ایران آماده مذاکره؛ غربیهادر پی فشار
آر مان ملی- سهیل ثابت: توافق برجام در شرایطی قرار دارد که هر روز واکنشهای طرفین توافق باعث میشود شرایط جدیدی بر برجام سایه افکند. وقت گذراندن ایران با «به زودی» به مذاکرات باز میگردیم و بیعملی آمریکا و تروئیکای اروپایی برای پیشقدم شدن در جهت آغاز مذاکرات موجب شده تا امروز هر یک از طرفین عضو و حتی کشورهای غیر عضو این توافق نسبت به آن اظهار نظر کنند و برای ایران نقشه بازگشت به برجام ترسیم کنند. با این حال ایران نیز سیاست منفعلی به کار نگرفته و از بازگشت به برجام سخن میگوید اما نه آنطور که غربیها میخواهند دست و پا بسته بلکه موضوع ایران تغییر کرده و امروز با روی کارآمدن دولت رئیسی شاهد عملگرایی بیشتری از سوی دولت و دستگاه سیاست خارجی هستیم. چنانکه وزیر امور خارجه بارها بر این نکته تاکید داشته که مذاکراه صرفا برای مذاکره فایدهای ندارد و مذاکرات باید منجر به حصول نتیجه باشد. همین چندی پیش نیز رئیس جمهور آخرین اظهارنظر برجامی خود بیان کرد:« میز مذاکره را ترک نمیکنیم اما در مقابل زیادهخواهیها هم که منجر به تضییع منافع ملت ایران میشود، ایستادگی میکنیم.» قدر مسلم تروئیکای اروپا، آمریکا و حتی چین و
روسیه نیز این معنا را درک کردهاند که باید در مواضعی قانونی و حقوق برابر با ایران برخورد کنند و دیگر نمیتوانند از موضع زور با ایران برخورد داشته باشند، چراکه تجربه شکست برخورد حداکثری ترامپ را در عقبه ذهن خود دارند. اما مشکلات اینجا است که غربیها حاضر به تن دادن به آنچه ایران میخواهد نیستند. اموری مثل برداشتن یکجای تحریمها و اخذ ضمانت از آمریکا برای عدم خروج مجدد از برجام در مقطعی دیگر برای ایران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. این در حالی است که برخی تحلیلگران بر این باورند که آمریکا حاضر نیست برای رفع تحریمها علیه ایران تضمین و اطمینان بدهد و از همین رو است که برخی مذاکرات احیای برجام را بسیار سخت تر از مذاکرات برجام قلمداد میکنند. با این حال از آنجایی که تاریخ هشتم آذرماه برای آغاز مذاکرات دور هفتم در وین اتریش اعلام شده باید دید در یکی دو هفته پیش رو چه تحولاتی پیرامون توافق هستهای رخ خواهد داد و این توافق آبستن چه حوادثی خواهد بود.
پلیس بد غربیها
چهارشنبه ۱۲ آبان ماه بود که علی باقری معاون سیاسی وزیر امور خارجه در توئیتی نوشت؛ «در تماس تلفنی با آقای انریکه مورا، آغاز مذاکرات با هدف لغو تحریمهای غیرقانونی و غیرانسانی، در روز۸ آذرماه در وین مورد موافقت قرار گرفت.» همین خبر باعث واکنشهای متفاوتی از سوی سایر کشورها شد و اغلب کشورها رویکرد مثبتی از خود نشان دادند. اما به فاصله یک روز انتقادات غربیها از تعلل ایران برای بازگشت به مذاکرات آغاز شد. چنانکه فرانسه در اعلام موضعی کاملا تهدیدآمیز، اعلام کرد که مشغول رایزنی با متحدانش در مورد چگونگی واکنش به «عدم همکاری» ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. سخنگوی وزارت خارجه فرانسه تصریح کرد: این کشور هنوز هم میتواند در نشست آتی شورای حکام، به همراه شرکای خود علیه ایران دست به اقدام بزند. این در حالی است که اظهارات این دیپلمات فرانسوی نشان میدهد که این کشور در آستانه شروع دور جدید مذاکرات هسته ای مجددا لباس پلیس بد را به تن کرده و قصد دارد با استفاده از اهرم آژانس بین المللی انرژی اتمی و به نمایندگی از مذاکره کنندگان غربی ایران را تحت فشار قرار دهد. به نظر میرسد غربیها درصدد فشار بر ایران هستند تا
از این طریق امتیازات مدنظر خود را پیش از آغاز مذاکرات بگیرند. تحرک زودهنگام فرانسه هم در جایگاه سنتی پلیس بد، نشان داده که از قرار معلوم، حسن نیتی که غرب تا پیش از اعلام آغاز مذاکرات از آن دم میزد همچون گذشته بخشی از بازی سیاسی تکراری برای پیشبرد سناریوی فوق بوده و در واقع صداقتی در کار نبوده و نخواهد بود. آنچه مسلم است مذاکره در فضای تهدید و فشار سیاسی،عملا اصل گفت و گو برای دستیابی به توافق را دچار تناقض میکند و حاصلی جز پیچیده تر شدن شرایط موجود نیست.
کمک به پیشبرد مذاکرات
وزارت امور خارجه چین در بیانیهای از گفت و گوی تلفنی معاون وزیر امور خارجه این کشور با همتای روسیاش خبر داد و گفت که آنها تاکید کردهاند از حل و فصل سیاسی موضوع هستهای ایران مشترکا حمایت خواهند کرد. وزارت امور خارجه چین امروز پنج شنبه اعلام کرد که این کشور به پیشبرد مذاکرات احیای توافق هستهای در وین کمک خواهند کرد. طبق گزارشی که وزارت خارجه چین از مکالمه تلفنی ما ژائو معاون وزیر امور خارجه این کشور با سرگئی ریابکوف همتای روسیاش در این باره ارائه داده است، چین و روسیه آماده ادامه دادن تعامل استراتژیک با یکدیگر هستند و به طور مشترک به پیشبرد حل و فصل سیاسی مسأله هستهای ایران کمک خواهند کرد. وزارت خارجه چین اعلام کرد: این دو دیپلمات چینی و روسی در این مکالمه تلفنی درباره طیف گستردهای از مسائل اتفاق نظر داشتهاند. بیانیه وزارت امور خارجه چین همچنین تاکید کرد که بازگشت به برجام باید با در نظر داشتن منافع تمامی طرفهای ذی نفع در توافق و بر اساس احترام دوجانبه انجام شود.
بازگرداندن محدودیتها!
تحولات برجام در حوزه بین المللی نیز همچنان ادامه دارد و هر روز شاهد واکنشغربیها هستیم. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری روزانه خود مدعی شد که ایالات متحده اهرمهای فشار بسیار خوبی، نه فقط خودش بلکه با همکاری متحدان و شرکایش در منطقه، در مقابل ایران در اختیار دارد. ند پرایس گفت: برخی از این اهرمها شناخته شده هستند و برخی هم در توافق هستهای برجام گنجانده شدهاند. وی افزود: در حال حاضر، تمرکز ما روی نخستین گام است و آن این است که برنامه هستهای ایران به محدودیتهای مشخص شده بازگردد و بار دیگر ایران به شکل دائمی و قابل راستیآزمایی، از دستیابی به تسلیحات هستهای منع شود. پرایس تاکید کرد: چیزی که ما به آن اتکا میکنیم، ابزارهای بینالمللی است که در مورد آن مذاکره شده و تا همین سالهای پیش در جای خود بود و به شکل دائمی و قابل راستی آزمایی، توانایی ایران را برای دستیابی به سلاح هستهای محدود کرده بود.
