اروپا با امريكا لزوما هم نظر نيست
مرتضی مکی در گفتوگو با «آرمان ملی»:
اروپا با امريكا
لزوما هم نظر نيست
احیای برجام میتوانست مانع مناقشات ایران و یونان شود
اروپا برخورد سخت با ایران نخواهد داشت
آرمان ملی- علیرضا پورحسین: فرانسه توقیف دو نفتکش یونانی در خلیج فارس توسط ایران را در پی مصادره محموله نفت ایران توسط یونان از یک کشتی در آبهای این کشور را محکوم کرد. وزارت امور خارجه فرانسه توقیف این دو نفتکش یونانی را نقض قوانین بینالمللی تلقی کرده و خواستار آزادسازی فوری این کشتیها و گروه کارکنان آن شد. در بیانیه وزارت امور خارجه فرانسه آمده است که فرانسه بر تعهدش نسبت به قوانین بینالمللی که حافظ آزادی دریانوردی و امنیت کشتیرانی است، تاکید میکند و ما از ایران میخواهیم فورا این اقدامات ، متوقف کند. واکنش دولت فرانسه در پی این مطرح میشود که روابط عمومی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه در اطلاعیهای اعلام کرد، ۲ فروند نفتکش یونانی را به دلیل تخلفات انجام گرفت.
مناقشه ایـــران و یونان در خصوص نفتکشهای توقیف شده، ممکن است بر روابط اتحادیه اروپـــا با ایران خلل ایجاد کند؟
مدتی پیش شاهد بودیم که یونان در آبهای بینالمللی یک فروند نفتکش ایرانی که با پرچم روسیه در حال تردد بوده را توقیف کرده و نفت آن را تحویل آمریکا داده و در مقابل ایران نیز دو نفتکش یونانی را توقیف کرد. این اتفاقات در حالی رقم خورد که مذاکرات احیای برجام در هالهای از ابهام قرار گرفته و مشخص نیست چه سرانجامی خواهد داشت. باید توجه داشت که توقیف نفتکش ایرانی و ایجاد مناقشه میان یونان و ایران نتیجه عدم به نتیجه رسیدن مذاکرات و احیای برجام است و اگر توافق صورت گرفته بود شاید این اتفاقات نیز رقم نمیخورد و ایران میتوانست بهراحتی صادرات خود را انجام دهد و با دیگر کشورها تعامل صورت دهد. در این میان فرانسه به عنوان رئیس شورای اروپا موضع گیری کرد و از ایران خواست تا نفتکشهای یونانی را آزاد کند. باید توجه داشت که یکی از طرفهای برجام از ایران خواسته است تا نفتکشها را رفع توقیف کند شاید همین امر سبب شود تا بر مذاکرات در وین نیز تاثیر منفیگذارد. اگر در روزهای آینده میان ایران و طرفهای دیگر توافق صورت نگیرد، مشخصا چنین تنشهایی سبب میشود تا اروپا و آمریکا نزدیکتر شده و علیه ایران اجماع تشکیل دهند.
ابعاد مناقشه ایران و یونان به صورت مصداقی به چه حوزههایی میتواند سرایت پیدا کند؟
مناقشهها میتوانند میان کشورها منجر به اتفاقات متعددی شوند که یکی از آنها برخورد نظامی است. شرایط در عرصه بینالمللی به گونهای است که اروپا و یا یونان مشخصا وارد چنین فازی با ایران نخواهند شد. غرب در سالهای اخیر به این جمع بندی رسیده است که برای ضربه زدن به ایران، کم هزینهترین راه، تحریم اقتصادی است و اروپا و آمریکا همواره در این مسیر گام برداشتهاند تا با ایران مقابله کنند و کمتر خود را به خطر رودررویی نظامی با ایران انداختهاند. به همین علت در این عرصه نیز اروپا احتمالا بخواهد برای مقابله با ایران برخی قسمتها را تحریم کرده و از این طریق ایران را تحت فشار قرار دهد و یا در عرصههای سیاسی ایران را تحت فشار قرار دهد. در چنین وضعیتی که تمامی تحریمها علیه ایران وضع شده است، اروپاییها به سمتی میروند تا مسیر دورزدن تحریمهای ایران را مسدود کنند. البته این یک ابزار است و شاید کار به این مراحل نرسد. در برههای از زمان قرار گرفتهایم که روسیه در حال فروش نفت ارزان است و بخشی از بازار ایران را تصاحب کرده و به همین علت باید هوشیار بود زیرا شرایط سختی حاکم شده است که میتواند بر روابط خارجی ایران نیز تاثیر
منفی گذاشته و لطماتی در عرصه سیاسی نیز متحمل شویم.
چگونه میتوان مناقشه ایجاد شده میان ایران و یونان را پایان داد ؟
باید توجه داشت که در گذشته نیز چنین اتفاقی رخ داد و یک نفتکش ایرانی که حامل نفت ایران به ونزوئلا بود توقیف شد و هیچگاه آن نفت به ایران برگردانده نشد هرچند که عنوان میشد ایران پول آن محموله را از طرف سوم دریافت کرده بود و بعد توقیف صورت گرفت اما در مجموع چنین اتفاقی سخت خواهد بود و دیگر نمیتوان محموله را به کشور بازگرداند. به صورت کلی باید توجه داشت که ایران تحت تاثیر تحریمهاست و مشخصا وارد مناقشه جدی نخواهد شد. شرایط برای تحمیل خواستهها مهیا نیست و باید این مناقشه از مسیر سیاسی حل و فصل شود زیرا فضا برای تقابل سخت وجود ندارد. در بازهای از زمان قرار گرفتهایم که عنوان میشود شاید مذاکرات در وین پیگیری شود و در این مسیر احتمال دارد موضوع نفتکشهای یونانی و نفت ایران نیز مورد معامله در حین بحث برجام قرار گیرد. در شرایطی ابهام آمیز قرار گرفتهایم که مشخصا این فضا به نفع طرفین نیست و کار را برای رفع تحریمها سخت خواهد کرد. در همین راستا باید مسیر سیاسی و گفتوگوها در پیش گرفته شود تا چالشی دیگر پیشرو قرار نگیرد. چنین موضوعاتی معمولا در مسیرهای سیاسی قابل معامله هستند و میتوان از چنین مناقشهای با برخی
رایزنیها عبور کرد. مشخصا ایران نیز باید در چنین شرایطی در همین مسیر گام بردارد.
