دست بسته فولادی‌ها در تامین انرژی

آرمان‌ملی- محمدسیاح: برنامه چشم‌انداز و افق 1404 تولید 55 میلیون تن فولاد در سال را پیش‌بینی کرده است،‌ چشم‌اندازی که اگرچه غیرممکن نیست، اما دشواری‌های خاص خود را دارد. یکی از مهمترین و شاید با اولویت‌ترین نیازمندی دستیابی به چنین هدفی تامین انرژی صنایع فولادی باشد. در حال حاضر نزدیک به 30 میلیون تن فولاد در سال تولید می‌شود که که همین میزان هم با به چالش کشیدن منابع تامین انرژی در بخش‌های مختلف در خطر کاهش تولید قرار دارد. از طرفی بحث کم‌آبی و اعتراضات اخیر در اصفهان هم باعث شد تا نگاه‌ها به صنایع آب‌بری چون فولاد تغییر پیدا کرده و نوعی بی‌اعتمادی به این صنعت شکل گرفته است. البته این همه مشکل نیست و برخی از فعالان در این حوزه معتقدند که توزیع نامتوازن سود در زنجیره تامین، از چالش‌هایی است که صنعت فولاد ایران در راه حصول تولید 55 میلیون تن فولاد در سال با آن روبه‌روست. برای مثال سود حاصل از تولید مقاطع نوردی به‌صورت دائم و در تناسب با هزینه‌های مربوط در این بخش از زنجیره، پایین‌تر از سود حاصل از تولید دیگر محصولات فولادی به‌ویژه در بخش‌های بالادستی بوده است. مفهوم بلاواسطه این عدم توازن در سود، عدم توازن در احداث یا ارتقای ظرفیت واحدهای این بخش از زنجیره خواهد بود. در همین رابطه «آرمان‌ملی» گفت‌وگویی با روح‌ا... عباس‌پور، سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی‌ داشته که در ادامه می‌خوانید.

براساس برنامه‌های پیش‌بینی شده تولید فولاد در افق 1404 باید به 55 میلیون تن برسد؛ آیا صنایع فولادی توان رسیدن به چنین تولیدی را دارند؟

آن هم با توجه به مشکلاتی که برسر راه تامین منابع سوخت و انرژی کشور وجود دارد. در حال حاضر قریب به 30 میلیون تن فولاد در سال تولید می‌شود که 50 درصد آن صرف نیاز کشور شده و 50 درصد دیگر هم می‌تواند در مسیر صادرات قرار بگیرد ولی الان به‌دلیل نیاز کشور به صنایع تکلیف شده تا محصولات فولادی را از طریق بورس کالا عرضه کنند. منتهی با توجه به مشکلاتی که در حوزه تامین برق و گاز ایجاد شده است موانعی را پیش‌روی صنعت فولاد قرار داده است. وقتی که شرکت توزیع نیروی برق تصمیم دارد دو تا سه ماه برق صنایع را قطع کند و از آن طرف هم اگر در زمستان با برودت هوا مواجه بشویم و مصرف مردم به‌صورت بی‌رویه افزایش پیدا کند و شرکت گاز هم برای جبران کسری؛ گاز صنایع را قطع کند؛ صنایع فولادی باید به‌دلیل همین موضوع نبود برق و گاز حداقل پنج ماه تعطیل شوند! اگر این رویه که در دولت‌های قبلی وجود داشت ادامه پیدا کند قطعا به هدف‌گذاری نمی‌رسیم. در این شرایط قطعا به هدفگذاری نخواهیم رسید.

به‌نظر می‌رسد برنامه‌ای هم برای حل مشکلات در حوزه تامین انرژی پایدار در کشور وجود ندارد، آیا زمان آن نرسیده که زیرساخت‌های تامین انرژی کشور اصلاح و بازبینی شوند؟

همین‌طور است یعنی اگر بخواهیم به این هدف دست پیدا کنیم نباید بگذاریم که در زیرساخت‌ها خللی ایجاد شود. از طرفی باید زمینه دسترسی صنایع فولادی به منابع اولیه را تسهیل کنیم تا با جلوگیری از خام فروشی سنگ آهن و فرآوری آن در واحدهای صنعتی؛ محصولات فولادی را با ارزش افزوده بالاتری در بخش‌های مختلف تولیدی و حتی صادرات مورد استفاده قرار بگیرد.

یکی از مسائلی که در حوزه صنایع به‌ویژه بعداز اعتراضات مردم در اصفهان بر سر منابع آبی ایجاد شد؛ حضور صنایع بزرگی نظیر فولاد در قلب شهرهایی است که با تنش آبی مواجه هستند،‌ تامین آب برای صنایع هم مشکل دیگری است که در کشور دیده می‌شود، ‌در این حوزه چه باید کرد؟

یکی از مسائلی که همه درباره آن اطلاع دارند این است برای تولید محصولات فولادی به‌ویژه شمش نیاز به آب زیادی است. براساس آمایش‌های صورت گرفته صنایع فولادی باید به کرانه‌های خلیج‌فارس یا خزر هدایت شوند که تامین آب مناسبی دارند تا هم در مورد مصارف آب شهرها در صنایع نگرانی‌ها برطرف شود هم اطمینان از دائمی‌بودن منابع آبی صنایع فولادی که در حقیقت ماده‌ای حیاتی برای تولید محصولات مختلف محسوب می‌شود،‌ اتفاق بیفتد.

در حال حاضر در هر سه حوزه برق، گاز و آب که نیازهای اساسی تولید محصولات فولادی هستند مشکلات جدی وجود دارد و این مشکلات در حال حاضر تاثیر مستقیم بر تولید میزان تولید دارد، چه نهادها و وزارتخانه‌هایی باید وارد این موضوع شوند؟ آیا برنامه‌ای برای تامین انرژی پایدار صنایع دیده شده است؟

براساس گزارشاتی که وزیر نفت، نیرو و مدیرعامل شرکت گاز در کمیسیون ارائه کردند نشان می‌دهد تعاملاتی بین این سه مجموعه صورت گرفته و تدابیری برای به حداقل رسیدن مشکلات حوزه صنعت اتخاذ شده است و امیدوارم در آینده نزدیک برنامه عملی برای تامین انرژی پایدار و نیازمندی‌های صنایع فولادی ارائه شود تا بتوان از قطعی‌های مکرر جلوگیری کرد. همانطور می‌دانید با هر بار قطع انرژی و کمبود آب در صنایع تولید محصولات فولادی با کندی و کاستی همراه می‌شود و ادامه این روند قطعا به خروجی صنایع آسیب می‌زند.

در زمینه تامین انرژی آیا نیازی به بازنگری در قوانین یا ایجاد قوانین جدید وجود دارد؟

خیر، ولی طرحی برای مشکلات و قیمت فولاد را پیش‌بینی کرده‌ایم که خواست دولت قبل این بود تا این طرح مسکوت بماند تا دولت نظرش را ارائه کند ولی نظری از سوی دولت ارائه نشده تا اینکه دولت جدید روی کار آمد، نظر دولت سیزدهم هم این است که وزارت صمت باید در این باره نظر بدهد.

یکی از مباحت مهم برای صنایع فولادی در این حوزه قیمت‌گذاری است، آیا قیمت‌گذاری به صورت دستوری صورت خواهد گرفت یا به خود فولادی‌ها سپرده می‌شود؟

در مورد قیمت‌گذاری محصولات فولادی هم باید منتظر تکمیل‌شدن طرح باشیم.