نقش فیلتر در پدیده نوظهور ریزگردها

با توجه به اینکه ریزگردها در یک دهه اخیر بیشتر شده‌اند، پدیده‌هایی تقریبا نوظهور هستند و در ترکیب با سایر آلودگی‌های شهری اثرات نامطلوبی بر روی محیط زیست، سلامتی انسان و گیاهان و حتی قطعات مکانیکی در معرض تماس با این آلودگی‌ها می‌گذارند. این ریزگردها منشأهای مختلفی دارند؛ آتش سوزی‌های بزرگ و مداوم، عدم تثبیت خاک‌های مناطق کویری و بیابان‌ها، خشک شدن رودخانه‌ها و دریاچه‌های کوچک، افزایش شهرهای صنعتی و آلوده، عملکرد نامناسب خودروهای کار و حتی خودروهای سواری، رشد جمعیت مصرف‌گرا، افزایش ساخت و سازهای شهری و... از جمله عواملی هستند که افزایش آلودگی و آلاینده‌های مختلف مضر در سطح شهر و زیست محیط را به وجود می‌آورند. اختلال در ضربان قلب، تنگی عروق، تنگی تنفس، حملات قلبی از یک طرف و افزایش مصرف سوخت، صدمه به سیستم خودروهای جدید (با توجه به تغییر نوع ساخت این خودروها) نسبت به خودروهایی که در سالیان قبل تولید می‌شده و ایجاد سیکل افزایش دهنده آلودگی از عوارض نادیده این پدیده‌ها هستند. در این شرایط و با افزایش ماشین‌ها و عملیات‌های صنعتی مختلف و عدم حرکت و راه‌حل مناسب از طرف مسئولان آن، سال به سال این آلودگی و مشکل بیشتر نیز می‌شود و با فقر دانشی که در این زمینه وجود دارد بهتر است که خودمان راهکارهایی را برای جلوگیری از گسترش بیشتر این آلودگی‌ها در زندگی روزمره داشته باشیم و از آسیب‌هاو هزینه‌های بیشتر تا جایی که می‌توانیم جلوگیری کنیم. در دوران اوج بیماری کووید 19، بارها شاهد بودیم که در فضای آلوده شهری برای حفظ سلامتی همه از ماسک استفاده می‌کردند اما به محض ورود به خودروهای شخصی، ماسک‌ها برداشته شده و سرنشین با خیالی راحت در شهر تردد می‌کند؛ غافل از آنکه وسیله نقلیه‌ای که از آن استفاده می‌کند نیز دارای فیلتر کابینی‌ست که مدت‌ها از زمان صحیح تعویض آن گذشته و دیگر کارایی قبل و اثر مثبت خود را ندارد. فیلتر کابین خودرو، قطعه‌ای است برای جلوگیری از ورود آلاینده‌های موجود در هوا به کابین خودرو شما؛ این فیلتر از الیاف و چسب مخصوص که ایجاد گازهای سمی نکند تولید می‌شود که البته در بازار ایران به دلیل محدودیت‌ها، مدیا و چسب بی‌خطر و مناسب برای تولید کم است و از طرفی نیز متأسفانه هیچگونه استانداردی برای آن وجود ندارد و تعداد کمی شرکت وجود دارد که خودشان به‌طور صحیح وبا اقتباس از استانداردهای جهانی این محصول مهم را تولید می‌کنند. با توجه به میزان اهمیت فیلتر کابین و ارتباط مستقیم آن با سلامت انسان و از طرفی آلودگی‌های روزافزون شهرهای ما، لازم است که این فیلتر در فواصل زمانی بسیار کوتاه‌تری شاید (ماهی یک بار یا حتی زودتر) تعویض شود تا قابلیت و کارایی خود را در خودرو با توجه به حجم ذراتی که در هوا در این شرایط موجود است از دست ندهد. شاید بسیاری از رانندگان و مالکین خودرو ندانند که نقش کیفیت هوا در عملکرد خودروها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در واقع بدون وجود هوای کافی و اکسیژن لازم، فرایند احتراق به خوبی انجام نمی‌شود و بازدهی خودرو بالاخص در مقایسه با مصرف سوخت کاهش می‌یابد. آلاینده‌های موجود در هوا می‌توانند نقایص مختلفی مانند خوردگی پیستون و دیوار سیلندر را هم در موتور ایجاد کنند. یعنی مصرف سوخت خودرو بسیار بالاتر از حد معمول رفته و فرایند احتراق نیز کاملا دودزا خواهد بود. بنابراین به منظور فیلتراسیون این هوای ورودی به موتور، از فیلترهوا استفاده می‌شود که تا حد امکان جلوی ورودی ذرات مضر به داخل موتور گرفته شود. با توجه به حساسیت بالا و ظریف‌تر بودن موتور خودروهای امروزی، لازم است که این قطعه با سرعت بیشتری تعویض شود تا خللی در عملکرد موتور به وجود نیاید. اما مالکین و رانندگان خودرو به‌رغم نقش مهم و عملکرد مفید فیلترهوا، به این قطعه توجه زیادی نمی‌کنند و شاید مدت‌ها از تعویض آن خودداری می‌کنند! این تصور غلط همان‌طور که گفته شد با توجه به شرایط کنونی خودروها و وضعیت نابسامان آب و هوایی بسیاری از شهرها کاملا اشتباه است و متأسفانه تغییر این دیدگاه در جامعه به علت آنکه این نگاه تبدیل به فرهنگ شده، بسیار سخت است.