تصاویر کتب درسی کلاسهای ابتدایی ضمن ماندگاری ذهنی در حافظه کودکان و نوجوانان، در گذشته جلوه خاصی به این کتب میدادند. رفتارشناسان براین باورند که به کمک تکنیکهای تصویری و نظری، مفاهیم بهتر و عمیقتر در ذهن دانش آموزان جایگزین میشوند؛ علاوه بر نوجوانان و جوانان، اینگونه تصاویر برای والدین نیز خاطره آفرین و نشاط انگیز است. اما در سالهای گذشته معلوم نیست عدهای در سازمان تهیه کتب درسی ابتدایی با چه دیدگاهها و تخصصهایی به وظیفه بسیار خطیر تدوین و تنظیم اینگونه اقلام حساس و مهم را برعهده دارند. از دیدگاه رفتارشناسی مخصوصا بر کودکان و نوجوانان آثار عمیق و دراز مدت تصاویر و مفاهیم غیر قابل انکار است. دوسال پیش ناگهان عکس روی جلد یکی از کتب درسی مقطع ابتدایی تغییریافته و تصاویر دختران خردسال از آن حذف و فقط عکسهای پسران باقی مانده بود که این امر با واکنش شدید مردم مواجه شد. این ابتکار محیر العقول چه پیام و نتیجهای قرار بود به دنبال داشته باشد؟ هنوز معلوم نیست. دست اندرکاران برای این حرکت و افعال مشابه از کدام رفتارشناس و روانشناس رشد مشورت گرفته بودند؟ آیا نتایج برای سالهای بعد مورد ارزیابی وتحلیل قرار گرفتند؟ قطعا عوامل این حرکت حساس روحی توقع تقدیر و تشویق در رابطه با این اقدامات آموزشی را نیز داشتند. امسال نیز بهدنبال این حرکت نسنجیده ناگهان تصاویر نقاشی شده مرحوم ریزعلی خواجوی یا همان «دهقان فداکار» بر جلد کتاب فارسی لباس پوشیده و با این حرکت اصل فداکاری و موضوع ایثار واخلاص وی را زیر سئوال بردند. اینجانب این مرد شریف و زحمتکشی که به دهقان فداکار شهرت دارد را در تهران دیده بودم. یک روز یکی ازمدیران محترم آموزش وپرورش بیماری و حضور وی را به من اطلاع داده و گفت: «اگر مایل هستید به عیادت این فرد زحمتکش برویم» و این توفیق نصیب اینجانب شد و موضوع آن شب را از دهان خود ایشان شنیدم . در اصل ماجرا در آن غروب سرد زمستانی در شهر میانه، ایشان پیراهن خود را از تن بهدر آورده و با چوبدستیاش مشعلی ساخته و بهوسیله نفت فانوس و اتش، آن قطار را نجات داد و نماد اصلی فداکاری وی برهنه شدن در هوای سرد و گزنده بود که با ابتکار ولطف دست اندرکاران پیراهن شیک و تمیزی بر تن وی کردهاند. واقعا هدف از این حرکت چه بوده؟ آیا در آموزش و پرورش کشور، غیر از لباس آقای خواجوی که اکنون درجوار رحمت حق آرمیده مشکل و موارد دیگری وجود ندارد؟ امیدوارم دست اندرکاران این امور بهفکر تغییرات مختلف در موضوع «پطروس فداکار» حکایت روباه و کلاغ و پنیر نیفتند و قبل از اینگونه حرکات با اهل فن مشورت نمایند.