آن چه در ۵ سال گذشته رخ داد
دوران وليعهدي بنسلمان، نه تنها حکايتگر عربستاني ديگر و الزامات منطقهاي و بينالمللي آن است، بلکه خود روايتگر تحولات سهمگين منطقه و جهان به ويژه در چند ماه اخير است که بنسلمان را به نوعي در کانون اهتمام بينالمللي قرار داده است. بن سلمان متفاوتترين چهره قدرتمند آل سعود از دوره سوم پادشاهي از حدود يکصد سال پيش بوده و هست. در دو حوزه داخلي و خارجي سنتشکني کرد و سياست ورزي عربستان را از ريل محافظه کاري خارج ساخت. بنسلمان افکار و برنامههاي بلندپروازانهاي به ويژه در حوزه اقتصادي در چارچوب چشمانداز 2030 با هدف قرار دادن عربستان تا اين سال در ميان 15 اقتصاد برتر جهان دارد. در داخل، به موازات تحديد آزاديهاي سياسي و بازداشت بيسابقه پسرعموهايش، آزاديهاي اجتماعي بيسابقهاي به ويژه در دو حوزه زنان و موسيقي عطا کرد. او بيمحابا در سياست داخلي و خارجي در جهت نشستن بر کرسي پادشاهي ميتازيد و پيش ميرفت تا اينکه قتل فجيع جمال خاشقچي اتفاق افتاد که يکباره ستاره بخت و اقبالش رو به محاق گذاشت و آن چهره مصلحي که او ميخواست با برنامههاي اجتماعي و اقتصادي در اذهان ايجاد کند، رنگ باخت و چهره ديگري از او شکل گرفت. جهان عليه او شد و ترکيه کمپيني ديپلماتيک عليه او راه انداخت. وضعيت به گونهاي شد که حتي دوست نزديکي چون ترامپ در معذوريت تماس و ديدار با او بود. کشورهاي غربي از تماس، ديدار و پذيرش بنسلمان استنکاف ميکردند. در اين اوضاع حتي برخي ناظران ديگر شانسي براي پادشاهي او نميديدند اما در اين شرايط نزديکي پنهان بنسلمان با اسرائيل و شخص بنيامين نتانياهو و کوشنر مانع تحرکات بينالمللي براي مجازات او شد. پيروزي جو بايدن و شکست ترامپ دومين واقعه نگران کننده براي بنسلمان پس از ترور خاشقچي بود. بايدن تهديد کرده بود که بنسلمان را مجازات و در روابط آمريکا و عربستان بازنگري ميکند. همچنين با کليد زدن مذاکرات با تهران براي احياي برجام، نگراني اسرائيل و عربستان نسبت به سياست خاورميانهاي دولت بايدن شدت يافت و رياض تحت تاثير الزامات اين سياست، وارد گفتوگو با ايران با ميانجيگري بغداد شد اما از چند ماه پيش بخت ديگر به بنسلمان رو کرد. در سطح منطقه، ترکيه تحت تاثير متغيرهاي متعدد داخلي و خارجي، راه آشتي با مثلث امارات، اسرائيل و عربستان را در پيش گرفت و اردوغان که اميدوار بود با خون خاشقچي، بنسلمان را از کرسي حکمراني پايين بکشد، او را در آغوش گرفت. در سطح جهاني نيز جنگ روسيه عليه اوکراين چنان عربستان به عنوان بزرگترين صادر کننده نفت را در سايه تداوم تحريم نفتي ايران در کانون توجه سياست بينالملل قرار داده و وزنه آن را سنگين کرده است. در واقع بنسلمان فعلا مهمترين برنده جنگ اوکراين در سطح جهان است.
