افزايش كم سابقه سرقت‌هاي خرد؛ چالشي تازه

در این میان و با فروکش کردن شیوع کرونا و بازگشت کشور به روال عادی، شاید بتوان بزرگ‌ترین متهم در این رابطه را افزایش نرخ تورم دانست، آن‌هم در شرایطی که مطابق با برآورد مرکز آمار، جمعیت شاغل کشور در تابستان امسال ۲۳ میلیون و ۴۰۴ هزار نفر برآورد شده که نسبت به بهار ۲۷۱ هزار نفر به اقشار بیکار و بدون درآمد اضافه شده است، البته اگر میزان شغل‌های کاذب و روزمره را در نظر نگیریم. زمانی‌که جامعه دچار کاهش درآمد می‌شود، اولین و بارزترین اصل در ظهور و بروز آسیب‌های اجتماعی، سرقت‌های خردی است که در اکثر مواقع نه شاکی دارد و نه متهم آن شناسایی می‌شود. به گواه آمارهای رسمی، سرقت سیم‌های برق، میله‌های آهنی پل‌های عابر پیاده، ورق‌های فلزی شهرداری و درپوش فاضلاب از نمونه‌های بارز افزایش این سرقت‌ها هستند که شهرداری تاوان آن را پرداخت می‌کند. «هرچیزی که به دست برسد، از دستگاه‌های کارت خوان، پیچ و مهره گاردریل گرفته تا تابلو و در داخل اتوبوس، پشت سری صندلی‌ها و قطعات فلزی درون اتوبوس دزدیده می‌شود.» این سخنان محمود ترفع، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران بود که چندی پیش به ایلنا اعلام کرده بود. چندی پیش نیز سرقت نرده‌های پل عابر پیاده در بزرگراه آزادگان، خبرساز شد و مسئولان این سرقت‌ را به گردن معتادان متجاهر انداختند. اما روز گذشته معاون شرکت فاضلاب تهران به نقل از پیمانکاران این شرکت از سرقت ۸۰ تا ۹۰ درصدی ورق‌های اجرای پروژه طرح فاضلاب پایتخت خبر داد و گفت: «پیمانکاران مجبور به خریداری مجدد این اقلام از بازارهایی همچون خلازین هستند.» آن‌طور که گفته شده قیمت هر دریچه حدود دو میلیون تومان است و در شهر تهران حدودا ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار دریچه فاضلاب وجود دارد. با این حال مسعودرضا ثامنی، معتقد است: «حجم قابل توجهی از تجهیزات پیمانکاران مورد سرقت قرار می‌گیرد و همین مساله موجب شده که در تمام مناطق نگهبانان به صورت شبانه‌روزی حاضر باشند اما باز هم شاهدیم که با وجود نگهبان سرقت‌ها صورت می‌گیرد. بعضی سارقان با لباس شهرداری اقدام به سرقت می‌کنند.» در این میان علی موسوی، معاون شرکت آب و فاضلاب منطقه ۳ تهران نیز چندی پیش به تجارت‌نیوز گفته: «در شهر تهران طی ۶ ماهه سال جاری بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ مورد سرقت دریچه فلزی صورت گرفته در حالی که در کل سال ۹۹، ۲ هزار و ۸۰۰ مورد سرقت دریچه داشتیم. بنابراین اگر این روند سرقت ادامه داشته باشد، تا پایان سال ۱۴۰۰ تعداد سرقت‌ها دو برابر می‌شود.» سال گذشته حسین رحیمی در مورد سرقت وسایل و تجهیزات شهری از جمله مجسمه‌ها، دیواره‌های صوتی و... گفته بود: «باند هشت نفره‌ای را که اقدام به سرقت حدود ۴۴ تابلو، تصویر و المان شهری کرده بودند، منهدم کرده و کسانی که دیواره‌های صورتی را نیز ربوده بودند، دستگیر شدند؛ باید اعلام کنم متاسفانه برخی از آنها از پیمانکاران شهری هستند.» در سال‌های اخیر سرقت تجهیزات فاضلاب افزایش یافته و این اقلام در بازار به راحتی یافت می‌شوند؛ پیمانکاران می‌گویند تمامی تجهیزات سرقتی قابل ردیابی است ولی پلیس برخوردی با سارقان نمی‌کند. جنس دریچه‌های فاضلاب عموما چدنی است اما با افزایش سرقت‌ها دریچه‌های بتنی جایگزین آنها می‌شوند؛ گفته شده سارقان حتی درچه‌های بتنی را هم به سرقت می‌برند تا از آرماتورهای درون بتن استفاده کرده و بفروشند. ثامنی همچنین گفته است: «ممکن است در یک منطقه در طول یک سال چند هزار دریچه سرقت شود که این مساله در غرب تهران اکنون اوضاع وحشتناکی پیدا کرده است.» البته این افزایش آمار سرقت‌های تجهیزات شهرداری و شهری مختص به تهران نیست و در هر کجای ایران که نرخ بیکاری در آن روند صعودی داشته باشد، این اتفاق رخ می‌دهد، هر چند موارد آن در پایتخت بیشتر از سایر نقاط کشور گزارش شده است. هفته پیش مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان از سرقت ۱۰۵۳ دریچه فاضلاب در شهرهای بندرعباس، رودان و هرمز از ابتدای امسال (١٤٠٠) تاکنون خبر داده بود. از جمله عموامل موثر بر تشدید سرقت این دریچه‌ها می‌توان به گران شدن این اقلام همزمان با بدتر شدن اوضاع اقتصادی اشاره کرد. تابستان امسال علیرضا ناصری‌ نژاد، جانشین پلیس پیشگیری تهران هم گفته بود: «عوامل مختلفی روی افزایش سرقت اثرگذار است. یکی از عوامل اثرگذار روی افزایش سرقت‌ها، وضعیت اقتصادی و اجتماعی جوامع است؛ طی یک سال گذشته با توجه به گرانی و افزایش قیمت کالا به ویژه کالاهای اساسی شاهد افزایش آمار سرقت‌های خرد بوده‌ایم.»

هر شب 500 سرقت در تهران

البته به‌غیر از بار اقتصادی این امر، برداشتن این دریچه‌ها ممکن است خطرات جدی برای عابران و خودروها به همراه داشته باشد و جسته و گریخته گزارش‌هایی درباره آسیب یا سقوط به همین دلیل در رسانه‌ها منتشر می‌شود. ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران با پذیرش اینکه سرقت تجهیزات شهری در ماه‌های اخیر افزایش قابل توجهی داشته است، می‌گوید: به‌طور متوسط هر شب دست کم ۵۰۰ سرقت تجهیزات شهری در سطح شهر تهران داریم؛ دزدی‌های کوچکی مانند بردن دریچه‌های فاضلاب، یا سرقت گاردریل بزرگراه‌ها، چراغ‌های پارک یا المان‌های ترافیکی، تابلوهای راهنمایی و رانندگی و... این دزدی‌های خرد آن قدر زیاد شده که پیگیری آن دشوار شده است؛ مگر مواردی که به صورت باندی انجام می‌شود که پیگیری می‌شود، در غیر این صورت پیگیری‌ها برای پیدا کردن سارقان به نتیجه نمی‌رسد و متاسفانه بسیاری از این سرقت‌ها توسط معتادان متجاهر انجام می شود. او ادامه می‌دهد: بخشی از افزایش دزدی‌های خرد تجهیزات شهری به‌دلیل افزایش فشارهای اقتصادی است که برخی مجبور به این نوع دزدی‌ها می‌شوند و تا زمانی که وضعیت معیشتی مردم این گونه است هم شاهد این نوع سرقت‌ها خواهیم بود.