وعده‌های نفتی بر روی کاغذ شطرنجی؟

آرمان‌ملی: «در تلاشیم تا پایان سال ظرفیت تولید نفت را به پیش از تحریم‌ها و چهار میلیون بشکه برسانیم و دراین راستای منابع مالی آن نیز مشخص شده است. این سخنان مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران است که معتقد است ایران با در اختیارداشتن هزار و 200 میلیارد بشکه نفت خام و همچنین در اختیارداشتن 400 میدان نفتی و گازی قادر است هم‌اکنون بدون نیاز به تکنولوژی‌های جدید 340 میلیارد بشکه نفت تولید کند. البته «خجسته‌مهر» همچون سایر مدیرانی که به‌تازگی بر مسند مدیریت تکیه می‌زنند از بایدهایی همچون افزایش ظرفیت تولید گاز به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیارد متر مکعب گاز و همچنین دستیابی به ظرفیت تولید 5 میلیون بشکه‌ای نفت خام در 10 سال آینده سخن گفته که اگرچه مدیرعامل شرکت ملی نفت بازه زمانی 10 ساله را برای تحقق آن پیش‌بینی کرده اما تمامی ‌این بایدها به اماواگرهای زیادی وابسته است که به‌نظر می‌رسد در رویکرد خجسته‌مهر جایی ندارد به‌گونه‌ای که این معاون وزیر اعلام نکرده بازگشت به تولید 4 مبیلیون بشکه ای در شرایطی که در خوش‌بینانه‌ترین حالت تولید نفت ایران از 2.5 میلیون بشکه‌ای تجاوز نکرده و علاوه بر وزیر نفت که حفظ تولید کنونی گاز و همچنین بازگشت به شرایط نفتی را نیازمند تخصیص منابع 200 میلیارد دلاری دانسته کارشناسان نیز تاکید دارند افزایش تولید نفت حتی در میادینی که خود خواسته و به‌واسطه کاهش حجم فروش محدود شده‌اند نیز نیازمند سرمایه‌گذاری است که در شرایط کسری بودجه تحقق آن مشکلات زیادی را بر دولت تحمیل می‌کند و از سوی دیگر افزایش درآمدهای ارزی که مدیران دولت سیزدهم بارها از آن خبر داده‌اند نیز بیشتر در قالب تهاتر بوده که منابع لازم را برای تحقق اهداف توسعه‌ای فراهم نمی‌کند البته معاون وزیر نفت گفته که قصد دارد از سرمایه‌گذاری خارجی استفاده کند و در صورت نبود خارجی‌ها انتشار اوراق قرضه را راهکار این وزارتخانه برای تامین منابع عنوان کرده که تجربه نشان داده تا مشخص‌نشدن وضعیت برجام شرکت‌های خارجی چندان تمایلی برای حضور در حوزه نفت ایران نداشته و همچنین اوراق بدهی نیز با توجه به اینکه قلک دولت برای هزینه‌های روزمره است چندان جایگاه مطمنی نخواهد بود . از سوی دیگر مهمترین نکته دراظهارت مدیرعامل شرکت ملی نفت دستیابی به تولید 4 میلیون بشکه‌ای است آن هم در بازه زمانی کمتر از 4 ماهه که نشان می‌دهد تمامی ‌برنامه‌های خجسته‌مهر بر روی کاغذ صورت گرفته و نگاه واقع‌بینانه‌ای در این وعده وجود ندارد یا شاید هم معاون وزیر نفت تصور می‌کند با توجه به اینکه مذاکرات برجامی ‌و رسیدن به حذف تحریم‌ها حداقل تا پایان سال دست یافتنی نخواهد بود بنابراین عدم تحقق وعده نفتی ایشان نیز مطالبه‌گری نخواهد داشت.

برداشت نفت بدون تکنولوژی

محسن خجسته‌مهر مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در نشستی خبری با بیان اینکه اقتدار هر کشور مولفه‌های زیادی دارد، می‌گوید: شرکت ملی نفت ایران جزو ۱۰ شرکت بزرگ دنیاست و حدود هزار و ۲۰۰ میلیارد بشکه معادل نفت خام ثروت داریم. کمتر کشوری در جهان است که این ویژگی ممتاز را داشته باشد و از لحاظ ذخایر نفت و گاز رتبه اول را داریم. وی با اشاره به اینکه شرکت ملی نفت ایران ۴۰۰ میدان نفتی و گازی دارد، افزود: می‌توانیم ۳۴۰ میلیارد بشکه از منابع فعلی با روش‌های اولیه و معمولی و بدون نیاز به تکنولوژی‌های جدید به تولید بیاوریم. خجسته‌مهر تاکید کرد: ایران دومین کشور دنیا از نظر ذخایر گازی است و ۳۴ تریلیون متر مکعب گاز ذخیره گاز داریم و قادر خواهیم بود تا ۱۰۰ سال آینده با ذخایر شناخته شده فعلی، نفت و گاز تولید کنیم. به گفته معاون وزیر نفت، با عنوان اینکه ۲۴ پالایشگاه گازی، ۱۳۰ واحد فرآوری و بهره‌برداری و ۱۴۰ دکل خشکلی و دریایی وجود دارد، ادامه داد: موظفیم تا ۱۰ سال آینده ظرفیت تولید گاز یک میلیارد و ۵۰۰ میلیارد متر مکعب گاز و ظرفیت تولید نفت خام کشور بالغ بر ۵ میلیون بشکه برسانیم. در بخش نفت براساس برنامه‌ریزی، ۹۰ میلیارد دلار و برای توسعه میادین گازی ۷۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز است. خجسته‌مهر با اشاره به اینکه در ۱۰ سال آینده با توجه به افزایش ظرفیت تولید نفت و گاز، ظرفیت پالایشی کشور و ظرفیت صادراتی کشور را ۱.۵ برابر قبل از تحریم‌ها می‌رسانیم، گفت: توان هیدروکربوری زیرزمینی ایران بالاست و امکان تولید نفت و گاز داریم و این بزرگترین مزیت ایران است.

سهم بالای خارجی‌ها در سرمایه‌گذاری

وی ادامه داد: بسته‌های مختلف سرمایه‌گذاری را تعریف کرده‌ایم و سهم با اهمیتی را برای سرمایه‌گذاری خارجی در نظر گرفتیم. در این زمینه از سرمایه‌گذاری خارجی بدون تحریم استقبال می‌کنیم. وی گفت: ایران دارای امن‌ترین کریدورهای عرضه انرژی جهان است و مذاکرات متعددی با شرکت‌های خارجی انجام شده است. صادرات نفت خام و میعانات گازی به نسبت گذشته و قبل از دولت سیزدهم افزایش پیدا کرده و از همه ظرفیت‌ها استفاده می‌کنیم تا صادرات را به حداکثر برسانیم زیرا پایداری صادرات نفت خام سیاست ماست. وی افزود: در راستای پایداری سوخت زمستانی، برنامه فشرده‌ای از دو ماه قبل آغاز شده است. در همین رابطه اولین ردیف عملیاتی فاز ۱۴ پارس‌جنوبی در دیماه امسال به بهره‌برداری می‌رسد و می‌توانیم بخشی از گازی که امکان فراورش نداشتیم، شیرین کرده و تحویل شبکه گازرسانی کشور دهیم. مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به اینکه در راستای بالابردن توان صادراتی، پروژه مرکاپتان‌زدایی و شیرین‌سازی ۸۰ هزار بشکه میعانات گازی راه‌اندازی شد و در مدار تولید قرار گرفته است، گفت: این کار حاصل تثبیت یک کار اولویتدار بود تا مزیت ایران در صادرات میعانات گازی را بالا ببرد. سال آینده فاز ۱۱ پارس‌جنوبی که ۲ دهه است تولید از این فاز انجام نشده به بهره‌برداری می‌رسد. خجسته‌مهر در خصوص افزایش طرفیت تولید گاز ایران گفت: قطب جدید توسعه گاز در منطقه عسلویه با توسعه میدان گازی پارس شمالی با مصوبه هیات‌مدیره شرکت ملی نفت و دستور وزیر، مطالعات پایه شروع شده و با توسعه این میدان‌ که تولید آن معادل ۱۰۰ میلیون متر مکعب گاز است وارد مرحله جدید از اقتصاد گاز می‌شویم. مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران ادامه داد: میدان گازی کیش نیز مصوب شده و خط لوله ۲۰۰ کیلومتری دریایی ساخته خواهد شد.

انتشار اوراق قرضه برای تامین منابع

وی با عنوان اینکه از سرمایه‌گذاری خارجی استقبال می‌کنیم اما اگر محقق نشود گزینه‌ها و سناریوهای دیگر داریم و وقت خود را از دست نمی‌دهیم، ادامه داد: در میدان آزادگان جنوبی تا پایان سال آینده بخش بزرگی از تولید محقق می‌شود. به‌طورکلی در میادین مشترک فعالیت‌های گسترده‌ای به ویژه در غرب کارون انجام خواهد شد. وی به منابع متنوع برای تامین مالی ۱۶۰ میلیارد دلاری اشاره کرد و گفت: استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ رفع موانع تولید که بر اساس آن می‌توانیم از محل عواید تولید میدان برای بازپرداخت توسعه میدان استفاده کنیم، در دستور کار است. خجسته‌مهر استفاده از انتشار اوراق اسلامی ‌و اوراق قرضه را راهکار دیگر تامین منابع مالی عنوان کرد و بیان داشت: همچنین استفاده از توان شرکت‌های خصوصی، تشکیل صندوق‌های اس‌پی‌وی و صندوق توسعه ملی و بخشی هم سرمایه‌گذاری خارجی و منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران جزو منابع در اختیار است.