چالش مجلس با زیرمجموعه خودش!

آرمان ملی- یاسمین طالقانی : طرحی که به عنوان «صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی» نام گرفته البته خودش هم تاکنون سرنوشت چالش‌برانگیزی داشته است؛ این طرح علاوه‌بر این‌که با واکنش‌ها و مخالفت‌های زیادی خصوصا از سوی کسب‌وکارهای دیجیتالی همراه بوده است، با این‌که 4 مردادماه ۱۴۰۰از دستور کار مجلس خارج شد اما در روز ششم مردادماه در جلسه غیرعلنی مجلس با درخواست عده‌ای از نمایندگان به رای گذاشته شد که در نهایت ۱۲۱ نفر با این درخواست موافقت کردند. این در حالی بود که طبق اصل ۸۵ قانون اساسی، با موافقت نمایندگان با این درخواست، بنا بود طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی به جای بررسی در صحن علنی مجلس در کمیسیون مشترک و ویژه بررسی و در صورت تایید نهایی به شورای نگهبان ارسال شود. این البته در حالی‌ست که طرح صیانت در نهایت باز هم به بهارستان بازگشت و در نهم آذرماه جاری برای بررسی بیشتر به مرکز پژوهش‌های مجلس ارجاع داده شد. چند روزی است که کمتر درباره طرح صیانت از حقوق کابران در فضای مجازی صحبت می‌شود و ظاهراً این طرح به بایگانی سپرده شده اما نمی‌خواهند با طرح علنی ناکامی در تصویب طرح صیانت نقطه منفی در عملکرد مجلس یازدهم ثبت شود. آخرین خبری که از طرح صیانت منتشر شد مربوط به زمانی است که این طرح برای بررسی بیشتر به مرکز پژوهش‌های مجلس فرستاده شد. درآن مقطع محمد باقر قالیباف در قامت رئیس مجلس این توئیت را منتشر کرد: «طرح حمایت از کاربران در فضای مجازی به مرکز پژوهش‌های مجلس ارجاع شد تا ابعاد گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیرساختی آن با بررسی‌های کارشناسی بیشتر اصلاح شود. قانون‌گذاری در حوزۀ فضای مجازی با در نظر گرفتن مطالبات مردم، منافع صاحبان کسب‌ و کار و اجماع نخبگانی اثربخش خواهد بود.» هفته پیش رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: قرار است مرکز پژوهش‌های مجلس تا یک ماه آتی درباره طرح صیانت نظر نهایی را اعلام کند. به گفته بابک نگاهداری ، از زمان ارجاع موضوع به مرکز پژوهش‌ها تدارک گسترده‌ای برای تجمیع نظرات موافقان و مخالفان صورت گرفته است و با همه گروه‌های مرجع و ذی‌نفع از جمله کسب‌و‌کارها، ارائه‌کنندگان خدمات و تولیدکنندگان داخلی در فضای مجازی و سایر گروه‌های کاربری یا تولیدی یا خدماتی در فضای مجازی جلساتی برگزار خواهد شد. ظاهراً برخی از نمایندگان به نقش‌آفرینی مرکز پژ.وهش‌ها انتقاد دارند مانند دیروز که دبیر کمیسیون مشترک حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی با بیان اینکه کمیسیون بر تصویب طرح حمایت از حقوق کاربران فضای مجازی اصرار دارد، گفت: اما اصرار کمیسیون بر تصویب درست، منطقی و همراه با نظرات کارشناسان می‌باشد.

اصرار کمیسیون مشترک بر تصویب طرح

مهرداد ویس‌کرمی، دبیر کمیسیون مشترک حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی درباره سرنوشت طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی گفت: هنگامی که کمیسیون مشترک قصد داشت وارد بررسی کلیات طرح بشود نامه‌ای از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مبنی بر نقطه نظرات این وزارتخانه ارجاع شد و درخصوص اینکه این نقطه نظرات باید در طرح دیده شود هیچ اختلاف نظری در کمیسیون وجود نداشت اما دو برداشت در کمیسیون مطرح شد. وی ادامه داد: یک برداشت این بود که باید طبق ماده ۱۴۲ آیین نامه، طرح را به مرکز پژوهش ها ارجاع دهیم تا بررسی طرح در آن جا به مدت یک ماه و نیم تعیین تکلیف شود و سپس نظر مرکز پژوهش ها منتقل شود، البته افرادی که این برداشت را داشتند، اغلب به صورت آشکار و پنهان با کلیات طرح نیز مخالف بودند. وی افزود: اما برداشت دوم این بود که اصل ۸۵، تعیین تکلیف طرح را کلا به کمیسیون واگذار کرده است و وارد جزئیات موضوع نشده است، نظر من هم این بود که بر اساس آیین نامه مجلس و اصل 85 قانون اساسی، مجلس به صورت کلی برای بررسی طرح و تعیین تکلیف آن به کمیسیون وکالت داده و در پایان قانون مصوب کمیسیون باید به صورت آزمایشی اجرا شود. دبیر کمیسیون مشترک حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی بیان کرد: بر اساس اصل ۸۵ قانون اساسی طرحی که به کمیسیون مشترک می‌رود تصمیم گیری درباره آن به صورت کلی با کمیسیون مشترک خواهد بود و بر اساس قانون حرف آخر در قانون‌گذاری با کمیسیون‌های مجلس و صحن مجلس شورای اسلامی می‌باشد و مرکز پژوهش‌ها و بخش خصوصی صرفا نقش مشاور را دارند. وی گفت: در پایان هم با این موضوع موافقت شد که برای جلوگیری از وقت‌کشی، کمیسیون با اختیارات خود این طرح را به مرکز پژوهش‌ها ارسال کند و یک نماینده هم از کمیسیون مشترک در جلسات مرکز پژوهش‌ها حضور داشته باشد تا سریعا پس از پایان بررسی‌های مرکز پژوهش‌ها، طرح به کمیسیون بازگردد تا کمیسیون بررسی‌های خود را ادامه دهد .دبیر کمیسیون مشترک طرح صیانت از حقوق کاربران درباره اینکه برخی معتقدند با ارجاع این طرح به مرکز پژوهش‌ها به تدریج شاهد مسکوت ماندن طرح خواهیم بود، گفت: به هیچ‌عنوان اینگونه نیست، اتفاقا بالعکس است و کمیسیون به تصویب این طرح اصرار دارد، اما اصرار کمیسیون بر تصویب درست، منطقی و همراه با نظرات کارشناسان می‌باشد، ممکن است برخی مخالفان امیدی داشته باشند که چنین اتفاقی که اشاره شد رخ دهد، اما خیر چنین چیزی نخواهد بود، همه ما موافقیم که مدیریت فضای مجازی یک بحث حکمرانی است و وظیفه مجلس است که خلاء قانونی این حوزه را رفع کند. ویس کرمی در پایان گفت: برای ما مهم است ضمن تصویب این طرح به کسب‌وکار مردم ضرری وارد نشود، تلاش است این طرح به صورت صحیح تصویب شود تا کسب‌وکار مشروع مردم در این فضا آسیب نبیند درعین حالی که این بی‌سروسامانی فضای مجازی هم کاهش پیدا کند.