نگاه ما به دیپلماسی اقتصادی

زمانی که در ترکیه مشکل اقتصادی مانند کاهش ارزش پول ملی و تورم به وجود می‌آید دولت اردوغان ضمن مدیریت صحیح اقتصادی، نگاه درستی هم به تأثیر، نفوذ و توان بالای دیپلماسی بر اقتصاد دارد. یعنی دولت اردوغان وقتی می‌فهمد کاهش تنش با کشورهای منطقه به خصوص بازیگران کلیدی مانند عربستان و امارات می‌تواند کمک شایانی به بهبود وضع اقتصادی ترکیه بکند سریعاً به دنبال احیای مناسبات با ابوظبی و ریاض است. در صورتیکه هنوز در جمهوری اسلامی ایران روی پارامترهای اساسی مانند تاثیر تحریم بر وضعیت اقتصادی و معیشتی بغرنج کنونی اجماع نظری وجود ندارد. هنوز هم برخی معتقدند این تحریم‌ها و سیاست فشار حداکثری آمریکا نیست که باعث به وجود آمدن شرایط کنونی شده است، بلکه نبود مدیریت به خصوص در دولت روحانی شرایط کنونی را به وجود آورده است. اگر چنین است در این مدت چرا دولت رئیسی به جای بهتر کردن و مدیریت وضعیت اقتصادی شرایط را پیچیده‌تر و بحرانی‌تر کرده است؟ مگر مشکل دولت روحانی نبود، الآنکه دولت آقای رئیسی سرکار است، پس چرا هنوز مشکلات سر جای خود باقی است؟ می‌گویند باید زمان کافی به دولت داده شود، چون شرایط کنونی نتیجه عملکرد هشت ساله دولت روحانی است، بسیار خوب؛ ولی در همین چند ماه دولت رئیسی باید در گام اول آواربرداری کند یا نه!؟ واقعاً نگاه ما به دیپلماسی درست نیست. تنش ما با عربستان قدیمی‌تر از ترکیه است، اما ترکیه در مدت زمان کوتاهی سیاست خارجی خود را اصلاح کرد و به دنبال تنش زدایی است، نه تنش زایی. یک جریان رادیکال که نتیجه همین نگاه ایدئولوژیک در داخل کشور است با حمله به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد، روابط تهران - ریاض را قطع کرد. در این مدت خسارات، آسیب‌ها و هزینه‌های سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، امنیتی، نظامی، دفاعی و... برای دو طرف و به خصوص کشور ما بسیار زیاد بوده است. یعنی ایران از پس تبعات و هزینه‌های قطع ارتباط با عربستان بر نیامده و تشدید این تخاصم و تنش با ریاض است، در صورتی‌که باید پرسید نتیجه این نگاه ایدئولوژیک در کوتاه مدت برای ایران چه بوده است؟ در میان مدت چه دستاوردی برای ما به دنبال داشت و در بلند مدت چه وقایعی را شکل خواهد داد؟ من به دنبال یافتن مقصر در قطع روابط ایران و عربستان نیستم، فرض کنیم مقصر تمام این اقدامات عربستان است، اما باید بعد از نزدیک به یک دهه از قطع روابط دو کشور مهم خاورمیانه مدیریت صحیح دیپلماتیک را در دستور کار قرار دهیم یا نه؟! بحران ما با کشورهای حاشیه خلیج فارس قبل‌تر از بحران ترکیه با این کشورها بوده است، اما ترکیه بسیار زودتر از ایران فهمید که باید تنش زدایی را در دستور کار قرار دهد، ولی اینکه ما چرا هنوز به دنبال تنش زایی هستیم، چرا مرتبا روزنامه‌ها و سایت‌های داخلی به دنبال دادن گرای موشکی به برخی گروه‌ها هستد و حتی اهداف بعدی حملات را مشخص می‌کنند و تیتر می‌زنند ریاض، دوبی، ابوظبی و... را مورد هدف حملات بعدی قرار گیرند، سوال‌هایی هستند که پاسخی برایشان ندارم.