اشراف اقتصادی یا اپوزیسیون دولت؟

آرمان ملی- حمید شجاعی: عملکرد اقتصادی دولت سیزدهم که کم انتقاد هم نبوده ازاقتصاددانان گرفته تا مردم عادی صدای همه را در آورده و همین مساله باعث شده که فضایی به‌وجود آید تا عملکرد دولت زیر ذره‌بین نقادان دولت برود. در این میان عده‌ای از کارشناسان و تحلیلگران نیز به عملکرد اقتصادی دولت نقدهایی را دارد می‌کنند که توجه رسانه ها را به خود جلب کرده است. یکی از این چهر‌ه‌ها عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی دولت روحانی است که با اشراف اطلاعاتی به دلیل پست‌های مدیریت که داشته به برخی عملکردهای اقتصادی دولت واکنش نشان می‌دهد. گرچه در این میان برخی رسانه‌ها این نوع رویکرد همتی را حرکت در جهت نقد هدفمند در راستای قرار گرفتن در دولت سایه قلمداد می‌کنند اما پر واضح است که همتی نه خود می‌خواهد و نه اساسا به دنبال این مساله است که در مقام دولت در سایه قرار بگیرد. آنچه مسلم است رئیس سابق بانک مرکزی از آنجایی که در حوزه‌های اقتصادی زیر مجموعه دولت اشراف دارد به اظهار نظر می‌پردازد و به نظر نمی‌رسد که از گفته‌های خود قصد دیگری داشته باشد. از سوی دیگر اصلاح‌طلبان و حامیان دولت قبل در شرایط حاضر نمی‌توانند در مقام دولت در سایه قرار بگیرند چرا که امکان تاثیر گذاری بر دولت مستقر را ندارند. اینکه گفته می‌شود هدف همتی از این انتقادات تمرکز بر انتخابات 1404 است چندان منطقی به نظر نمی‌رسد. چرا که اولا هنوز زمان زیادی تا انتخابات بعدی ریاست جمهوری باقی است و از طرف دیگر لزومی احساس نمی‌شود که وی بخواهد از هم اکنون به این سمت وسو برود. لذا به نظر می‌رسد گمانه زنی صحیح این باشد که همتی صرفا به دلیل فهم اقتصادی از شرایط داخلی و بین‌المللی و به جهت نقد سازنده در راستای کمک به دولت این اظهارات را دارد و هدف دیگری در این خصوص احساس نمی‌شود. نقدهای اخیر او به اظهارات رئیس‌جمهور و دولتمردان نشان می‌دهد همتی بنایش را بر این گذاشته که وعده‌ها و عملکردهای اقتصادی دولت را در چهار سال پیش‌رو زیر ذره‌بین ببرد؛ خاصه که این روزها نقدها به تیم اقتصادی دولت و چندپاره بودن این تیم بالا گرفته است. همین مساله نیز باعث شده که بسیاری او را از هم اکنون یکی از نامزدهای انتخابات 1404 بدانند.

انتقاد به سبک همتی

تاکنون در مقاطع مختلف هر زمان که بحث از دولت سایه به میان آمده است همه نگاه‌ها و اذهان به یک نفر معطوف می‌شد و آن شخصی نبود جز سعید جلیلی. این در حالی است که پس از روی کار آمدن رئیسی و تشکیل دولت سیزدهم مورد حمایت اصولگرایان دیگر صحبتی از دولت در سایه نشد و آن‌طور که در دولت روحانی شاهد بودیم که کارگروه‌‌های متفاوتی بخش‌های مختلف دولت روحانی را تحلیل و آنالیز می‌کردند در این دولت اصلا شاهد دولت در سایه یا منتقد دولت نبوده‌ایم. چرا که سعید جلیلی دیگر آن آدم سابق نیست که با دولت سایه حملات بی‌محابایی داشته باشد. از طرفی به‌جای روحانی هم رئیسی روی کار است. همین امر نیز باعث می‌شود که آقای دیپلمات دست به عصا باشد تا مبادا خاطر اصولگرایان از نقد دولت محبوب و مورد تاییدشان برنجد. به همین جهت جلیلی نمی‌خواهد با انتقادات خود در حوزه‌‌های مختلف حمایت اصولگرایان را از خود بردارد و جای آن انتقادات را بر خود سوار کند. قدر مسلم جلیلی می‌داند که دولت رئیسی مطلوب همه اصولگرایان است و با همه نقدهایی که به آن وارد است نباید انتقاداتی به آن نمود که باعث تخریب یا پایین آمدن شان دولت شود. از این رو جلیلی ترجیح می‌دهد که کج‌دار و مریز پیش برود و فعلا دولت در سایه خود را در پستو قرار دهد تا از طرفی همچنان حمایت اصولگرایان را داشته بشد و چهره محبوب آنها بماند و هم اگر احیانا برنامه‌ای برای حضور در قدرت چه در انتخابات ریاست جمهوری 1404 چه انتخابات مجلس 1402 دارد با انتقاداتی که چندان مورد قبول جریان حامی وی قرار نخواهد گرفت جایگاه خود را در میان اصولگرایان متزلزل نکند. این در حالی است که با گذشت شش ماه از دولت رئیسی عده ای معتقدند که گویا دوباره دولت سایه به راه افتاده اما این بار به جای جلیلی رقیب اصلی رئیسی انتخاباتی رئیسی یعنی همتی وارد عرصه شده و دولت سایه را رهبری می‌کند. این جریانات بر این باورند که نگاهی به انتقادات همتی این مساله را به وضوح نشان می‌دهد . آخرین توئیتی که وی در اعتراض و انتقاد به روند موجود داشت به واکنش به اخراج دکتر محمد فاضلی استاد بر جسته دانشگاه شهید بهشتی باز می گردد. جایی که در توئیتی نوشت: «تسویه استادان از دانشگاه‌ها به‌ دلایل سیاسی می‌تواند نشانه تصمیم برای درهم‌ریختن ساختار نیروی انسانی کشور باشد. اخراج دکتر محمد فاضلی از دانشگاه بهشتی تأسف‌بار است. امیدوارم آقای رئیسی و همسرشان به‌عنوان عضو کمیته جذب این دانشگاه جلوی این‌گونه اقدامات بایستند» هر چند که او پیش از این نیز در خصوص بحث صادرات نفت و سهم دولت سیزدهم در خنثی‌سازی تحریم‌ها و همچنین صحبت‌های خاندوزی وزیر اقتصاد در خصوص استقراض از بانک مرکزی نیز اظهارات و واکنش‌هایی داشته که جملگی نشان می‌دهد همتی در مقام اپوزیسیون دولت مستقر قرار گرفته‌است. چنانکه محمد باقر قالیباف و سعید جلیلی در سال‌‌های 92 و 96 انجام دادند و سید ابراهیم رئیسی نیز بر همین اساس در انتخابات 1400 شرکت کرده و رای آورد. این در حالی است که اساسا نوع رویکرد همتی خلاف این موضع را نشان می‌دهد و وی صرفا بر مبنای اشراف اقتصادی خود به موضوعات این اظهارات را بیان می‌کند و به نظر نمی‌رسد هدف دیگری داشته باشد.

همتی می‌خواهد نامزد شود!

یک فعال سیاسی اصلاح‌طلــــب در خصوص اظهارات اخیر عبـــدالناصر همتی اظهار داشت: دلیل اصلی این رویکرد به نظر من این است که می‌خواهد در دروه بعد هم نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود اما به نظر من اشتباه می‌کند چون اگر قرار باشد این انتقادات را قدری تندتر کند، رد صلاحیت خواهد شد. حجت‌الاسلام ناصر قوامی گفت: نکته مهم‌تر این است که او ظرفیت لازم را ندارد و قبل از این کارها باید پاسخ دهد وقتی خودش در بانک مرکزی بود برای این مملکت چه کرده

است؟ ادامه صفحه 6