فرهنگی که در قتل‌های ناموسی دیده نشد!

چند روزی صحنه‌های دلخراش و تکان دهنده گردانیدن سر بریده یک زن توسط همسرش، در کوچه و خیابان‌های منطقه خشایار اهواز که محله عرب‌نشینی است، در فضای مجازی، دست‌به‌دست می‌شود. این فیلم بسیار خشن، وجدان عمومی را معضب کرده و موجی از غم و ناراحتی را بر افکار عمومی، حاکم ساخته است. ماجرا از این قرار است که مقتول از فشار و تنش‌های بسیار سخت خانواده، ایل و قبیله به واسطه ازدواج با فرد غیر از پسر عمو، تصمیم به فرار به ترکیه را می‌گیرد و پس از اجرای این اقدام، از آنجا در پی تماس با پدر، پاسخی دریافت می‌کند تا پدر خود را به ترکیه رسانده و در نهایت امنیت کامل و بدون هیچ‌گونه دغدغه و نگرانی، او را به اهواز برگردانند تا او به زندگیش در کنار همسر و فرزند سه سالش، در سایه امنیت و آرامش ادامه دهد. عمو، پدر را این سفر همراهی می‌کند و عکسی که از این سه نفر در فضای مجازی منتشر شده، همه را به یاد عکس بابک خرمدین، به همراه پدر و مادرش می‌اندازد، که به دست آنها قطعه قطعه گردید. گرداندن سر همسر و قدرت‌نمایی «غیرت» مصداق بارض فساد فی الارض است. در برخی از باورهای نادرستی که وجود دارد، این اقدام در واقع دفاع از حیثیت از دست رفته است و با این کار می‌خواهند ضمن ابراز قدرت، غیرت خود و خاندان و ایل خود را به رخ دیگران بکشانند. آنان بر اساس یک سنت، هرگونه ازدواج دختر عمو با مردم غریبه را نوعی تجاوز نادرست تلقی کرده و برای جبران آن حق مسلم خویش می‌دانند تا گردن عمومی دختر عموی خطاکار را (البته خطاکار از دید آنها) بریده و در شهر بگردانند و به همه شهروندان اعلام کنند که ما، فردی ناموس پرست، غیرتمند و محترم هستیم. متاسفانه در اینگونه مناطق رسم، آیین و سنتی وجود دارد که اگر زنی مرتکب خیانت شود، خانواده پدر دختر، از خانواده همسر او می‌خواهند که دختر را به قتل برسانند و این کار در کمال رضایت از سوی ولی‌دم، خواسته می‌شود، هر چند که در موضوع قتل اخیر، پدر مونا حیدری گفته که از قاتل شکایت کرده، ولی تجارب قبل نشان می‌دهد که آنها پس از مدتی از خون پسر عموی قاتل می‌گذرند و آن فرد قصاص نمی‌شود و همه افراد در طایفه با جمع آوری مبالغی به‌عنوان «دیه همسر» قاتل را کمک می‌کنند، چون در راستای حفظ غیرت و ناموس و آبرو دست به انجام چنین کاری زده است. خنده‌ها و خونسردی همسر مونا حیدری نیز همین امر را تا حدودی ثابت می‌کند که بر این رسم و آیین پایبند بوده است، حتی طبق این رسم و سنت اگر داماد خانواده از این کار (قتل) امتناع ورزد، پدر یا برادر دختر این کار انجام خواهند داد!، چون اگر این اتفاق رخ ندهد، آن خانواده نزد افکار عمومی به‌عنوان افراد بی‌غیرت شناخته می‌شوند. حتی ریش سفیدان برای جلب رضایت به خانه مقتول رفته و پدر را از شکایت منصرف می‌کنند. البته صرفا خیانت از سوی زن، برای مرد چنین عاقبتی را به‌دنبال دارد، ولی اگر مردی مرتکب خیانت شود، چندان ماجرا قابل پیگیری نیست!. متاسفانه این موضوع به یک فرهنگ غلط تبدیل شده که پسرها از دوران کودکی با آن بزرگ می‌شوند و امری عادی تلقی می‌شود و تنها راه فرار از بدنامی خیانت همسر، سر بریدن است و راه دومی وجود ندارد و طایفه‌ها نیز از فرد قاتل به‌عنوان قهرمان حمایت می‌کنند. این ماجرا قابل پیگیری و تجزیه و تحلیل جامعه شناسان و روانشناسان است که در فرصت‌های دیگر به آن خواهیم پرداخت.