بیتوجهی یا کمتوجهی به وعدهها باعث میشود که اعتماد مردم کاهش پیدا کند و کاهش اعتماد مردم نیز به معنی افت سرمایه اجتماعی است. به هر حال وقتی که در جامعه وعدهای مطرح میشود، مردم اعتماد میکنند و بر اساس آن وعده تصمیم میگیرند و انتظار دارند که آن وعده تحقق پیدا کند. اتفاقاً این دولت نیز با این وعده به مسئولیت رسید که میخواهد سر و سامانی به وضع بغرنج اقتصادی مردم دهد و مسئولان نیز اعلام کردند که نمیخواهند معیشت مردم را به حوزه سیاست خارجی و برجام گره بزنند و تاکید کردند که برای سروسامان دادن به وضعیت اقتصادی مردم برنامه دارند. اما آنچه ما میبینیم این است که ظاهرا این دولت نیز امید خود را در جهت سرو سامان دادن به وضعیت اقتصادی مردم در مجموع تمام هم و غم خود را بر این گذاشته که مشکل سیاست خارجی را حل کند. یعنی دقیقا همان روش یا راهی که دولت آقای روحانی دنبال کرد و اینکه گفته شود معیشت مردم به مساله برجام گره نمیخورد ظاهرا این معیشت گره خورده و اینکه گفته شود چرا دولت خاصی این وضعیت را ایجاد کرده و معیشت مردم را گره زده به این شکل نیست. لذا به نظر میرسد که در این دولت نیز نوعی واقعگرایی مورد توجه است و از آن شعارهای ابتدایی زمان تبلیغات انتخاباتی فاصله گرفته شده است و بیشتر واقعیات جامعه را مورد توجه قرار میدهند. اینکه دولت دوباره مجبور شد مذاکرات هستهای را دنبال کند، نشان میدهد که این دولت نیز در همان مسیر دولت قبلی گام بر میدارد و تمام امیدش به این است که از ناحیه گشایشی که در وضعیت برجام صورت میگیرد، بتواند مشکلات مردم را حل کند. این یک واقعیت انکار ناپذیر است که معیشت مردم به بحث سیاست خارجی و برجام گره خورده و در کل دولت آقای روحانی هم بیخود به این سمت و سو نرفت. در نتیجه اقداماتی که در جهت احیای برجام در این دولت در روزهای اخیر در حال انجام بوده و هست نشان میدهد برجام آنطور که مخالفان به آن حمله میکردند و بدان شکل نبود و هنوز کلید حل مسائل اقتصادی همچنان مساله حل برجام است که آقای روحانی نیز با کلید حل مشکلات و تعامل با دنیا توانست در سالهای 92 و 96 به ریاستجمهوری برسد. در کل مساله تحریمها اجازه هرگونه تحرک را از اقتصاد کشور گرفته و هر گونه تحولی در وضعیت معیشتی مردم و هرگونه تغییر و تحول مثبتی که باعث بهبود شرایط اقتصادی و معیشتی مردم شود به نوعی در پیوند با حل همین مساله برجام است و به نظرم کسانی که در دولت گذشته به برجام می تاختند و برجام را زیر سوال میبردند باید مقداری انصاف به خرج دهند و بابت بی مهریهایی که نسبت به دولت گذشته و دستگاه دیپلماسی در آن زمان داشتند یک عذرخواهی از مردم داشته باشند؛ چرا که زمانی تلاشهایی که در مسیر برجام صورت گرفت را مورد هجمه قرار میداند اما اکنون خود در پی احیای همان تلاشها و احیای برجام هستند.