تورم همچنان پاشنه آشیل اقتصاد ایران

آرمان‌ملی: فاکتورهای مختلفی در تعیین رشد و رونق اقتصادی نقش دارند اما به اعتقاد کارشناسان اتاق بازرگانی تهران آنچه به‌عنوان پاشنه آشیل اقتصاد ایران شناخته می‌شود تورم است که تبعاتی همچون افزایش فشار بر اقشار کم‌درآمد، غیرقابل پیش‌بینی‌شدن اقتصاد برای فعالان اقتصادی و ایجاد اجبار برای افزایش نقدینگی برای جبران مشکلات را به ارمغان می‌آورد. در این رابطه اتاق بازرگانی تهران در آخرین گزارش خود به بررسی وضعیت برخی شاخص‌های اقتصادی ایران در سال‌های گذشته پرداخته و تورم را مهم‌ترین خطر در این زمینه اعلام می‌کند. بر این اساس هرچند براساس آخرین گزارش مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه روند کاهشی خود را ادامه داده و تورم ماهانه نیز با سرعت کمتری نسبت به ماه گذشته افزایش یافته، اما همچنان بالابودن عدد تورم برای اقتصاد ایران تهدیدی مهم به‌شمار می‌آید. افزایش فشار بر اقشار کم‌درآمد، غیرقابل پیش‌بینی‌شدن اقتصاد برای فعالان اقتصادی و ایجاد اجبار برای افزایش نقدینگی برای جبران مشکلات، تنها بخشی از مشکلاتی است که بالابودن نرخ تورم برای اقتصاد ایران به‌وجود آورده است. هرچند دولت اعلام کرده که با کاهشی‌شدن روند صعودی تورم، می‌توان انتظار داشت که شرایط بهتری برای این شاخص در پیش باشد اما اتاق بازرگانی تهران همچنان تورم را تهدیدی مهم برای اقتصاد ایران می‌داند. در جدیدترین گزارش این اتاق، نرخ تورم در میان متغیرهای اسمی اقتصادی بررسی شده که در کنار عواملی مانند نقدینگی و نرخ ارز می‌تواند تاثیری مهم بر آینده اقتصادی کشور بگذارد. یکی از عوامل تاثیرگذار در بالابودن نرخ تورم، مضیقه ارزی دولت بوده است. با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای و کسری بودجه که در سال‌های گذشته به‌وجود آمده، دولت چند راه برای جبران آن داشته که استقراض مستقیم یا غیرمستقیم از بانک‌مرکزی یکی از راهکارهای آن بوده است. چه استفاده از منابع ارزی برای افزایش پایه پولی و چه استفاده مستقیم از منابع این بانک، هر دو به افزایش سرعت نقدینگی منجر شده و این شاخص در نهایت به بالارفتن دوباره تورم کمک کرده است. اتاق بازرگانی تهران تشریح کرده که وقتی نرخ رشد نقدینگی از ۴۰ درصد بالاتر می‌رود، اقتصاد کشور آماده یک التهاب جدید خواهد شد. تورمی که در دوره وفور درآمد ارزی به‌وجود می‌آید با تورمی که در دوران مضیقه ارزی ایجاد می‌شود، تفاوتی مهم دارد. درواقع افزایش قیمت نفت و افزایش درآمدهای ارزی می‌تواند بخشی از فشار حاصل از رشد نقدینگی را به تورم تبدیل نکند اما در سال‌های گذشته با توجه به محدودیت‌های ارزی، این رشد نقدینگی مستقیما تاثیر خود را بر افزایش نرخ تورم گذاشته است. اتاق بازرگانی تهران چهار سطح را برای رشد نقدینگی در نظر گرفته است. وضعیت سفید که در آن رشد نقدینگی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد است، وضعیت زرد که در آن نقدینگی بین ۱۵ تا ۲۰ درصد رشد می‌کند، وضعیت قرمز که شامل رشد نقدینگی بین ۲۰ تا ۲۵ درصد می‌شود و در نهایت وضعیت سیاه که در آن رشد نقدینگی بالاتر از ۲۵ درصد به ثبت می‌رسد. اتاق بازرگانی تهران اعلام کرده که با وجود دشواری‌هایی که تورم برای اقتصاد کشور به‌وجود آورده اما با سه راه‌حل می‌توان فشار این مشکلات را کاهش داد. کنترل کسری بودجه، فروش مجدد و متعارف نفت و اصلاح انتظارات مردم از طریق ترسمی برنامه قابل قبول و علمی، می‌تواند چشم‌اندازی مثبت برای اقتصاد ایران ایجاد کند که در نهایت به بهبود شرایط تورمی منجر خواهد شد اما در غیر این صورت، مشکلاتی جدید نیز سر راه اقتصاد ایران قرار خواهد گرفت.