تامین مالی؛ خان و خانه اول اجرای مسکن ملی

آرمان‌ملی- محمدسیاح: ساخت 4 میلیون مسکن یکی از طرح‌هایی است که رئیس دولت سیزدهم آن را در لابه‌لای شعارهای انتخاباتی خود مطرح کرد؛ اما قطعا در آن زمان درباره جزئیات این طرح ایده‌ای نداشت تا اینکه مجلس انقلابی هم در ضرب‌الاجلی طرح مسکن ملی را در قالب قانون مصوب کرد تا دولت‌ها مجری آن باشند. با این حال تا امروز هیچ‌یک از نمایندگان مجلس و مسئولان دولتی از رئیس‌جمهور گرفته تا وزرای اقتصاد و راه‌وشهرسازی درباره منابع این طرح به‌درستی اظهارنظر روشن و شفافی نداشته‌اند. پیش از این گفته شده بود که ساخت 4 میلیون واحد در کل کشور بیش از چهار هزارمیلیاردتومان سرمایه نیاز دارد که معادل نقدینگی کل کشور است! کارشناسان اقتصادی تامین چنین مبلغی را غیرممکن دانستند چراکه دولت چنین منابعی را در دست ندارد و تامین آن را با استفاده از روش‌های معمول تورم‌زا دانستند. با این حال وزیر راه و شهرسازی و وزیر اقتصاد اعلام کردند که در حال حاضر 360 هزار میلیارد تومان از منابع مالی این طرح از طریق بانک‌ها تامین خواهد شد! روشی که قطعا تورم‌زاست ولی وزیر اقتصاد معتقد است که این تامین بدون تورم‌زایی است و البته منابع متنوعی برای تامین مالی پیش‌بینی شده که می‌خواهد همه را سورپرایز کند! روش‌هایی که گفته تورم‌زا نیستند. «عباس زینعلی»، کارشناس بازار مسکن در این باره به «آرمان‌ملی» گفت: طرح‌هایی در این ابعاد نمی‌توانند تورم‌زا نباشند؛ دلیل آن هم این است که می‌خواهند در یک دروه کوتاه سلسله اقدامات فشرده‌ای انجام شود که فقط با تزریق نقدینگی به بخش ساختمان ممکن است این اتفاق بیفتد در نتیجه به‌طور طبیعی آثار تورمی در جامعه دارد و از آنجایی آدم‌ها و نهادها و تشکیلات زیادی برای جذب نقدینگی و انتقال آن به جاهای مختلف آمادگی لحظه‌ای دارند از هر منبعی پول به این سیستم تزریق شود قطعا ایجاد تورم خواهد کرد و این موضوع را هم خود وزیر اقتصاد به‌خوبی می‌داند. او در واکنش به اظهارنظر وزیر اقتصاد مبنی بر اینکه قرار است از ظرفیت خارجی‌ها در ساخت مسکن استفاده شود، ادامه داد: رفتن به سراغ خارجی‌ها تا بخش تکنولوژیک را از آنها بگیرند تا آثار تورمی نداشته باشد اقدام مضری نیست اگر واقعا امکان‌پذیری باشد و نمی‌دانم که چقدر از این موضوع استقبال خواهد شد، اما به‌طورکلی اجرای طرح‌های بزرگ در زمان کوتاه و خارج از تدریج معمول ساخت در هر شرایطی تورم‌زاست و می‌توان گفت طرح‌های بزرگ را از نرم طبیعی خارج می‌کند.

آثار هولناک تورمی با تزریق نقدینگی

زینعلی افزود: نمونه آن را در گذشته داشته‌ایم درست است که طرح مسکن مهر آثار مثبت هم داشته ولی آثار تورمی هولناکی داشته که در هر حال با تزریق از سیستم بانکی یا سایر سیستم‌ها به بخش بزرگی از اقتصاد کشور طبیعی است که تورم بدون تردید آثار خود را نشان خواهد داد. او ادامه داد: حتی با توجه به وضعیت فعلی که دیگر جایی برای تورم بیشتر نمانده است این اتفاق قطعا آثار تورمی خواهد داشت چراکه جریان نقدینگی را وارد بازاری می‌کند که بازار متنوعی است و می‌تواند تمام بازارها را تحت‌تاثیر قرار بدهد. این کارشناس مسکن در پاسخ به این پرسش که به‌جز منابع مالی بانکی چه منابعی از طرف دولت می‌تواند به آن اختصاص یابد چراکه دولت خودش را مجری این طرح می‌داند و بخش‌خصوصی را هم وارد این طرح نکرده است، توضیح داد: بعید می‌دانم دولت منبعی برای این کار داشته باشد؛ دولت حتی اگر املاک مازادش را هم بفروشد صرفا برای تامین هزینه‌های خودش کفایت می‌کند و بعید است که دولت بتواند پولی به این طرح اختصاص بدهد و هر چقدر فکر می‌کنم می‌بینم منبعی برای این کار به‌جز سیستم بانکی وجود ندارد. مگر اینکه از قبل کار شده باشد تا یکسری سرمایه‌‌گذارها از شبکه‌های غیرپولی به بخش مسکن وارد بشوند ولی این کار صورت نگرفته است! زینعلی افزود: دولت صرفا می‌تواند زمینه اجرای این طرح را که تهیه زمین است را تامین کند که البته خود این موضوع هم موانعی دارد و اجرای آن با ابهام مواجه است ولی در بخش ساخت و انتقال اعیانی‌ها قطعا پول می‌خواهد و بعید می‌دانم این پول هم در اختیاردولت باشد. با توجه به اینکه برنامه‌هایی برای اتمام طرح‌های نیمه‌تمام و اشتغال و... دارد.

مسکن ملی همان مسکن مهر است

این کارشناس بازار مسکن در واکنش به اینکه وزیر اقتصاد طرح مسکن مهر را تورم‌زا دانسته طرح مسکن ملی را غیرتورمی خوانده است، در پاسخ به این سوال که با توجه به مشکلات تامین مالی طرح آیا طرح مسکن ملی ممکن است به سرنوشت مسکن مهر دچار شود، توضیح داد‌: به‌نظر من این طرح همان طرح مسکن مهر بوده و فقط اسم آن تغییر کرده است. صرفا می‌توانند تجربیات مناسب مسکن را نگه دارند و نگذارند ضعف‌هایی که در آن بوده در این طرح بوجود بیاید وگرنه کار همان است و تعریف دیگری ندارد. او ادامه داد: ساخت چهار میلیون مسکن آن هم با منابع بانکی و غیربانکی با ابزار غیر بخش‌خصوصی سرنوشتی نامعلوم دارد! شفافیت طرح مسکن ملی خود ابهام است چون وزارت راه و شهرسازی توضیحی برای شفاف‌سازی طرح ندارد چراکه اول طرح را مطرح کردند حالا درباره اینکه باید چطور آن را اجرا کنند فکر می‌کنند و بعید می‌دانم از منابع فکر شده‌ای تعریفی برای این کار داشته باشند. زینعلی تاکید کرد: در فضای سیاسی شعارهایی داده می‌شود و بعد می‌نشینند و فکر می‌کنند که چه باید کرد! این هم از آن طرح‌هاست. این کارشناس بازار مسکن در پاسخ به این پرسش که با توجه به وضعیت مبهم این طرح آیا بازار مسکن واکنشی به این طرح خواهد داشت، گفت:‌ بازار مسکن هنوز به این باور نرسیده که این طرح قابل اجرا باشد، وقتی احساس شود که این طرح با ابزارهایی شدنی است آثارش در بازار دیده خواهد شد. هنوز این طرح جدی گرفته نشده که بتواند تاثیری در بازار داشته باشد. وزرای دولت سیزدهم برای اجرای شعار رئیس‌جمهوری تمام تلاش خود را به‌کار گرفته‌اند که البته بیشتر این تلاش در اغنای افکارعمومی در راستای اجرایی بودن این طرح است، ‌طرحی که نه منابع مالی مشخصی دارد و نه از شفافیت لازم برای اجرا برخوردارست. دولت سعی دارد نشان دهد این طرح تورم‌زا نیست، اما اقتصاد مسیر خود را خواهد رفت و هر چقدر هم دولت سعی در پوشاندن آثار تورمی چنین طرحی داشت باشد قطعا با این روش‌های تامین مالی در آینده آثار آن را در اقتصاد خواهیم دید.