تعطیلی یک کتابفروشی 41 ساله در راسته کتاب
در دورانهای سخـــت و بیثبات کمتر جایی به اندازهی یک کتاب آرامشبخش است، اما گاهی هم هست که بیثباتی گریبان خود کتابها را هم میگیرد. خبر تعطیلی کتابفروشی نشر مروارید، یک نمونه از این اتفاقات است. کتابفروشی مروارید، از سال 1341 روبهروی دانشگاه تهران فعال بوده و یکی از قدیمیترین کتابفروشیهای این راسته به حساب میآمد. زمانی این فروشگاه محل رفت و آمد بسیاری از بزرگترین نویسندگان ایران بود و چهرههایی چون فروغ فرخزاد و بهرام بیضایی و عمران صلاحی و محمد حقوقی و قیصر امینپور و ... برای چاپ کتابشان به آنجا مراجعه میکردند. اما هم فعالیت این نشر در سالیان اخیر کمفروغتر از قبل شد و عمدتاً با بازچاپ کتابهای پرخواننده و خواهان دهههای قبلی به کارش ادامه داد و هم اینکه فروشگاهداری هم برای آنها سخت شده و حالا میخواهند کتابفروشی را تعطیل کنند. خبری تلخ برای همهی دوستداران کتاب و ادبیات. این درست که نسل جدید کتابفروشیها، آنهایی که امکان مطالعه و وقتگذارنی خریدار در محل را هم دارند، شکل سنتی فروش کتاب را متحول کرده و فروشگاههایی که خودشان را با این روش و نیز ابزارهای اینترنتی و دیجیتال مطابقت ندهند، محکوم به شکست هستند، اما باز هم تعطیلی هر یک کتابفروشی خبری تلخ است، چه رسد به کتابفروشیهایی که نماد و تاریخچهی نشر هستند. (قبلاً کتابفروشی طهوری هم در همین راستهی انقلاب تعطیل شده بود.) طبق آمار وزارت ارشاد ۶ هزار کتابفروشی در سطح کشور داریم. نیمی از آنها را لوازمالتحریرفروشیها تشکیل میدهد. هزار کتابفروشی هم داریم که کتاب درسی و کمکدرسی میفروشند، میماند فقط ۲۰۰۰ کتابفروشی که از این تعداد، هزار و ۴۰۰ کتابفروشی در تهران و ۶۰۰ کتابفروشی در شهرستان داریم. برای مقایسه، کافی است بدانیم ژاپن با جمعیتی تقریباً یک و نیم برابر ما (125میلیون نفر)، ۱۴هزار و ۷۰۰ کتابفروشی دارد. از طرف دیگر، وضعیت نشر و ناشران در کشور ما دقیقاً برعکس این آمارهاست. طبق آمارهای خانه کتاب، در دو سال 98 و 99 مجموع کتابهای منتشرشده هر سال را 5500 ناشر منتشر کرده بودند. باز با ژاپن اگر مقایسه کنیم، تعداد ناشران ژاپنی ۳۴۸۹ ناشر است. ماجرا ساده است، ما بیشتر از کتابفروشی، ناشر داریم. بسیاری از کتابفروشیهای موجود هم در معرض خطر تعطیلی قرار دارند. شاهدش هم تعطیلی یکی از قدیمیترین کتابفروشیهای راسته انقلاب بعد از 6 دهه فعالیت. به نظر میرسد سیاستگذاران و مسئولان فرهنگی کشور، باید بیشتز از اعداد نشر، بر گسترش کتابفروشیها و تقویت و توانمندسازی آنها بیشتر توجه کنند. کتابفروشیها حالشان خوب نیست. اخیرا منوچهر حسنزاده، مدیر انتشارات مروارید در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا، از تعطیلی کتابفروشی این نشر بهدلیل یک تصمیم درون نشر خبر داد. او در اینباره گفته است: «به نظرم یک ناشر نمیتواند کتابفروش باشد و فروشگاه به نوعی مزاحم کار انتشارات بود، بنابراین تصمیم گرفتیم فروشگاه را واگذار کنیم و آن را برای فروش گذاشتهایم.» او درباره دلیل تعطیلی کتابفروشی نشر مروارید اظهار کرد: «این یک تصمیم داخلی نشر بود. با درگذشت امیر علیبیک، مدیر فروشگاه انتشارات، دوستان دیگر توان مدیریت فروشگاه را نداشتند و به تصمیم تعطیلی کتابفروشی رسیدیم.» او با اشاره به تاثیر درگذشت یکی از همکاران که سال گذشته حادث شد، گفت:«دوستان قدیمی دیگر پا به سن هستند و مصلحت دیدیم فروشگاه را واگذار کنیم، چه بسا کتابفروشی شود. اما خود انتشارات مروارید با قوت بیشتری به کار خود ادامه میدهد.»
