آینده ایران و آمریکا فارغ از وین

درباره مذاکرات وین هنوز سیاست کلی دولت بایدن مشخص نیست و تنها امنیت رژیم صهیونیستی برای آن‌ها مهم است و بسیاری از خواسته‌های آن‌ها و تقابل‌های آن‌ها نیز به‌واسطه فشارهای اسرائیل صورت می‌گیرد. برهمین اساس آمریکا دنبال بازگشت به برجام است، زیرا از این طریق می‌تواند محدودیت را بر ایران تحمیل کند و باید منتظر پیچ و خم‌های دور هشتم مذاکرات وین ماند تا نتیجه مشخص شود. اگر شرایطی که آمریکایی‌‌ها مشخص می‌کنند، مثل شرایط گذشته نباشد و تسلیم کردن ایران را مدنظر نداشته باشند، به نظرم راه مذاکره بین ایران و آمریکا هنوز بسته نشده است و می‌توان در هفته‌های آینده به توافق رسید. خواه یا ناخواه آنها به سمت ایران آمده‌اند تا از میزان تنش‌ها کم کنند. در این راستا قاعدتاً دولت بایدن امتیازهایی به ایران خواهد داد که محتمل‌ترین آن‌ها کاهش تحریم‌ها علیه ایران است که شامل تحریم‌های مهم اقتصادی می‌شود. با این نگاه تیمی که امروز بایدن انتخاب کرده است، می‌تواند در این عرصه به او کمک و روند احیای برجام را تسریع کند و بایدن نیز در این عرصه به آن‌ها تکیه نماید. قطعا اولویت اول آن‌ها برای رسیدگی در خاورمیانه برای دولت بایدن ایران بوده است و به همین علت شاهد تمرکز همه جانبه بر رایزنی‌های وین هستیم. آن‌ها اهمیت کشور ایران را می‌دانند و نقش این قدرت را شناخته‌اند. وجه دیگر نیز عکس العمل ایران است که قاعدتاً ایران نیز همواره از تنش دوری می‌کند. در این میان ایده‌ها بسیار حائز اهمیت است و نقشی اساسی در پیش‌برد گفت‌وگوها دارد. ایران باید بداند با تیمی حرفه‌ای رو به رو است. برای مثال آنتونی بلینکن که در رأس سیاست خارجی آمریکا قرار دارد، پیش از این به‌عنوان معاون وزیرامورخارجه و معاون مشاور امنیت ملی آمریکا در دوره زمامداری باراک اوباما فعالیت داشته است و همچون جان کری یکی از افراد محوری در مذاکرات برجام بوده است. شخصی که امروز نیز می‌تواند تعیین کننده باشد و مذاکرات را به سمت یک توافق سوق دهد. پس از توافق نیز نقش دستگاه‌های دیپلماسی مهم است و می‌تواند تنش‌ها در سایر حوزه‌ها را به حداقل برساند. آینده روابط ایران و آمریکا مشخصاً در دو برهه زمانی کوتاه مدت و بلندمدت قابل تعریف است که به‌نظر می‌رسد با نقش‌آفرینی موثر دستگاه‌های دیپلماسی در کوتاه مدت شاهد کاهش تنش‌ها باشیم اما از امروز باید آماده دوران پسا بایدن بود؛ زیرا ممکن است هر اتفاقی رخ دهد و باید ظرفیت‌هایی ایجاد کنیم که در آن برهه زمانی، آسیبی به کشور وارد نشود. این ظرفیت وجود دارد تا با کاهش تهدیدها و افزایش عمل دیپلماتیک از یک سو و ایجاد همکاری اقتصادی، تا حجم زیادی از خطرات سال‌های آینده جلوگیری کرد.