توافق وابسته به تصمیم ایران و آمریکا

طرف ایرانی ابراز امیدواری کرده که توافق به زودی حاصل شود، همه ما دوست داریم و علاقه مند هستیم که این اتفاق بیفتد اما به نظر می‌رسد که هنوز اختلافاتی باقی مانده است. شاید تا پایان دور هشتم هم توافقی به دست نیاید. از یک طرف دولت جو بایدن می‌تواند ظرف یک روز بازگشت به برجام را اعلام کند؛ همان‌طور که دونالد ترامپ با امضای یک برگه تحریم‌ها را علیه ایران بازگرداند، بایدن هم با امضای یک برگه، تحریم‌ها را حداقل به حالت تعلیق درآورد. متاسفانه اراده‌ای در واشنگتن برای به سرعت حاصل شدن توافق وجود ندارد یا این‌که بدون دریافت مابه‌ازاء آمریکایی‌ها به توافق بازگردند. گرچه گفته می‌شود درصد بالایی از موضوعات مورد اختلاف حل شده است اما موارد باقی مانده اصلی‌ترین موضوعات هستند که فعلا راه حلی هم برای آن موارد پیدا نشده است. از این جهت تصور می‌شود تا پایان دور هشتم هم توافقی حاصل نشود و مذاکرات به دوره‌های نهم و دهم هم کشیده شود. تصمیم سخت ایران یعنی پذیرفتن تحریم‌های اعمال شده بعد از 8 می‌2018 به حالت تعلیق درنیاید و قبول کند که در آینده در حوزه برجام و فرا برجامی هم گفت‌وگو‌هایی با غرب داشته باشد، بیذیرد که بخشی از امکانات هسته‌ای خودش را مثلا سانتریفیوژهای نسل جدیدی را که در حال حاضر اورانیوم با غنای 60 درصد تولید می‌کنند را نابود یا از کشور خارج کند، مجموعه این موارد تصمیمات سختی است که از ایران خواسته می‌شود. تصمیمات سخت آمریکایی‌ها هم این است که تمام تحریم‌ها را بردارند، از بحث‌های منطقه‌ای و توانمندی موشکی چشم پوشی بکنند. نه ایران و نه آمریکا آماده اخذ چنین تصمیمات سختی نیستند. اروپایی‌ها تمایل به برقراری دوباره برجام دارند تا تجارت با ایران از سر گرفته شود و ‌مسائل امنیتی منطقه حل و فصل بشود. ولی میزان اثر‌گذاری آنها در تهران و واشنگتن محدود است. نه می‌توانند خواسته‌های خودشان را به تهران ونه به واشنگتن تحمیل بکنند. اروپا نقش تعیین کننده ندارد و این مساله میان ایران و آمریکاست و این دو کشور باید با هم به توافق برسند و اگر این توافق حاصل بشود اروپایی‌ها از آن حمایت می‌کنند. ولی اگر دعوا ادامه داشته باشد اروپایی‌ها پشت‌سر آمریکا قرار می‌گیرند و اگر هم پشت‌سر آمریکا باشند خیلی وزن بیشتری به آمریکا نمی‌دهد. اروپا خیلی موثر نیست پیش از این هم همین‌طور بود؛ در مذاکرات محرمانه عمان یا در مذاکرات ظریف با جان کری و الان هم همین طور است. باید ایران و آمریکا تصمیم بگیرند که می‌خواهند با هم به توافق برسند.