گام هاي موفق اما آهسته در وين

آرمان ملی- حمید شجاعی: مذاکرات احیای برجام در وین اتریش همچنان به صورت فشرده در کارگروه‌های مختلف ادامه دارد و طرفین برجام درصدند که به هر نحوی بر اشتراکات بیفزایند و از اختلافات کم کنند هرچه زودتر به توافق نزدیک شوند و دود سفید توافق میان ایران و کشورهای 1+4 از هتل کوبورگ برخیزد. این در حالی است که با وجود ابراز امیدواری طرفین توافق در مذاکرات بر سازنده بودن این دور از مذاکرات و عزم جدی طرفین برای رسیدن به یک توافق هنوز هم اختلافاتی در میان است که کار را برای پیش‌برد مذاکرات سخت و کند می‌کند. همین مساله نیز باعث شده تا کشورهای عضو برجام بیش از آنچه فکر می‌کردند در وین بمانند و برای رسیدن به توافق به مذاکره بپردازند. البته اگر بخواهیم مذاکرات دور هشتم را با دور هفتم مقایسه کنیم قدر مسلم این دور از مذاکرات بسیار بیشتر مورد نظر و موافقت کشورهای عضو به نسبت به دور هفتم بوده و اگر نگاهی به اظهارات اولیانوف مذاکره‌کننده روسی، که از «رفع برخی سوءتفاهم ها» سخن گفته و انریکه مورا، هماهنگ‌کننده مذاکرات برجام که به «عزم و اراده تازه همه هیات‌ها برای دستیابی به توافق» اشاره کرده داشته باشیم خواهیم دید که این نشانه‌ها حکایت از مثبت بودن روند و خوش‌بینی در این هفته بر عکس هفته قبل دارد و حداقل از نظر شکلی، اظهارات طرف‌های مذاکره گویای تحولی مثبت در جهت توافق در مورد مبنای مذاکرات و شروع کار دو گروه کاری در سطح کارشناسی است. چنانکه رئیس تیم مذاکره‌کننده روسیه از تشکیل سومین کارگروه جهت زمان‌بندی اجرای توافق برای اولین بار از هفتمین دور مذاکرات وین، خبر داده است. هم‌چنین پیش‌بینی می‌شود که انریکه مورا به زودی هیات آمریکایی را در جریان آخرین تحولات و مذاکرات انجام شده در این چند روز قرار دهد. با توجه به اینکه ایران و 4+1 در این مرحله بر سر متون مذاکراتی ـ اینکه متن دور ششم مذاکرات مورد بحث قرار گیرد یا متون ارایه شده ایران - اختلافات اساسی دارند، پیش‌بینی می‌شود، مذاکراتی سخت و زمان‌بر را پیش رو داشته باشیم. در عین حال به‌نظر می‌آید، دو طرف به راه‌حل‌هایی برای رفع اختلاف فوق دست یافته‌اند. شاید با وارد کردن پیشنهادات و اصلاحات ایران به متن مذاکراتی دور ششم در خرداد ماه، به‌طوری‌که نظر ایران تامین شود و دو طرف ایران و 4+1 بتوانند از این سد عبور کرده و همان طور که علی باقری در گفت‌وگویی اعلام کرده است، دو طرف بتوانند وارد عرصه‌ای شوند که درباره موارد و موضوعات اصلی مورد اختلاف مذاکرات جدی و نتیجه بخش را شروع کنند.

مواضع اروپا و کندی مذاکرات

مذاکرات برجام هر چند امیدوار کننده و رو به جلو پیش می رود اما طی یکی دو روز گذشته حجم انتقادات طرف ایرانی نسبت به مواضع سه کشور اروپایی در روند مذاکرات و نیز از سوی مقامات ارشد این کشورها بیشتر شده است. به نظر می‌رسد سه کشور اروپایی با اتخاذ مواضعی حتی زیاده‌خواهانه‌تر از طرف آمریکایی، تا حدی موجب کندی روند گفت‌وگوها شده‌اند. این رویکرد تا جایی غیرسازنده بوده است که علاوه بر انتقاد ایران موجب بروز اختلاف‌نظرهایی در داخل گروه 4+1 شده است و در همین راستا گروه 4+1 طی روزهای گذشته در جلسه‌ای داخلی بدون حضور ایران به رایزنی و هماهنگی میان اعضای خود پرداخته است. این درحالی‌ست که اخیرا رئیس تیم مذاکره‌کننده ایرانی درباره درخواست وزیران خارجه سه کشور اروپایی که خواستار تسریع در روند مذاکرات شدند گفته «برخی از بازیگران با هویت‌های نامشروع که صرفا حیات‌شان در تنش‌زایی است، تلاش دارند هم در بیرون مذاکرات اقدامات تخریبی انجام دهند و هم در تعامل و پیوندی که با برخی از بازیگران صحنه مذاکرات دارند، سعی می‌کنند فضای مذاکرات را غیرسازنده کنند.» با این حال نکته قابل توجه در اظهارات مقامات اروپایی، درخواست وزیر خارجه آلمان برای تسریع در روند مذاکرات است. این در حالی است که هیات‌های مذاکره‌کننده ایران و 4+1 از روز پنجشنبه هفته پیش در وین به‌سر می‌برند و بر سر حل و فصل اختلافات در حال رایزنی هستند اما هیات آمریکایی به دلایل مختلف شرکت در مجامع جهانی و غیره از حضور در وین تا روز یکشنبه سرباز زدند. این شرایطی است که نتایج گفت‌وگوهای ایران و 4+1 در سطح کارشناسی و رایزنی‌های دوجانبه باید در اختیار هیات آمریکایی قرار گیرد. طبیعی است وقتی اعضای این هیات در وین نیستند روند انتقال مطالب و بحث‌ها با تاخیر انجام می‌شود و بالتبع کارها به کندی پیش خواهد رفت. همه این مسائل در حالی رخ می‌دهد که الجزیره به نقل از یک منبع ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات وین اعلام کرد که مذاکرات وین با جدیت ادامه دارد و به پیشنهادات ایران پرداخته خواهد شد. این منبع تاکید کرده که سه کشور اروپایی مسائلی را مطرح می‌کنند که در آن‌ها مبالغه شده است و روند مذاکرات را کند می‌کند.

در حال مذاکره برای اعمال پیشنهادات‌مان بر روی پیش‌نویس هستیم

رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران اظهار داشت: در چند روز گذشته چندین جلسه در سطح کارشناسی و مقامات ارشد مذاکره‌کننده داشتیم که بر روی اصلاحات، دیدگاه‌ها و پیشنهادات طرف ایرانی که بر روی متن پیش‌نویس‌های وین ۶ اعمال شده بود گفت‌وگو کردند و این گفت‌وگوها مثبت و رو به جلو بوده است. علی باقری گفت: درباره لغو تحریم‌ها و اقدامات هسته‌ای در محورهای متعددی بین دو طرف اختلاف وجود داشته که در پیش‌نویس وین ۶ مشهود بوده و به‌ویژه در بحث هسته‌ای اختلافات متعدد و متنوع بوده است و در این زمینه هیچ ابتکاری از سوی طرف مقابل دریافت نکرده‌ایم اما خودمان در چارچوب اصلاحات و پیشنهاداتی که به طرف مقابل دادیم، دیدگاه‌مان را درباره این اختلافات بیان کردیم. وی افزود: روند مذاکرات برای ما موفقیت‌آمیز بوده و پیشرفت خوبی را محقق کردیم و این پیشرفت می‌تواند زمینه سریعی برای مذاکرات جدی را فراهم کند. معاون سیاسی وزیر امور خارجه بیان کرد: مذاکرات روزهای اخیر در خصوص مسائل مورد اختلاف بود تا رسیدن به توافق را تسریع ببخشیم. همراهی روسیه و چین با موضع ایران روشن و شفاف است و اختلاف با طرف غربی است. باقری عنوان کرد: صهیونیست‌ها تلاش دارند که در فضای خارج از سالن مذاکرات‌ اخلال ایجاد کنند و بر فضای داخل سالن مذاکرات تاثیر بگذارند. رئیس تیم مذاکره ایران با اشاره به اختلاف میان موضع انگلیس و اروپا تاکید کرد: ایران با اراده خود بر سر میز مذاکرات حاضر شد و مجبور به این کار نبود. ما از طرف دیگر توقع داریم که طرف مقابل به طور منطقی با مذاکرات تعامل کند.

تطبیق کار بر مبنای پیش‌نویس های قبلی

نماینده روسیــه در سازمان‌های بین‌المللی در وین در پیامی به وضعیت بررسی طرح‌های پیشنهادی ایران در مذاکرات وین پرداخت. میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین در صفحه توئیترش درباره مذاکرات احیای توافق هسته‌ای در وین نوشت: «مذاکره‌کنندگان توانستند خود را با ایده‌های جدید ایران و ضرورت مذاکرات وین تطبیق دهند. کار بر مبنای پیش‌نویس‌های قبلی ادامه می‌یابد.» وی ادامه داد: طرح‌های پیشنهادی ایران به درستی بررسی خواهند شد، یا لحاظ می‌شوند یا رد می‌شوند یا اصلاح می‌شوند. روند عادی کار.