اين است که غرب ميخواهد ايران را به کشورهاي عربي نزديک کند. اين نزديکي با وساطت قطر و عراق کمک ميکند تا مشکلات ايران با عربستان کاهش پيدا کند و زماني که اين اختلافات کم شود، آمريکا نيز دردسر کمتري در منطقه خواهد داشت. مشخصا ايجاد بحران در خاورميانه کاملا به ضرر اروپا و آمريکاست زيرا جهان با بحران انرژي روبهرو شده است و کوچکترين مشکلي در اين عرصه سبب ميشود تا غرب از انرژي بيشتري محروم شود و با مشکلات دوچنداني مواجه شود. به همين علت ميخواهند اختلافات بين ايران و کشورهاي عربي را از بين ببرند تا امنيت انرژي برقرار شود. بحرانزايي در منطقه خليجفارس براي غرب بسيار هزينه زاست. بايدن نيز در حال سفر به منطقه است تا در ادامه برجام را احيا کنند تا تنشها به حداقل برسد. آمريکا در اين راستا از تمام ظرفيتهاي ديپلماتيک استفاده ميکند تا در آينده نزديک توافق را احيا کند.
چه تهديدهايي در وراي اين فرصت ايجاد شده وجود دارد؟
تغيير و تحولاتي در منطقه در حال رخ دادن است که سطح فشارها بر ايران افزايش پيدا کرده است. اسرائيل با ميدانداري در شيخ نشينهاي خليج فارس در آينده نزديک پايگاههاي خود را در نزديکي ايران مستقر ميکند. همچنين سفر آينده بايدن به منطقه و ديدار او از اورشليم و رياض شرايط منطقه را تغيير ميدهد. اخيرا اعلام شد که حلقه جديدي در منطقه خاورميانه در حال شکل گيري است که شامل ترکيه، عربستان، اسرائيل، اردن و مصر خواهد بود. بنابراين شاهد بهوجود آمدن يک اجماع عليه مقاومت در منطقه هستيم. برجام باب ورود به حل مشکلات ديگر ما با غرب است. ممکن است سال 2025 رئيسجمهوري آتي آمريکا هم مانند دونالد ترامپ از توافق برجام خارج شود. بايدن گفته بود اگر قرار است نام سپاه از اين ليست خارج شود بايد تعهد دهيد که در کشورهاي همسايه حضور پيدا نکنيد. بر همين اساس بود که آقاي روحاني از برجام 2 و 3 صحبت کرد. البته اين دو موضوع ظاهرا پنهان است، ولي اصليترين مشکل ما با غرب همين مسائل است. در واقع غرب ميخواهد از دروازه برجام و آژانس وارد مسائل ديگر شود. هنوز اميد براي احياي برجام وجود دارد. به دليل اينکه هر دو طرف نيازمند دستيابي به برجام هستند و اگر انعطاف بيشتري از خود نشان دهند. برجام به نقطه نااميد کنندهاي نرسيده است و اميدواريم در روزهاي آينده توافقي صورت گيرد. در حال حاضر ما مشغول يک ديپلماسي از کانال اروپا، قطر، عراق و پاکستان هستيم و اين مسير در روزهاي آينده نيز ادامه دارد.
آيا سفر مصطفي الکاظمي به تهران که به صورت ناگهاني براي آن تصميم گيري شد به اين موضوعات مرتبط است؟
سفر نخست وزير عراق به تهران دقيقا در همين راستا بوده و همگي دستبهدست هم دادهاند تا اختلافات را به حداقل برسانند و از درگيري جديد در منطقه پرهيز کنند. امروز نبايد فراموش کرد که اختلافات ايران و کشورهاي عربي سبب شد تا عادي سازي روابط با اسرائيل در دستور کار آنها قرار گيرد. مشخص بود که مذاکرات ايران و عربستان در بغداد بدون نتيجه خواهد بود و اين مذاکرات نياز به مکمل خود داشت زيرا عربستان در اين زمينه بدون چراغ سبز آمريکا اقدامي انجام نخواهد داد. مجموعه فعاليتهاي چند روز اخير ميتواند بسياري از مسائل را حل کند. امروز ايران نياز به يک همکاري منطقهاي دارد که بدون مشارکت کشورهاي عربي اين معادله ناقص خواهد ماند. بايد به گونهاي رفتار کنيم که شيخ نشينهاي عربي ايران را يک تهديد ندانند و ما را به عنوان همکار خود قلمداد کنند.
