تقابل شاخصههای تورمی با سیگنالهای مثبت خارجی
آرمان ملی: بازار ارز در حالی روزهای پر نوسانی را پشت سر میگذارد که به رغم تمهیدات بازارساز که در قالب آزادسازی عرضه ارز و با نرخ توافقی رقم خورده نیز فقط موفق شده دامنه نوسان قیمتها را کاهش دهد و عملا نتوانسته قیمت ارز را کاهشی کند . از سوی دیگر بررسیها از شاخصههای تاثیرگذار بر این بازار نشان میدهد بازار ارز با بلاتکلیفی جدی مواجه است تا جاییکه برخی از کارشناسان اساسا بازگشت نرخ دلار به محدود 25 هزار تومانی را محال توصیف کردهاند . در واقع در حالی که بازار ارز تحت تاثیر شوک رکورد زنی تورم در خرداد ماه قرار گرفته و خود را آماده جهش کرده است اما سیگنالهای مثبتی که از آغاز مجدد مذاکرات برجامی خبر میدهند و همچنین سفر سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه به ایران که اواخر هفته گذشته رقم خورد و نوید همکاریهای مشترک اقتصادی با این کشور را میدهد به همراه قطعیت یافتن سفر پوتین به ایران شاخصه های مثبتی است که به همراه سفر شب گذشته جوزف بورل، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران برای از سرگیری مذاکرات برجامی میتواند تبعات ناشی از رکورد تورمی و اثرات جراحی اقتصادی دولت را در بازار ارز کاهش دهد .
حال باید منتظر شد و دید آیا رئیس کل بانک مرکزی هم که پیش بینی بازگشت آرامش به بازار ارز را داده که به نظر میرسد با نیم نگاهی بر همین مولفهها صورت گرفته باعث خواهد شد تا بازار ارز حداقل اگر روند کاهشی را تجربه نمیکند به ثبات نزدیک شود؟
تورم 5/52 درصدی و جهش قیمت ارز
بر اساس این گزارش بررسیها از تغییرات نرخ ارز نشان میدهد قیمت دلار صرافی ملی، در هفته اخیر ۱،۰۲ درصد و در ماه خرداد ۱۰،۵۷ رشد داشت. نرخ دلار در بازار آزاد نیز در هفتههای گذشته نوسانات زیادی داشت. در این میان، دلار صرافی ملی در پایان هفته گذشته ، وارد کانال ۲۸ هزار تومان شد، اما دوباره به سطح ۲۷ هزار تومان بازگشت. در بازار آزاد نیز در این زمان نوسانات زیادی اتفاق افتاد و دلار به کانال بالاتر رفت و برگشت داشت. افزایش تورم، ادامه ابهامها در مورد مذاکرات وین، صدور قطعنامه شورای حکام و اعمال تحریمهای جدید آمریکا علیه تحریمها، از جمله مواردی هستند که روی قیمت دلار اثرگذار بودهاند. هرچند بانک مرکزی تلاش کرد با اقداماتی همچون آزاد سازی معاملات توافقی ارز در صرافی ها و معافیت واردات ارز معاف از مالیات بازار را کنترل کند، اما برخی فعالان این حوزه معتقدند عدم تزریق ارز به بازار، زمینهساز افزایش مجدد قیمت دلار در روزهای پایانی هفته قبل شده است . البته در این میان سیگنالهای دیگری نیز بازار ارز را در روزهای پایانی هفته و احتمالا در هفته پیش رو تحت تاثیر قرار خواهد داد. در این رابطه نخستین سیگنال که بازار ارز
را آماده جهش قیمتی کرده بود انتشار گزارش تغییرات نرخ تورم در خرداد ماه بود که با رکوردشکنی به مینگین 52/5 درصد رسید. بر این اساس ، نرخ تورم ماهانه در ماه پایانی فصل بهار، به ١٢،٢ درصد رسید. این رقم در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل، ٨،٧ واحد درصد افزایش داشته است و البته، در مقایسه با سالهای پس از انقلاب نیز رکوردشکنی محسوب میشود.
سفرهایی که نرخ ارز را کاهش میدهند؟
اما در مقابل اثرات منفی رکوردشکنی نرخ تورم سیگنالهایی که از تحرکات بینالمللی در خصوص مذاکرات برجامی منتشر میشود به مقابله با رشد قیمت ارز آمده است . در این رابطه یکی از مهمترینها، سفر قریبالوقوع جوزف بورل، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران است. او شب گذشته برای مذاکره در مورد موضوعات مختلف از جمله برجام به تهران سفر کرده که امیدهای زیادی را برای بازگشت به میز مذاکره و در نتیجه تاثیر پذیری اقتصاد ایران ایجاد کرده است همچنین سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز در روزهای گذشته برای دیدار و گفتوگو با مقامات ایرانی که با هدف کاهش تنشها و یافتن راهی برای ازسرگیری مذاکرات وین و البته افزایش همکاریهای اقتصادی با ایران صورت گرفت نیز به عنوان سیگنالی مثبت در بازار ارز به شمار می رود در این میان، انریکه مورا، معاون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز در توییتی با انتشار تصویری، از شام کاری با حضور جوزپ بورل، نماینده عالی اتحادیه اروپا، و راب مالی، فرستاده ویژه ایالات متحده در موضوع ایران، در بروکسل خبر داده و اعلام کرده در این دیدار در خصوص برجام و چشم اندازهای منطقهای گفتوگوهای
عمیقی انجام گرفته است .از سوی دیگر یکی دیگر از سیگنالهایی که بازار ارز ایران نسبت به آن تاثیر خواهد گرفت قطعیت یافتن سفر پوتین به ایران است . اگرچه زمان دقیقی برای سفر رئیس جمهور روسیه اعلام نشده اما اعلام قطعی شدن آن از سوی سخنگوی کرملین سیگنال مهمی است که میتواند بازار ارز را تحت الشعاع قرار دهد و این ذهنیت را تقویت کرده که همکاریهای مشترک ایران و روسیه به مرحله جدیتری رسیده و علاوه بر تاثیرگذاری بر اقتصاد ایران میتواند از آن در راستای بهبود در مذاکرات برجامی بهره گیری کرد. البته در خصوص سفر پوتین به ایران اهداف مشخصی هنوز اعلام نشده اما نشریه دیلی اکسپری در این رابطه اخیرا در گزارشی نوشته: در میانه جنگ اوکراین، روسیه روابط خود در زمینه انرژی را با ایران گسترش داده است. بر این اساس دیپلماتهای دو کشور در خصوص فازهای دوم و سوم توسعه نیروگاه هستهای ایران گفتوگو کردند. در این خصوص جواد اوجی وزیر نفت نیز پیش از این گفته بود؛ روسیه هم اکنون بخشی از مبلغ ۵ میلیارد دلاری را که وعده آن را داده بود، برای پروژههای انرژی، کشاورزی و حمل و نقل در ایران اختصاص داده است. به گفته اوجی ایران و روسیه تصمیم
دارند تا تجارت سالانه خود را ظرف سه سال آینده به ۴۰ میلیارد دلار برسانند و تهران و مسکو همکاریهای خود در بخش مالی و بانکی، پتروشیمی و انرژی هستهای را به شکلی چشمگیر افزایش میدهند. دو کشور توافق کردهاند تجارت دوجانبه را با واحد پولی خود انجام دهند.
اثرات تورمی جراحی اقتصادی بر دلار هم ظاهر شد
مجتبی دیبا، کارشناس بازارهای مالی در خصوص تغییرات نرخ ارز و شاخصههای تاثیرگذار بر آن گفت: با توجه به حرکت دولت به اسم جراحی اقتصادی و آزادسازی قیمتها، فنری از دید تورمی در جامعه آزاد شد که خود را در قیمت دلار آزاد نشان داد.به گفته این کارشناس پولی و مالی بازار ارز نه از وین سیگنال گرفت، نه از واشنگتن و نه از ساختمان وزارت خارجه! امروز خیابان فاطمی و ساختمان مرکز آمار، خوراک اصلی را به بازار ارز داد؛ نرخ تورم ماهانه رکورد شکست. اعلام نرخ تورم از سوی مرکز آمار بازتاب زیادی در بازار ارز داشت. معمولا در بازارهای بزرگ مالی جهان، نرخ تورم یک عامل کلیدی و جهت دهنده محسوب میشود اما در بازار ایران، این فاکتور کمتر مورد توجه بوده است. اما نرخ تورم ماهانه ۱۲ درصدی چیزی نبود که از دست معاملهگران ارزی در برود. دیبا همچنین درباره تعدیل نرخ ارز به تبعیت از سیگنالهای خارجی و داخلی گفت: اگر اتفاق خاصی در فضای سیاسی جامعه رخ ندهد، نرخ دلار تا حدودی تعدیل میشود.
