دلایل رد صلاحیتم را منتشر کنید

آرمان ملی- حمید شجاعی: «ردصلاحیت» واژه‌ای که بسیاری معتقدند جامعه را از وجود افراد کارآمد، توانا، خوش فکر و مدیر محروم ساخته و حتی برخی سوء عملکردها یا ناکارآمدی‌ها در دوره‌های مختلف ناشی از همین رویکرد بوده است. آنچه مسلم است حضور در مناصب انتخابی مثل ریاست جمهوری یا نمایندگی مجلس مستلزم احراز شرایطی و قوانینی است که بر اساس آن هر کسی احراز شد وارد این عرصه انتخابات می‌شود. این در حالی است که طی یک دهه اخیر بوده‌اند چهره‌‌ها و شخصیت‌های بسیار مهمی که سابقه حضور در نهادهای مختلف را داشته‌اند اما به دلایلی که بعضا ذکر هم نمی‌شود از دور انتخابات خارج شده‌اند. اسحاق جهانگیری یکی از این افراد است. شخصی که در انتخابات سال 96 از سوی شورای نگهبان تایید شد اما به فاصله چهار سال در انتخابات 1400 رد شد. وی در اظهاراتی پس از رد صلاحیت خود خواستار انتشار علل رد صلاحیت خود شده بود که در آن زمان وقعی به آن نهاده نشد. اما پنجمین سالگرد رحلت آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی جای خوبی بود که پس از درخواست چندی پیش لاریجانی مبنی بر انتشار دلایل رد صلاحیتش؛ این بار جهانگیری نیز با روایت از آن زمان خواستار انتشار علل رد صلاحیتش باشد.

محوریت قانون یا سلیقه

تغییرات و تحولات در عرصه سیاسی کشور همواره بوده و در مقاطع مختلف شاهد رخدادهایی بودیم که شاید پیش از آن به باور کمتر کسی خطور می‌کرده که آن اتفاقات رخ دهد؛ اما روند رویکردها، عملکردها و گذر زمان باعث شده تا در برخی مقاطع شاهد برخی اتفاقات در سپهر سیاست کشور باشیم. این در حالی است که اگر نیک بنگریم بیشتر این اتفاقات و رخ‌دادها در فرآیند انتخابات در ساحت‌های مختلف ریاست جمهوری، مجلس، خبرگان رهبری و شوراها رقم خورده و نمود بیشتر و عینی آن را در انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شاهد بوده‌ایم. همین امر نیز برخی را به سمت و سوی این نگاه و تفکر سوق داده است که نوع رویکرد نهادهای مسئول نسبت به افراد در مقاطع مختلف متفاوت است و با تغییر زمان و شرایط نوع موضع‌گیری آنها نیز تغییر می‌کند. چنانکه اگر بخواهیم به وضوح به این مساله بپردازیم خواهیم دید که به عنوان مثال در انتخابات مجلس هفتم بخش اعظمی از نمایندگان مجلس ششم که در زمان آن مجلس تایید صلاحیت شده بودند در دوره جدید رد صلاحیت شدند. یا در بحث بر انگیزترین موضوع در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 مرحوم آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی که شخصیتی تراز برای نظام بودند و در اکثر مناصب و موقعیت‌های انتخابی و انتصابی حضور داشته و همواره مهر تایید صلاحیت را بر کارنامه خود همراه می‌دیده بر اثر شرایط، برخی تصمیم‌ها و تاثیر برخی اظهار نظرها در عین ناباوری رد صلاحیت می‌شود. گرچه افراد دیگری هم در این میان بودند که در این عرصه تایید شده و بعدا رد شدند. اشخاصی چون محمود احمدی نژاد که برای ریاست جمهوری 2 دوره از سوی شورای نگهبان تایید صلاحیت شد اما در انتخابات 96 رد صلاحیت شد. این رویه در انتخابات مجلس یازدهم نیز ادامه یافت و بسیاری از نمایندگانی که برای مجلس دهم تایید شده بودند و پس از پایان دوره برای مجلس یازدهم نیز ثبت نام کرده بودند این بار با رد صلاحیت مواجه شدند. اما پس از ماجرای رد صلاحیت‌ آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی که در سال 92 که در جامعه بسیار صدا کرد شاید مهم‌ترین اتفاق در انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم در سال جاری رخ داد. جایی که اکثر چهره‌‌های تاثیر‌گذاری که برای شرکت در انتخابات حضور یافته بودند با تابلوی ورود ممنوع شورای نگهبان و مهر رد صلاحیت این نهاد مواجه شدند. در میان این افراد نیز رد صلاحیت 2 چهره بسیار به چشم آمد نخست علی لاریجانی که سابقه حضور در مناصب انتخابی و انتصابی بسیاری را همراه داشت و هیچ‌کس گمان نمی‌کرد که شخصیتی چون او رد صلاحیت شود. دیگری نیز اسحاق جهانگیری که سابقه معاون اولی دولت‌های یازدهم و دوازدهم، وزارت در دولت خاتمی و نمایندگی مجلس را داشته و بارها از سوی شورای نگهبان تایید شده و این بار به دلایل نا معلوم رد صلاحیت شد. هر چند که جهانگیری نیز مثل مرحوم آیت‌ا... هاشمی اصلا ماجرا را پی نگرفت و صرفا در مصاحبه‌هایی جسته و گریخته خواهان انتشار دلایل رد صلاحیتش شد که به جایی نرسید. مجموع این رویکردها و اتفاقات باعث شده تا عده‌ای به این نتیجه برسند که ماجرای بررسی صلاحیت نامزدهای انتخاباتی حداقل در مورد برخی اشخاص و چهره‌های مشخص بیش از اینکه از روند عادی و قانونی پیروی کند تابع سلایق و در نظر گرفتن شرایط جامعه بوده است. از همین‌رو نیز بوده که این روند همیشه در جامعه مورد بحث و نظرات مختلف بوده و به باور بسیاری جامعه را از خدمت و فعالیت افرادی که می‌توانستند برای کشور و جامعه مفید واقع شوند محروم ساخته است.

بعد از رد صلاحیت مواضعم تغییر نکرد

معاون اول دولت دوازدهم با اشاره به عدم احزار صلاحیت خود در سال ۱۴۰۰ یادآور شد: من را در سال ۹۶ همین شورای نگهبان تایید کرد و در سال ۱۴۰۰ همین شورای نگهبان رد کرد. اسحاق جهانگیری درمراسم پنجمین سالگرد ارتحال آیت‌ا... هاشمی‌رفسنجانی در مرقد مطهر امام خمینی(ره) گفت: بعد از این ماجرا در سال ۱۴۰۰ یکی از مسئولان امنیتی آمد و با من گفت‌وگو کرد به ایشان گفتم امروز جلسه‌ای دارم و شما بیایید و ببینید که تغییری در رفتار من خواهید دید یا نه. من از کارنامه مدیریتی و اقتصادی خود مطمئن هستم اما این کارها را به نفع مردم و مملکت نمی‌دانم. همان زمان مصاحبه‌ای کردم و خطاب به شورای نگهبان گفتم هر دلیلی که به شما دادند که من را رد کنید منتشر کنید و هنوز هم بر همان نظر هستم. وی با بیان اینکه آقای هاشمی همواره حلقه واسطی در فضای سیاسی کشور بود، تصریح کرد: اگر روزی چپ می‌خواست راست را حذف کند آقای هاشمی می‌ایستاد و جلویش می‌گرفت و اگر راست هم می‌خواست چپ را حذف کند بازهم می‌ایستاد و همه آن جفاهایی که هردو طرف در حق او کرده بودند را کنار می‌گذاشت و وفا می‌کرد. ما به شدت امروز به این حلقه‌های واسط نیاز داریم. وی عنوان کرد: سردار سلیمانی هم همین نقش را در فضای سیاسی کشور داشت که اخیرا در مصاحبه‌ای به بخش‌هایی از آن اشاره کردم.