آرمانملی: صادرات دروازه ورود ارز به کشور است و هر اتفاقی در راستای گشایش بیشتر این دروازه قطعا به بهبود وضعیت ارزی کشور کمک خواهد کرد. در سالهای اخیر تشدید فشار تحریمها و همچنین بسته شدن فضاهای صادراتی ایران بویژه در نفت مشکلات پیچیده و عمیقی را برای اقتصاد ایران ایجاد کرد. این مشکلات هرچند از نگاه برخی از مسئولان دولت سیزدهم ناشی از اعتماد دولت روحانی به آمریکا و برجام بود، اما حالا همین دولت به دنبال توافقی با همان غرب است که سالها کارشناسان اقتصادی و سیاسی بهبود وضعیت را منوط به این توافق کردند. صادرات ایران وابسته به حصول توافقی است که روزی ننگین خواهنده شده بود و حالا مایه غرور دولت است! حالا با فرض اینکه توافقات به سرانجامی برسد یا نه باید برنامهریزیای در دولت برای این بخش صورت بگیرد، چراکه متاسفانه هیچ دولتی قوانین و برنامه دولتهای گذشته را نه ادامه میدهد نه اصلاح میکند و نه چیز دیگر و صرفا آن را رها کرده و به دنبال برنامه تازهای برای مدیریت میگردند تا بگویند همه کارها را خودشان کردهاند که خود آفتی کشنده برای صادرات است و در سالهای متمادی دیدیم که چطور صادرکنندگان را یکی پس از دیگری
از دایره تجارت خارجی خارج کرد و افرادی را وارد آن کرد که صرفا رانت دولتی در اختیار داشتند! از طرفی یکی از ضعفهای اساسی در تجارت خارجی و صادرات ایران نداشتن کمپانیهای بزرگ با توانایی مالی و قدرت چانهزنی بالا برای بازاریابی در جهان است و همین امر صادرات ایران را به صاردکنندگان خرد بدل کرده است! رضا فاطمی امین، وزیر صمت در مراسم روز ملی صادرات با بیان اینکه اگر در هدفگذاری صادرات خطا کنیم تا انتها مسیر را اشتباه خواهیم رفت، اظهار داشت: وقتی در مورد صادرات و تجارت خارجی بحث میکنیم چندین فراز قابل بحث است ما در حال حاضر 45 میلیارد دلار صادرات و 47 میلیارد دلار واردات داریم اگر فقط به این ارقام توجه کنیم اشتباه است. باید بدانیم در قبال صادرات چقدر اشتغالزایی ایجاد میکنیم کالای صادراتی ما چقدر فناوری دارد در زمینه کالای صادراتی یا آنچه وارد میشود چقدر سرمایهگذاری صورت گرفته است. او با بیان اینکه امسال رقم خوبی برای صادرات خواهیم داشت، افزود: در سال جاری میزان صادرات پنج میلیارد دلار بیش از سال قبل خواهد بود که البته بخش عمدهای از آن متانول و فولاد است که قطعا باید ترکیب صادرات کالا و همچنین کشورهای محل
تجارت تغییر کند. او تاکید کرد: قطعا اکنون برای ما صارکنندهای که یک میلیون دلار تجهیز پزشکی صادر میکند با کسی که فولاد صادر میکند فرق میکند. وزیر صمت با اشاره به تدوین سه راهبرد در راستای هدفگذاری صادرات گفت: ابتدا اینکه ما باید در زنجیره اقتصاد بین الملل جایگاه مناسبی داشته باشیم صرفا تجارت دو طرفه مدنظر نباشد باید زنجیرهای ایجاد کنیم که خودمان در جایگاه مناسبی باشیم به عبارت دیگر فقط نقش ترانزیتی نداشته باشیم. او ادامه داد: راهبرد دوم ما کسب و کار و کسب و کار باشد اکنون روابط اقتصادی ما با دیگر کشورها دولت به دولت است باید ارتباط تجاری و سرمایهگذاریهای مشترک بین کسب و کارهای دو کشور ایجاد شود که مهمترین نوع رابطه اقتصادی است. به طوری که اکنون در جهان شاهدیم کشورهایی که حتی بر علیه یکدیگر جنگ دارند کسب و کارهایشان در جریان است. فاطمی امین راهبرد سوم را ایجاد سکوی تولید کالای ایرانی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر ما به کشورهای دیگر مواد اولیه صادر میکنیم اما ممکن است زمانی که این کشور در این حوزه به بلوغ برسد دیگر نیازی به ما نداشته باشد بنابراین باید صادرکننده ماشین آلات و فناوری باشیم.
خوشبختانه ثروت زیادی داریم و کسب و کارهای ما بالغ شدهاند که ممکن است بازار ایران برای آنها کوچک باشد از جمله این کسب و کارها صنایع معدنی صنایع غذایی و کالاهای خانگی است یعنی ما باید بتوانیم به جای اینکه محصول نهایی را صادر کنیم در کشورهای مقصد پایگاه تولیدی ایجاد کنیم. به این ترتیب که با قطعات ایران و برند آن کشور کالا تولید شود. او توضیح داد: با ایجاد سکوی تولید کالای ایرانی (راهبرد سوم توسعه تجارت) ما میتوانیم به طور غیرمستقیم در بازار کشورهای عربی ورود کنیم علاوه بر آن کشورهایی مثل قزاقستان سوریه پاکستان و عراق نیز این وضعیت را دارند. باید در زمینه ترکیب تجاری کشور مبدا و مقصد و همچنین نوع کالا تغییراتی اعمال شود که البته برخی الزامات دارد اکنون ما اوراسیا را در این حوزه فعال کردهایم. او در ادامه با بیان اینکه ما پنجره واحدی را در تجارت خارجی در دستور کار داریم خاطرنشان کرد: در این زمینه روابط خوبی با وزارت جهاد کشاورزی داریم. تمرکز وزارت صمت این است که در تجارت خارجی موانع مربوط به یکپارچگی برطرف شود. هر چقدر دولت سیزدهم در شعارسازی و سخنرانی و دادن امیدهای واهی به مردم موفق بوده در برنامهریزی و
اجرا ناموفق بوده است! در چهار ماه گذشته از دولت پرمدعای رییسی نه تنها قصد و نیتی برای اجرا با ادامه برنامههای توسعهای چندساله وجود ندارد که هنوز برنامه مشخصی هم برای مدیریت کشور تدوین نشده و هر یک از وزرای اقتصادی دولت ساز خود را کوک کرده و برای اقتصاد نسخه میپیچند؛ تا همین امروز هم دیدیم چه برسر بازارهای مختلف آوردند و چقدر به سرمایههای مردم آسیب زدند. صادرات بدون تقویت بخش مولد کشور و برداشتن موانع و بروکراسی فاسد و بدون خروج دولت از اقتصاد و با وجود تحریمها امکانپذیری نیست هر چند عدهای تندروی سودجو معتقدند با تحریم و بدون برجام و توافق هم میتوان اقتصاد خوبی داشت! با این حال اگر رویه اصلاح نشود صادرات که هیچ تولید هم از چرخه خارج خواهد شد.