توافق ايران و آمريكا؛ كليد اصلی
روسیه بر اساس جنگ بزرگی که تحت عنوان عملیات ویژه در اوکراین به راه انداخته و دنیا را علیه خود بسیج کرده و احتمالا اگر چنانچه در آنجا صاحب حقی هم بود با این واکنش شدید به هیچ وجه سازگاری نداشته میخواهد به نوعی برای خود باجستانی کند. نکته اینجاست که اساسا چه نیازی به موافقت روسیه دراین مذاکرات وجود دارد؟ احتمال میرود که توافق اگر در قالب یک قرارداد برجام جدیدی بخواهد باشد طرفین مسائل دیگری را مطرح میکنند چون در برجام قبلی در شورای امنیت تایید شد و به هر حال با اینطور مسائل مواجه گردید؛ حال اگر در این مرحله روسیه موافقت نکند موافقت شورای امنیت جلب نخواهد شد و توافق از آن استحکام لازم برخوردار نخواهد بود. اما اگر روسیه بخواهد مشکلی بیافریند نیازی به موافقت روسیه وهیچ کشور دیگری نخواهد بود. برای اینکه تحریمها به صورت دوجانبه ازطرف آمریکا برای ایران وضع شده واگر در توافقی با ایران آن تحریمها را بردارد که سایر کشورهای جهان و حتی روسیه و چین هم به آن تحریمها بهخصوص در جنبه مالی و بانکی که بزرگترین آسیب را به ایران رساند کاملا همکاری کردند آن وقت از قید آن رها خواهند شد. بنابراین همه چیز به توافق مستقیم بین ایران و آمریکا بستگی دارد. البته بعد از اتفاقاتی که برای برجام رخ داد و آمریکا از آن خارج شد و تحریمهایی را علیه ایران وضع کرد چندان خوشبینی نسبت به احیای آن توافق و تفاهم وجود نداشت. یعنی به نظر میرسد که اصولگرایان ایرانی با پافشاری بر سر یک سری اصولی با برجام مخالف هستند و ترجیح میدهند که از طریق توسعه امکانات علمی هستهای و نتایج دیگر آن راه خود را در تقویت شرایط دفاعی و دفاع فعال نگه دارند تا اینکه بخواهند به توافق دیگری برسند. زمان برای توافق میتوانست بسیار مثبت باشد برای اینکه دنیا به نفت و گاز ایران و بهرهبرداری آن با شتاب بیشتری نیاز دارد و اهمیت میدهد گرچه غیر قابل جایگزین نیست و با قیمت کنونی نفت، آمریکاییها مجددا امکانات بهرهبرداری از نفت شل را فراهم کردند که میتواند تا حدود زیادی پاسخگو باشد. عربستان و نفت عراق، امارات و الجزایر هم میتواند کمک کند و مساله را حل کند منتها غرب و آمریکا مایل نیستند که همه نیازهای خود را از یک منبع واحد خواه عربی، روسی یا ایرانی باشد تامین کنند. برای غربیها تنوع مهم است و ایران اگر بخواهد در این مرحله بهرهمند شود میتواند با شرایط سهلتری از این فضا استفاده کند. لذا باید گفت که هنوزهم طرفین میتوانند برجام را احیا کنند اما باید بخواهند و تصمیم بگیرند. تعلل و وقت کشی چیزی جز ضرر به طرفین و حرکت به سمت بسته شدن پنجره مذاکرات ندارد.
