ضدونقیض های درآمدی دولت!

آرمان‌ملی: درحالی‌که همین چند روز پیش یکی از نمایندگان از توانایی دولت برای جبران کسری و افزایش درآمدهای دولت حرف می‌زد روز گذشته یکی دیگر از نمایندگان مجلس انقلابی از کاهش درآمدهای دولت سخن گفته است! اینکه در یک مجموعه نمایندگان در مورد یک موضوع آن‌هم به این مهمی با هم اختلاف‌نظر فاحش دارند قطعا نشان می‌دهد وحدتی در اظهارات نمایندگانی که باید بر اساس واقعیت‌ها برنامه‌ریزی کنند، نیست. احسان ارکانی با اشاره به اینکه اعضای کمیسیون برنامه و بودجه با حضور وزرا چرایی عدم تحقق درآمدها را بررسی می‌کنند، گفت: اگر دلایل قانع‌کننده‌ای درخصوص چرایی عدم تحقق درآمدها مطرح شوند، این احکام در بودجه ۱۴۰۱ حذف می‌شوند اما اگر مشخص شود محقق نشدن درآمدها، ناشی از ضعف در عملکرد مسئولان اجرایی بوده با متخلفان برخورد قانونی می‌شود. نماینده مردم نیشابور با اشاره به اینکه ریشه اصلی بسیاری از مشکلات اقتصادی از جمله گرانی‌های اخیر کسری بودجه است، گفت: چند دلیل کلیدی، بنیان اصلی کسری بودجه در اقتصاد ایران را شکل داده است. نخست اینکه در بحث منابع درآمدی، به‌رغم همه تلاش‌ها، همچنان وابستگی فراوانی به درآمدهای نفتی وجود دارد. از سوی دیگر نیز مجموعه وزارت نفت و دولت در سال ۱۴۰۰ هنوز نتوانسته‌اند درآمدهای پیش‌بینی شده نفتی در بودجه را محقق کنند. این موضوع باعث شد تا منابع درآمدی در بودجه با کاهش چشمگیری مواجه شود. ارکانی ادامه داد: عامل مهم بعدی، موضوع عدم تحقق درآمدهای مالیاتی است. بر اساس گزارش‌های مستند که توسط دیوان محاسبات ارائه شده است، در طول ۴ماهه گذشته، دولت از پیش‌بینی‌های درآمدهای کلی از جمله درآمدهای مالیاتی، بسیار عقب است. دلایل وقوع یک چنین امری آن است که در برخی حوزه‌ها نظام مالیات‌ستانی درست عمل نکرده و در برخی بخش‌های دیگر نیز هنوز آیین‌نامه‌های اجرایی مرتبط با مالیات‌ستانی طراحی و ارائه نشده است. این نماینده در بیان حوزه‌هایی که در آنها عدم تحقق درآمدهای مالیاتی شکل گرفته گفت: به‌عنوان نمونه در فرآیند اخذ مالیات از خانه‌های خالی، خودروهای لوکس و همچنین اینفلوئنسرهای مجازی و... عملکرد مطلوبی ثبت نشده است. ضمن اینکه طی ۴ماه گذشته در بحث فروش سهام دولتی در بورس، عملکردها تقریبا نزدیک به صفر است. از سوی دیگر در واگذاری اموال و املاک دولتی که امسال از جمله موارد مهم درآمدی بوده نیز عملکرد ضعیفی ثبت شده است. در حوزه نفت و میعانات نیز تحقق درآمدهای پیش‌بینی شده، تنها حدود ۱۰ درصد بوده و ۹۰درصد عدم تحقق گزارش شده است. او افزود: وقتی در تحقق منابع درآمدی پیش‌بینی شده از درآمدهای نفتی گرفته تا مالیات، فروش اموال و املاک مازاد، عرضه شرکت‌های دولتی و... ضعف وجود داشته باشد، کسری بودجه و کسری در تراز بودجه در اقتصاد ظهور پیدا می‌کند. چراکه معمولا هزینه‌های جاری، مانند پرداخت حقوق‌ها، هزینه‌های جاری دستگاه‌ها و... قطعی هستند، اما در هنگام عدم تحقق درآمدها، کشور با مشکلات عدیده اقتصادی و معیشتی روبه‌رو می‌شود، چراکه دولت ناچار است، کسری بودجه را از روش‌هایی تامین کند که در اقتصاد و معیشت کشور تکانه ایجاد می‌کند. ارکانی در پاسخ به این پرسش که آیا نمی‌توان کسری بودجه را از طریق روش‌های معقول مانند فروش اوراق و فروش سهام شرکت‌های دولتی تامین کرد، گفت: تلاش مجلس هم استفاده از این رویکردهای اقتصادی است؛ اما باید توجه داشت که سررسید اوراق نیز بعد از ۲الی ۳سال از راه می‌رسد و باید پرداخت شود. زمانی که روند کسری بودجه طی سال‌های متمادی تداوم داشته باشد و منابع لازم به اقتصاد تزریق نشود، در بلندمدت استفاده از این روش‌ها نیز دشوارتر می‌شود. راهکار مناسب، ایجاد درآمدهای پایدار و البته کاهش هزینه‌های غیر ضروری است. عضو کمیسیون برنامه و بودجه یادآور شد: معتقدم بسیاری از هزینه‌هایی که در قالب هزینه‌های جاری و هزینه دستگاه‌های دولتی گنجانده شده باید از طریق بهره‌وری و صرفه‌جویی کاهش پیدا کنند. اما به‌طور کلی حوزه‌ای که بیشترین ضربه را از کسری بودجه متحمل می‌شود، بودجه اعتبارات تملک سرمایه‌ای یا بودجه عمرانی است که قربانی اصلی کسری بودجه می‌شود. ارکانی با اشاره به اینکه بیشترین آسیب‌های کاهش پروژه‌های عمرانی را نیز استان‌هایی متحمل می‌شوند که از این پروژه‌ها برای پیشرفت استفاده می‌کنند، گفت: بنابراین بودجه ۱۴۰۱ باید به‌گونه‌ای بسته شود که در آن بودجه‌های عمرانی کشورمان نه تنها در مسیر حذف قرار نگیرند، بلکه زمینه‌ای فراهم شود تا از طریق مشارکت بیشتر بخش خصوصی و افزایش بودجه‌های عمرانی، روند توسعه متوازن در استان‌ها با سرعت بیشتری دنبال شوند.