پوکیاستخوان زمانـــی اتفاق مـــیافتد که استخوانها بهدلیل افزایــش سن و عوامل دیگر نازک و شکننده میشوند که این اتفاق اغلب به شکستگی استخوانها منجر میشود. از مواردی که خطر ابتلا به پوکیاستخوان را افزایش میدهند میتوان به سالخوردگی، جنسیت (این عارضه بیشتر در زنان بروز میکــند)، کمبود هورمـــونها، وزن کم بدن، یائسگی، سیگارکشیدن و برخی از داروها اشاره کرد. همچنین مکملها، ورزش و تغییر شیوه زندگی نیز از عواملی هستند که میتوانند در عدم ابتلا به این بیماری و درمان آن سودمند و موثر باشند. در موارد شدیدِ این بیماری، استفاده از داروها و جراحــی نیز کاربرد دارد. در ادامه راهکارهای ساده و کاربردی بهمنظور مقابله با پوکیاستخوان توصیه شده است:
مصرف کلسیم و ویتامین D
کلــسیم از املاح معدنی ضــروری است که استخوانها را قوی میسازد و ویتامینD به بدن در جذب آن کمک میکند. از اینرو به منظور بهبود سلامت و استحکام استخوانها، مصرف مکملهای حاوی ویتامین C و D به افراد توصیه میشود. همچنین افراد میتـــوانند کلسیم را از طریق خوردن غذاهایی مانند ماست، پنیر، کنسرو ماهی آزاد و سبزیجات پخته دریافت کنند. نشستن زیر نـــور آفتاب بدون کرم ضدآفتاب برای مدت زمان مشخص نیز به تولید ویتامین D در بدن کمک مــیکند. مقدار توصیه شده کلسیم روزانه برای مردان و زنان در سنین ۱۹ تا ۵۰ سال یک ۱۰۰۰ میلیگرم و مقدار نیاز روزانه برای زنان بالای ۵۰ سـال ۱۲۰۰ میلیگــرم است. همچنین توصیه میشـود که برای تجویز بهترین مکمل کلسیم و متناسب با شرایط خود، با پزشکتان مشورت کنید.
غذاهای سالم
بنیاد ملی پوکیاستخوان در آمریکا، داشتن رژیم غذایی سالم را به افراد توصیه مـیکند. این به معنی مصرف میوهها و سبزیجات تازه، غذاهای بدون چربی، گوشت و مرغ، غلات و لبنیات اسـت. مصرف کافی این غذاها در رژیم غذایی در کــنار مصرف مکملها بسیار سودمند است. همچنین ویتامینK نیز به افزایــش تراکم املاح در استخوانها و استحکام بیشتر آنها کمک میکند. خوردن سبزیجاتی مانند کاهو، اسفناج و کلم، ویتامین K بیشتری را برای بدن تامین میکنند. عنصر روی (Zinc) نیز برای تولید بافت جدید استخوانی مورد نیاز بدن است. روی در گوشت بــــدون چربی، گوشت پرندگان و تمام غلات یافت میشود.
ورزش بهطور منظم
استخوانها برای دوباره ساختهشدن باید تحتفشار قرار بگیرند. به همین دلیل ورزش برای حفظ سلامت استخوانها مهم است. پیادهروی را به یک برنامـــه روزانه تبدیل کنید. در خانــه یا محل کـــار خود قدم بزنید و بهجای آسانسور از پلهها استفاده کنید. دوچرخهسواری نیز یکی دیگر از ورزشهای خوبـی است کــه باعث تقویــت ماهیچهها و بهبود تودههای استخوانی میشود. ورزشهای تحمل وزن بهترین گزینه برای این بیماری هستند. هـمچنین تایچی و یوگا نیز ستون فقرات و استخوانها را تقویت میکنند.
سیگار نکشید
نیکوتین بــرای استخوانها مضـــــر است. سیگار اثرات مکملها و داروها را از بین میبرد. توصیه میشود دور دخانیات خطزده و کنار بگذارید.
تست تراکم استخوان
این آزمایش، بهترین روش برای تعیین میزان استخوان از دست رفته است. هنــگامیکه پزشک میزان استخوان از دست داده را مشاهده میکند، مــیتواند توصیههای لازم را ارائه داده و به افراد در چگونگی بهبود وضعیتشان کمک کند. اغلب پزشکان مکمــلها، رژیم غذایی و تغییر شیوه زندگی را به افراد پیشنهاد مـیدهند. برخی نیز داروهایی را که به سـاختهشدن مجدد استخوانها کمک میکنند، تجویز مـیکنند.
ارتباط افسردگی با این بیماری
با توجه به دادههای مطالعات دانشکده پزشکیهاروارد، ازدستدادن استخوان با درمان افسردگی مرتبط است. براساس این مطالعه مشخص شده زنانی که تحت درمان افسردگی قرار دارند از تراکماستخوانـــی کمتری رنج میبرند زیرا آنها دارای سطح بالاتری از هورمونی بهنام کورتیزول هستند و این هورمون با ازدستدادن استخوان ارتباط دارد.
مصرف کافئین را کاهش دهید
کافئین زیاد اغلب با جذب ویتامینها و موادمعدنی در بدن تداخل دارد. این بدان معناست که مصرف قهوه، چای و نوشیدنیهای حاوی کافئین را کاهش دهید. تحقیقات نشان داده اســت که میزان بالای کافئین در بـــدن با تحلیلرفتن و شکستگی استخوانها ارتباط دارد. دو یا سه فنجان در روز، مقدار مجاز مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین است. سودا یا آب گازدار و نوشابههـــای انرژیزا و ورزشی همگی حـاوی کافئین هستند.
حفظ وزن مناسب بدن
وقتی افراد از کاهش وزن رنج میبرند، حفظ وزن متعادل مهم است. کمبود وزن با ازدستدادن استخوان ارتباط دارد. اغلب بــه این دلیــل است که بدن موادمغذی و ویتامینهای موردنیاز برای حفظ سلامت استخوانها و قوی شدن ماهیچهها را دریافت نمیکند. دختــران و زنـــان جوان بهدلیــل فشار و تمایل به لاغرشدن در معرض کمبود وزن هستند. وقتی رژیم میگیرید بهطور منظم ورزش کنید. اینها نکاتی کلیدی برای تقویت استخوانها بودند. حفـــظ سلامت استخوانها از طریق داشتن رژیم غذایی سالــم و ورزش قابلحصول است. برخی از زنان مجبورنـد برای درمان این بیماری از داروها استفاده کرده و تحتعمل جراحی قرار گیرند اما بسیاری از درمانهای جدید نیز وجود دارند که به بهبود شرایط ناشی از این بیماری کمک میکنند.