ایجاد گشایشهایی در فضای سیاسی کشور
موضوع آزادسازی قیمتها سبب واکنشهایی شده است. تحلیل شماچیست؟
آزادسازی قیمت ابهام پیش میرود؛ ابهامی که هنوز برای مردم روشن نشده است. من نمیدانم هدف دولت از این اقدام چیست اگر به گفته خودشان این است که میخواهند قیمتها را یکسان و رقابتی کنند، بیشترین یارانه در سوخت و بعد در نان است. البته گفتهاند قیمت نان و سوخت اضافه نمیشود این چهار قلم که از سوی دولت انتخاب شده است، نقشی برای مصرف و واردات آنکه قاچاق بشود را ندارد لذا با هدف بسیار خوبی که دولت آقای خاتمی و مجلس ششم تصویب کردند در ماده چهار برنامه چهارم که بهصورت پلکانی قیمت سوخت واقعی شود و افزایش یابد و سود آن در راستای توسعه سیستم حمل و نقل صرف شود. کشور ما نیز تا زمانی که به سمت اقتصاد رقابتی حرکت نکند سرمایهگذاران فضای مناسبی برای کار کردن نخواهند داشت.
تاکید حذف ارز 4200 تومانی از سوی دولت و برخی کارشناسان اقتصادی را چگونه ارزیابی میکنید؟
آنچه بهنظر میرسد این است که دولت روی ارز 4200 خیلی مانور داد و گفت از آن سوءاستفاده شده و درست مدیریت نشده است و گفتند اول باید تکلیف این پول را روشن کنیم. دارو و نان و سوخت را نیز گفتند از این قاعده مستثنی است اما نصف درآمد حاصل از واقعیکردن قیمتها با دلار20هزار تومانی، حدود 200هزار میلیارد تومان درآمد حاصل میشود این رقم با پولی که پرداخت کردهاند نصف این پول برای دولت باقی میماند. دولت بهجای آنکه روی ریشه و علت کار کند روی ارز 4200 کار کردهاند.
تصور میکنید دهکهای معیشتی در این طرح متضرر خواهند شد یا دولت فکری برای آنها میکند؟
دهکهای معیشتی معلوم نیست متعلق به چه زمانی هست وقتی میگویند از یکمیلیون تا یکمیلیون و هفتصد هزار تومان درآمد به دهک اول واقعا کدام خانواده درآمدش میتواند همین باشد و دهکهای بعدی که از دریافت یارانه محروم شدهاند نشان دهنده ضعف در دهکبندی است. دومین اشکال این است که زیرساخت این طرح فراهم نیست اولین قدم این بود که تحریمها لغو شود تا قیمتها کاهش یابد و اقتصاد کشور نفس تازه کند و مردم مقداری درآمد بیشتری پیدا کنند تا تحمل این قضیه را داشته باشند. مشکل بعدی نیز این است که اعتماد محکمی باید بین مردم و جراحان این عمل وجود داشته باشد ؛ بهرغم اینکه گفتهاند یارانه به حساب مردم ریختهایم خبرهایی از نارضایتی برخی یارانه بگیران میآید. آخرین مشکل در این زمینه این است که ما در کشور بخش خصوصی قوی میخواهیم که وجود ندارد. کالاهایی که قرار است توسط کالابرگ اعلام شود را چه کسی وارد میکند؟ اگر قرار باشد دولت وارد کند که به دهه60 برمیگردیم و یک بدبینی نسبت به کوپن وجود دارد که در گذشته چقدر از آن سوءاستفاده میشد. این طرح باید فراگیر و پلکانی باشد.»
مرحوم دعایی مدیرمسئول روزنامه اطلاعات و از یاران بنیانگذار انقلاب اسلامی درگذشت و سیدعباس صالحی از سوی مقام معظم رهبری جایگزین ایشان شد. تحلیل شما چیست؟
از چند جنبه میتوان به انتصاب آقای صالحی، وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی به نمایندگی ولیفقیه در موسسه و روزنامه اطلاعات نگاه کرد. یک اینکه باید توجه داشت ایشان، جانشین یک شخصیت بسیار متعادل و همهجانبهنگر شده است که همواره تلاش داشت با قشرها، احزاب و جناحهای مختلف در تماس باشد. مرحوم دعایی همچنین همواره تلاش داشت تا ریسمان محبتی میان جناحهای مختلف سیاسی باشد و آنها را تا حد امکان به یکدیگر نزدیک کند. روزنامه اطلاعات، بهفرموده رهبری در سایه هدایت و مدیریت مرحوم آقای حجتالاسلاموالمسلمین دعایی از یک وزانت بالایی برخوردار بود و نظرات بخشی از جامعه ایرانی را پوشش میداد. همچنین اخبار مورد توجه بخشهایی از جامعه را منعکس و چاپ میکرد که شاید گرایشی به روزنامهها و رسانههای دیگر نداشتند. روزنامه اطلاعات و این راه 40سالهاش با بودن آقای دعایی تغییری نکرد. آنچه در زمان امام خمینی(ره) جاری بود، ادامه پیدا کرد و در زمان رهبر معظم انقلاب هم همچنان ادامه داشت و توانسته بود یک تعادلی را رعایت کرده و در کنار برقراری تعادل، موفق شده بود قشرها و جناحهای مختلف را به خود جذب کند.
دغدغه فکــــری شما در روزهای بعد از درگذشت سیدمحمود دعایی چیست؟
بعد از درگذشت آقای دعایی، من خود در این فکر بودم که حالا و بعد از رحلت ایشان، رهبری برای جانشینی ایشان چه تصمیمی خواهند گرفت. همچنین فکر میکنم خیلی دیگر از افراد علاقهمند به عرصه سیاست و فعالان این حوزه و همچنین فعالان عرصه مطبوعات و اطلاعرسانی در این فکر بودند که واقعا چه کسی جای آقای دعایی خواهد آمد که تا حدودی رنگ و بوی ایشان را داشته باشد و بتواند انتظارات را برآورده کند. به نظرم انتخاب رهبری در انتصاب آقای صالحی، آرامشخاطری در بین فعالان و علاقهمندان عرصه مطبوعات ایجاد کرد. آقای صالحی در این سالها و در عرصههایی که مسئولیت داشت، نشان داده بود که مقید است تا حد ممکن از افراط و تفریط پرهیز کند و اعتدال را در پیش گیرد. زمانی هم که مدیریت مجله حوزه را برعهده داشت، سعی میکرد در این مجله، دیدگاههای مختلف را پوشش دهد. دیدگاههایی که عمدتا اصلاحطلبان، اصولگراها و مستقلان را شامل میشد. یعنی عملکرد ایشان در زمان اداره مجله حوزه قابلقبول بود. زمانی هم که به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمد، در بحث همکاری با نشریات، روزنامهها و جراید مشکل چندانی دیده نمیشد. از لحاظ ممیزی هم گله شدیدی را از کسی
شاهد نبودیم. به این معنا که در حوزه ممیزی کتب، نشریات و مجلاتی که قرار بود منتشر شود، در دوره مدیریت آقای صالحی، موردی مبنیبر اینکه ممیزی شدید یا تنگنظرانهای از سوی آن مجموعه اتفاق افتاده باشد، ندیدهایم. این از یک جنبه. نکته موردتوجه از جنبه دیگر هم آنکه الان مثل 30، 40 سال قبل نیست. با گسترش شبکههای مجازی و تقویت ابزار اطلاعرسانی که در جامعه به وجود آمده است و خیلی هم نمیتوان کنترلی بر آنها داشت. من بعد از انتخاب آقای صالحی با تعدادی از دوستان صحبت کردم، شبکههای اجتماعی را هم که نگاه میکردم، دیدم این انتصاب خیلی موجب خوشحالی شده است. بهنظر من هم انتصاب خوبی بود.
موضوع قابل توجه واکنش مقام معظم رهبری به شعارهایی بود که در زمان سخنرانی آیتا... سید حسن خمینی سر داده شد. تصور میکنید نیروهای خودسر تا چه زمانی میتوانند به اقدامات خود ادامه دهند؟
نحوه مواجهه رهبر انقلاب با نیروهای خودسر در مرقد امام را یادآور شویم. رهبری همزمان با اتمام سخنرانیشان در روز 14خرداد در مرقد حضرت امام(ره) یک پرانتز جدی باز کردند و گفتند میخواهند چیزی را تذکر دهند. ایشان گفتند: «هنگام سخنرانی آقای حسن خمینی برخی سروصدا ایجاد کردند، این را همه بدانند که من با این کار مخالفم.» من از این انتصاب خوشحال شدم و امیدوارم این نوع حرکتها ادامهدار باشد و شاهد تداوم چنین رویکردی باشیم.
آقای صالحی را از چه جهاتی برای مدیریت روزنامه اطلاعات مفید میدانید؟
درباره روزنامه اطلاعات هم باید گفت جنبه دیگر این انتصاب آن است که آقای صالحی جوان هستند، انرژی بیشتری دارند و در این عرصه نیز صاحبنظرند. احتمالا میخواهند دیدگاههای نویی را مطرح کنند. بهنظر میآید که درنتیجه این انتصاب، جنبوجوش جدیدی در روزنامه اطلاعات آغاز شود و ضمن حفظ آن سنت حسنهای که بر روزنامه حاکم بوده، این رسانه، با روزنامهها و مجلات دیگر وارد رقابت شود. من و سایر دوستان از این انتصاب خوشحال شدیم، بهنظر میآید که درمجموع، انتخاب آقای صالحی، نگرانیهای احتمالی را برطرف کرد. همچنین امید و یک فضای مثبتی را در فضای رسانهای کشور ایجاد کرد که امیدواریم درنتیجه آن، شاهد این باشیم که روزنامه اطلاعات، بهتر از گذشته به کار خود ادامه خواهد داد.
یکی از ویژگیهای مرحوم دعایی تلاش برای ایجاد همدلی در کشور بود. به نظر شما چگونه میتوان این همدلی و مدارا را تقویت کرد؟
فضای عمومی کشور، بهخصوص در شرایط فعلی و با این اتفاقاتی که دارد در موضوع پرونده هستهای رخ میدهد، نیازمند وحدت است. نمیگویم باید نسبت به تهدیدات خارجی بیتوجه باشیم. فرماندهای میتواند در جنگ بهخوبی فرماندهی کند که روی دشمنان ضعیف حساب بیشتری باز کرده باشد. نباید از کنار قضایا ساده رد شویم. با توجه به این شرایط و در این فضا به نظر میآید کشور ما امروز به یک انسجام، همسخنی و همدلی نیاز دارد و به نظر من هیچکس نمیتواند مثل رهبر معظم انقلاب محور این همدلی و هماهنگیها در کشور شود. بههرحال در بخشی از جامعه و جناح اصلاحطلب، نارضایتیهایی وجود دارد و رهبری میتوانند مثل موضعگیریای که در سخنرانیشان در مرقد حضرت امام و انتصاب آقای صالحی داشتند این پشتوانه قوی برای بسیج اراده ملی درمقابل طمعهایی علیه کشور را که برخی در ذهن میپرورانند در این جهت تقویت کنند و درنتیجه آن، مردم محکم مقابل دشمنان ایران بایستند و مانند دوران دفاع مقدس، از تمامیت ارضی کشور و موجودیت نظام جمهوری اسلامی دفاع کنند. مهمترین پارامتر اعتماد متقابل دولت و ملت است و اگر این اعتماد به مرور کمتر شود، کار برای دولت سخت میشود.
وضعیت بیاعتمادی کنونی حاصل یک ماه و دو ماه نیست و یک امر تدریجی بوده است و باید برای ریشهشناسی آن عملکرد مسئولان در دورههای مختلف بررسی شود.
17 خرداد بود که رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس گفت که «بررسی طرح صیانت، در کمیسیون مشترک مجلس به قوت خود باقی است و این کمیسیون همچنان کار بررسی آن را انجام خواهد داد.» به نظر شما اصرار به صیانت چه آثاری دارد؟
درباره طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی و ایراداتی که به این طرح گرفته میشود مبنی بر اینکه با اجرایی شدن این مساله نقض حقوق شهروندی صورت خواهد گرفت و یا کسبوکارها که در روزهای اوج کرونا با وجود فضای مجازی رونق داشتند با مشکلاتی روبهرو خواهند شد. به این عزیزان توصیه میکنم حداقل مذاکرات قانون اساسی را بخوانند و گوش دهند، آنجا مشاهده خواهند کرد خبرگان انقلابی و تدوینکنندگان قانون اساسی مرادشان از اصول این قانون چیست؟ بروند درباره برخی موارد مانندگردش آزاد اطلاعات و... در مراجع صالح قضائی و دعاوی بخوانند که چرا و به چه منظور تدوین شده است.
