طعم گس چای سریلانکا در برابر نفت سیاه!

آرمان‌ملی- محمدسیاح: صنعت نفت ایران در تحریم قرار دارد و این تحریم از اوایل انقلاب وجود داشته با این حال فروش نفت ایران و تاثیرگذاری تولید ایران در بازارجهانی همواره وجود داشته است تا جایی‌که مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفته که تاکنون بیش از یک‌تریلیون دلار نفت فروخته شده است، اما تحریم‌های یکدهه اخیر به‌ویژه در مرحله دوم بعداز خروج آمریکا از برجام باعث شده تا فروش نفت ایران در برخی دوره‌ها به زیر 200 هزار بشکه برسد و به‌تبع وضعیت درآمدی ایران هم به‌شدت دچار بحران شد. دولت هم برای اینکه بتواند تا حدودی فروش نفت خود را حفظ کند به هر شکلی فروش نفت را ادامه داد و با سخت‌ترشدن فروش؛ سایر کشورهای خریدار نفت هم با سوءاستفاده از این وضعیت و همچنین عدم پیوستن ایران به FATF و محدودیت بانک‌ها برای مبادلات بانکی؛ پول نفت را بلوکه کرده و حالا آپشن‌هایی نظیر تهاتر با چای و برنج و کالاهای دسته چندم و بی‌ارزش و بی‌کیفیت را به ایران پیشنهاد داده‌اند! انتظار می‌رفت که تهاتر پول نفت با کالا با دریافت کالاهایی انجام شود که جزو کالاهای اساسی مردم و مختل‌کننده فعالیت واردات‌کنندگان و تولیدکنندگان داخلی نباشد ولی با توجه به اینکه ایران گوشه رینگ تجارت نفت قرار گرفته هر کشور خریداری هرچه بخواهد را بدون درنظر گرفتن درخواست ایران با نفت تهاتر می‌کند! سیدحمید حسینی، عضو اتاق بازرگانی ایران در این باره به «آرمان‌ملی» گفت: وقتی کشور تحریم است و با این وضعیت نفت باید داخل چاه‌ها بماند و روند آینده استفاده از انرژی‌های فسیلی و تجدیدپذیر هم مشخص نیست؛ نگهداشت و صیانت از نفت کار عاقلانه‌ای نیست. از آن طرف هم هدف از فروش نفت دریافت ارز است که باید برای خریداری و واردات کالاهای اساسی مصرف یا پروژه‌های نفتی توسعه یابد یا تجهیزات وارد شود. حالا به‌جای اینکه این ارز تبدیل به ريال و تبدیل دوباره آن به دلار در مواقع نیاز؛ می‌توان در شرایط منطقی و معقول یعنی به‌جای زیان دوطرفه خرید گران کالا و فروش ارزان نفت و حفظ مصالح ملی به‌نظر می‌رسد الان زمان مناسبی برای بازگشت نفت ایران به بازار است. او اضافه کرد: وقتی تحریم‌ها هم برداشته شود خیلی معلوم نیست که چقدر فضا برای نفت ایران وجود داشته باشد ولی تهاتر به نوعی راه را هموار کرده و برخی از واسطه‌ها نفت را خریداری کرده و به پالایشگاه‌های کشورهای مقصد می‌دهند و در ازای آن کالاهای اساسی به ایران می‌دهند. به‌نظرم در مجموع منافع انجام تهاتر بیشتر از مضرات آن است.

تهاتر کالاها با آزادی انتخاب

عضو اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به این پرسش که آیا این نوع واردات از سوی شرکت‌های واردکننده فعال صورت می‌گیرد یا شرکت بازرگانی دولتی، توضیح داد: عمدتا تا جایی‌که اطلاع دارم همه این واردات از طریق شرکت پشتیبانی دام و شرکت بازرگانی دولتی وارد می‌شود. البته به سازندگان تجهیزات نفتی و مجریان طرح‌های نفتی هم گفته شده که می‌توانند وارد فروش و تهاتر نفت شوند ولی هیچکدام هنوز وارد این موضوع نشده‌اند شاید چون شرکت‌های زیادی در کشورها در این حوزه فعالیت ندارند. او ادامه داد: اما در مورد کالاهای اساسی شرکت‌ها و کشورها متنوع هستند و می‌توان از روسیه، هند، قزاقستان، پاکستان، سریلانکا، بزریل و آرژانتین و... کالا خریداری کرد و شرکت‌های زیادی هم درگیر این موضوع هستند. حسینی در رابطه با اینکه در تهاترهای انجام شده پاکستان و هند برنج و سریلانکا چای پیشنهاد داده‌اند که در داخل هم تولید می‌شود و نیاز چندان اساسی‌ای به این محصولات نیست، آیا کشورهای خریدار نفت پیشنهاد کالای تهاتری را می‌دهند یا ایران هم حق انتخاب دارد، ادامه داد: کشورهای خریدار لیست کالاهایی که می‌توانند و آمادگی برای تهاتر با نفت را دارند اعلام می‌کنند و ایران هم می‌تواند کالاها را براساس نیازهایی که وجود دارد انتخاب کند. این نیست که کشورهای خریدار نفت کالاها را به ما تحمیل کنند. حتی برخی از کشورها برای اجرای پروژه و تامین تجهیزات، ‌ساخت مسکن و راه و... در برابر نفت اعلام آمادگی می‌کنند.

تهاتر یا ارز؛ کدام؟

این عضو اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به اینکه اگر تحریم‌ها برداشته و امکان ورود ارز به کشور فراهم شود؛ بین تهاتر و ورود ارز کدام منطقی‌تر است؟، تصریح کرد: به‌نظرم حتی اگر تحریم‌ها هم برداشته شود باید یکسالی همین مسیر را ادامه بدهیم تا خیالمان راحت شود که در بازار هستیم و هم کالاهای موردنیاز مردم تامین می‌شود و از آن طرف چون معمولا دولت‌ها نفت ایران را خریداری می‌کنند و بخش‌خصوصی خیلی در این حوزه فعال نیست باید بازاریابی کنیم و به هر نسبتی در تهاتر فعال هستیم می‌توانیم آن را کم کرده و به بخش ارزی بیفزاییم. اما در مجموع این حرکت اقدام بدی نیست. حسینی در پاسخ به این پرسش که آیا تهاتر در بازار ارز تاثیری به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم می‌تواند داشته باشد؛ توضیح داد: قطعا می‌تواند نیاز کشور را به ارز کمتر کند، بدین معنا که نیاز به تامین ارز برای کالاهای اساسی از بازار آزاد را کاهش دهد تا فشار بیشتری به بازار وارد نشود. هنوز این اتفاق نیفتاده ولی اگر ارز ترجیحی 4200 تومانی حذف شود و دولت هم مانند بقیه برای تامین کالاهای اساسی وارد بازار ارز آزاد یا نیمایی شود قطعا به بازار فشار می‌آورد. این عضو اتاق بازرگانی ایران تاکید کرد: هرچه بتوانیم فشار بخشی از نیازهای کشور را از روی بازار ارز بکاهیم قطعا به نفع کشور خواهد بود. تهاتر نفت ایران با کالا و خدمات همچنان ادامه دارد هرچند تا امروز برنج و چای در صدر کالاهای تهاتر شده قرار گرفته است، به‌نظر می‌رسد دولت باید با اهتمام جدی‌تر به نیازهای مهم و اساسی مردم و کشور در واردات کالاهایی که در برابر نفت و سرمایه ملی مردم ایران تهاتر می‌کند دقت‌نظر بیشتری داشته باشد و بیش از برنج و چایی وارد کشور کند تا هم فشار تامین ارز کاهش یابد و هم با افزایش واردات کالاهایی که قیمت آن سربه فلک کشیده بازار را به تعادل قیمتی برساند بلکه به این شکل مردم نفت را سر سفره خود احساس کنند!