توصیه‌هایی برای درمان «کـم ‌خـونـی»

یک متخصص تغــذیه و رژیم درمانــی با تاکید بر اینکه کم‌خونی مادر بیماری‌ها است، گفت: فقر آهــن شایع‌ترین نوع کم‌خونی است که با مصرف منابع حیوانــی به‌خصوص گوشت‌قرمز و همچنین خشکبار درمان‌پذیــر است و در این میان، مصرف ویتامین C به جذب آهن کمــک می‌کند. دکتر خدیجه رحمانی، مشکل کم‌خونی را یکی از معضلات کل جامعه به‌خصوص زنان عنوان و خاطرنشان کرد: کم‌خونی در بانوان زیر چهل و پنج سال و تا قبل از یائسگی بیش از همیشه بروز و نمود می‌کند و اختلاف آماری بالایی میان زنان کم‌خون با مردان وجود دارد اما بعداز یائسگی این مشکل کمرنگ شده و تفاوت آماری چندانی بین کم‌خونی آقایان و بانوان وجود ندارد. وی با اشاره به اینکه کم‌خونی انواع و اقسام مختلفی دارد که شایع‌ترین آن فقر آهن است، افزود: خستگی، رنگ‌پریدگی، کاهش انرژی، شیار گوشه‌های لب و ناخن‌های قاشقی از علائم ابتلا به فقر آهن است اما تشخیص اصلی فقرآهن از طریق انجام آزمایش خون و بررسی ذخایر آهن در بدن انسان صورت می‌گیرد. رحمانی تصریح کرد: کم‌خونی به‌دلیل شیوع عادت ماهانه و به‌دنبال آن از‌دست‌دادن خون، در میان دختران نوجوان شایع می‌شود و دچار فقرآهن می‌شوند به همین علت لازم است از همان سنین نوجوانی از منابع غذایی آهن دار بیشتر استفاده کنند. این متخصص تغذیه یادآور شد: در صورتی‌که کم‌خونی شدید است باید تحت‌نظر پزشک از مکمل‌های آهن استفاده کرد و پزشک متخصص، دز و تعداد و میزان آن را مشخص کند تا مکمل‌ها تاثیر بهینه داشته باشند.
بهترین منبع جذب آهن
رحمانی با تاکیــد بر اینکه برای جذب آهن مورد نیاز بدن، باید از منابع غذایی آهن استفاده کرد، تصریح کرد: غنی‌ترین منبع غذایی آهن، گوشت به‌خصوص گوشت‌قرمز است. گوشت‌قرمز نسبت به گوشت سفید آهن بیشتری دارد بنابراین غنی‌ترین منبع است که بتواند در دسترس قرار بگیرد. وی خاطرنشان کرد: جذب آهن از منابع حیوانی به‌خصوص گوشت بسیار بالاست البته گوشت سفید هم در وهله دوم مطرح می‌شود. ضمن اینکه منابع غذایی دریایی هم می‌تواند کمک‌کننده باشد. این متخصص تغذیه، در دسته‌بندی منابع غذایی آهن‌دار، به حبوبات به‌عنوان منبع غذایی آهن دار یاد کرد و اظهارداشت: سبزی‌های سبز به‌خصوص سبز تیره مانند برگ اسفناج آهن نسبتا بالایی دارند البته هر چه قدر تیره تر آهن بیشتری دارند. وی با تاکید بر اینکه جذب آهن از منابع حیوانی بسیار بالاتر است تا از منابع گیاهی، توضیح داد: منابع گیاهی ممکن است آهن زیادی داشته باشند اما چون جذب آهن آن کمتر است به‌تنهایی کفایت نمی‌کند. به همین علت بهتر است در برنامه غذایی اگر گوشتی در کنار سفره غذایی در خانواده است به خانم‌ها اختصاص داده شود اما متاسفانه فرهنگ اشتباهی از این نظر در جامعه وجود دارد به‌خصوص در جوامع روستایی که گوشت غذای سفره را در اختیار مردان قرار می‌دهند این اشتباه است زیرا مردان نیازی به این گوشت ندارند و نیاز خانم‌ها خیلی بیشتر است.
کشمش سرشار از آهن
رحمانــی بــا یادآوری اینکه میوه‌ها از جمله منابع غذایی مکمل هستنــد، اظهارداشت: میوه‌ها هم منبع خوبی دارند به‌خصوص انگــورقرمز که بسیار مفید فایده و سرشار از آهن است. میوه‌های خشک به‌ویژه کشمش برای فقر آهن بسیار خوب است زیــرا بسیار غنی است. خشکبارهایی مانند برگه آلو و زردآلو هم منبع خوب آهن هستند که باید از این منابع استفاده شود.
نقش ویتامین C در جذب آهن
وی به زنـان توصیه کرد: در کنار همه اینها، استفاده از ویتامین C در برنامه غذایی و وعده غذایی باعث افزایش جذب آهن می‌شود. تاکید اختصاصی داریم کسانی‌که گیاهخوار هستند و از منابع حیوانی استفاده نمی‌کنند و فقط حبوبات و سبزیجات استفاده می‌کنند حتما از منابع ویتامین C غنی کنار غذای خود استفاده کنند مانند انواع سبزی‌ها، سالادها و به‌خصوص گوجه‌فرنگی که منبع بسیار غنی از نظر ویتامین C است. به گفته این متخصص رژیم درمانی، مطالعات هم نشان داده استفاده از منابع غنی ویتامین C، گوجه‌فرنگی، لیمو و آبلیموی تازه در کنار غذا به‌صورت سالاد و سبزیجات تازه جذب آهن را بالا می‌برد. رحمانی تاکید کرد: افراد باید تلاش کنند از موادی که با جذب آهن تداخل می‌کنند همزمان با مصرف آهن خودداری کنند که شایع ترین آنها در فرهنگ غذایی ما مصرف چای است. وی توصیه کرد: سعی کنید چای یا قهوه که جذب آهن را مختل می‌کند را به فاصله دو تا سه ساعت قبل و بعد از غذا مصرف نکنید تا در جذب آهن با مشکل روبه‌رو نشوید. این متخصص تغذیه درباره تغییر فصل و آب و هوا و تاثیر آن بر افزایش یا کاهش کم‌خونی، توضیح داد: تغییر فصل تاثیری بر کم‌خونی و ایجاد فقرآهن ندارد مگر از نظر دسترسی به منابع غذایی که خوشبختانه در فصول پاییز و زمستان به‌دلیل دسترسی دایم به مرکبات که غنی‌ترین منبع ویتامین C هستند و همچنین کیوی، کم‌خونی به نسبت به تابستان شایع نیست. وی در پاسخ به اینکه بی‌قراری پا به کم‌خونی مربوط است یا خیر، توضیح داد: این امر به‌صورت مستقیم به فقر آهن مرتبط نیست اما به‌صورت غیرمستقیم این مشکل به‌دلیل کم‌خونی ایجاد می‌شود. رحمانی تاکید کرد: کم‌خونی ام‌الامراض است. زیرا مواد غذایی با جریان خون به تک‌تک سلول‌ها می‌رسد و مواد زاید را برمی‌گرداند اما در صورت دچارشدن افراد به کم‌خونی، اختلال در خون‌رسانی به عضوهای بدن به‌وجود می‌آید و مشکلات بغرنج ظهور و بروز می‌کنند.