سخنی با حسن عباسی

اظهارات اخیر حسن عباسی که به ملل غیر ایرانی هجمه کرده بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی داشته و تعجب بسیاری را بر انگیخته است. جا دارد مساله را از جهت دینی مورد بررسی قرار دهیم و بپرسیم آیا می‌توان به انسان‌های نامسلمان بی‌احترامی کرد و آنان را در زمره دشمنان خداوند قرار داد و فقط از رستگاری مسلمانان و یا شیعیان سخن گفت؟ آنچه از مبانی کلامی شیعه و آیات و روایات معتبر استفاده می‌شود این است که انسان‌ها با هر مسلک و عقیده‌ای تا مقابل حق و حقیقت، آگاهانه و عنودانه نایستاده باشند و به ستیز با حق برنخاسته باشند، واجد احترام مالی و جانی و آبرویی هستند و از کرامت و حقوق انسانی خود برخوردارند. وقتی قرآن در قریب به ۵۰ آیه سخن از عدم اکراه در دین می‌گوید این مفهوم را در بر دارد که انسان‌ها در انتخاب دین و عقیده آزادند و نمی‌توان به کسی به‌خاطر انتخاب عقیده‌ای که ما آن را حق و درست نمی‌دانیم، اهانت کرد و یا او را از حقوق انسانی‌اش محروم کرد. بله اگر به انسانی عقیده و دعوت حق رسید و حقانیت آن را دریافت اما از سر لجاجت و حق پوشی آن را نپذیرفت باید پاسخگوی خداوند باشد و البته درباره همین انسان تا زمانی که به اقدام عملی علیه حق نپرداخته، نمی‌توان تعرض کرد و او را از حقوقش محروم کرد. برای آن که ارزش و کرامت انسان را فارغ از عقیده و آیینش دریابیم کافی است به این آیت قرآنی توجه کنیم که: «مَنْ قَتَلَ نَفْسَا بِغَیرِ نَفْسٍ أوفَسادٍ فِی الأَرضِ فَکانَّما قَتَلَ النَّاسَ جمیعاً» (مائده/ 32) (هر کس، انسانی را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روی زمین بکشد، گویی همه انسان‌ها را کشته) آیه می‌گوید اگر کسی انسانی را بدون دلیل موجه ـ که یکی کشتن عمدی یک بی‌گناه است و دیگری محاربه مسلحانه با مردم ـ بکشد مانند آن است که همه مردم را کشته است. دو نکته قابل تامل در آیه این است که اولا نمی‌گوید اگر کسی مسلمان یا مومنی را بکشد بلکه می‌گوید اگر انسانی را بکشد و ثانیا نمی‌گوید گویا صد انسان یا هزار انسان یا یک میلیون انسان را کشته و نیز نمی‌گوید گویا همه انسان‌های کنونی را کشته بلکه می‌گوید همه مردم را ـ که می‌تواند شامل همه انسان‌های در طول تاریخ باشد ـ کشته و این یعنی گویا انسانیت را کشته است. آیا از این حقوق بشری‌تر می‌توان از حرمت و منزلت یک انسان صرف نظر از عقیده و آیینش دفاع کرد؟ بر این اساس آیا دیگران مجازند به ملل دیگر با هر مسلک و آیینی که دارند، بی‌احترامی کنند؟! آیا این گناه مشمول حق الناس نیست؟!