حق صادرات گاز ايران به اروپا بايد احيا شود

آرمان‌ملی- محمدسیاح: قره‌باغ بعداز 30 سال با حمله نظامی ‌آذربایجان با همراهی ترکیه و رژیم‌صهیونسیتی از دست ارمنستان آزاد و به آذربایجان واگذار شد. چند روز پیش هم اولین سالگرد این آزادسازی در این کشور گرامی‌ داشته شد؛ در این میان اما اتفاقات ناخوشایندی افتاد. این اتفاق همراهی آذربایجان با ترکیه و روسیه برای دورزدن ایران و حذف سهم ایران از صادرات انرژی به اروپا بوده است. این مساله قابل پیش‌بینی بود که کشورآذربایجان سعی خواهد کرد از این پیروزی برای مسائل داخلی و خارجی خود استفاده کند، اما اکنون موضوع آذربایجان و قره‌باغ به یک مساله فرامنطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده، درواقع می‌توان گفت که دو کشور ارمنستان و آذربایجان تصمیم‌گیر نبوده‌اند. در بحران قره‌باغ، تبعات بعدی و در قرارداد بین روسیه، آذربایجان و ارمنستان قدرت‌های بزرگتری نظر داشتند. در سال 1995 زمان راه‌اندازی خط لوله باکو- تفلیس-جیحان قرار بود پنج درصد از این خط به ایران اختصاص پیدا کند، اما این سهم به‌دلیل تحریم به ترک‌ها رسید درحالیکه ایران هم از نظر موقعیت جغرافیایی و هم امکانات بالقوه و بالفعل این توان را داشت. حالا موضوع بسیار حادتر شده و این اتفاق به ناآرامی‌ در منطقه قره‌باغ دامن زده است. علی قنبری، کارشناس اقتصادی با بیان اینکه ایران باید تلاش کند تا حافظ منافع ملی خودش باشد، در این باره به «آرمان‌ملی» گفت: ایران باید از خط لوله جیحون به تفلیس براساس منافع ملی سهمی‌ را از این موضوع کسب کند و در برابر زیاده‌خواهی‌های روسیه کوتاه نیاید؛ به‌نحوی که روسیه متوجه وضعیت و موقعیت ایران در منطقه باشد تا به خود اجازه ندهد که با کشورهای همسایه ایران نظیر آذربایجان مسائلی را ایجاد کند که باعث ناآرامی‌ در منطقه شده و دست ایران از منافع ملی خودش تحت عنوان تحریم کوتاه شود. او ادامه داد: همه کشورها دنبال منافع خودشان بوده و هستند و به‌نظرم جمهوری اسلامی‌ باید قویا و با اراده محکم دنبال منافع کشور بوده و امتیازی در این زمینه به کشورهایی نظیر روسیه و ترکیه ندهد و اگر امتیازی داده می‌شود در قبال آن امتیازی گرفته شود تا بتوانیم از شرایط جغرافیایی خودمان در بحث انتقال گاز به اروپا استفاده کنیم. قنبری اظهارکرد: متاسفانه روسیه در این مورد زیاده‌خواهی کرد ولی انتظار این است که دولت در ایران در این عرصه محکم بایستد و از منافع ملی کشور دفاع کند. باعث تاسف است که بگوییم روسیه از زمان قاجاریه تاکنون با قراردادهایی مانند ترکمنچای از منافع خود را بر منافع ایران ارجح دانسته است.

نقش ابهام‌برانگیز پاکستان

این اقتصاددان در پاسخ به این سوال که پاکستان با هدف مقابله با هند در موضوع سرمایه‌گذاری آنها در چابهار برای رسیدن از قفقاز به اروپا و تحت‌تاثیر قرارگرفتن بندر گوادر پاکستان وارد موضوع شده، است؛ نقش پاکستان در این دعوا چیست؛ افزود: فکر می‌کنم که آذربایجان و ترکیه دنبال این هستند که پاکستان را با خود همراه کرده و با استفاده از این شرایط منطقه را برای حضور ایران ناامن کنند و ایران باید تلاش کند تا به منافع منطقه‌ای خودش پایبند باشد و اجازه ندهد کشورهایی نظیر پاکستان که هیچ ارتباط و تناسبی با این ندارند بیخ‌گوش ایران با آذربایجان و ترکیه و حتی رژیم‌صهیونیستی توطئه و ما را از دستیابی به مزیت‌های نسبی‌مان محروم کنند. قنبری درباره نگرانی‌های حضور ترکیه و پاکستان در حوزه دریای خزر هم توضیح داد:‌ موضوع امروز قره‌باغ به‌شدت پیچیده شده و متاسفانه در مورد این موضوع خیلی ساده‌انگاری صورت می‌گیرد، به اعتقاد من در این مورد خوب عمل نکردیم و نتیجه این شد که می‌خواستیم دل آذربایجان را به‌دست بیاوریم؛ به‌طوری‌که آذربایجان با همکاری ترکیه و پاکستان و رژیم‌صهونیستی می‌خواهند تا با نفوذ در دریای‌خزر دست ایران را هم از منافع در منطقه کوتاه کنند. این اقتصاددان اضافه کرد: به‌نظرم باید خیلی قاطع، شفاف و روشن دولت سیزده و حاکمیت نسبت به این موضوع اعلام موضع کرده و بی‌تفاوت نباشند و اجازه ندهند رژیم جعلی صهیونیست در این منطقه برای ما تعیین‌تکلیف کند یا کشوری مثل ترکیه که ارتباطی به منطقه ندارد بخواهد در این حوزه حضور پیدا کند.

تعاملات دیپلماتیک با روسیه

قنبری با بیان اینکه باید تعامل سازنده‌ای با روسیه برقرار شود تا کشورهایی که هیچ ارتباطی در منطقه ندارند برخلاف تعارض بین‌المللی حضور پیدا کرده و برای ما دردسر درست نکنند؛ در پاسخ به این سوال که چطور می‌توان به روسیه‌ای که همیشه بدعهدی کرده اعتماد کرد؛ گفت: ایران است که باید روسیه را از طریق تعاملات دیپلماتیک وادار کند تا موضع خود را تصحیح کرده و اجازه ندهد پاکستان و حتی رژیم‌صهیونیستی از خارج منطقه وارد این حوزه شوند و حتی ترکیه را مجاب به ایجاد ائتلاف علیه همسایگان آذربایجان کند. او در واکنش به این سوال که با اتفاقاتی که افتاده و حذف ایران از چرخه انتقال انرژی به اروپا، چه میزان خسارت مالی و درآمدی برای ایران خواهد داشت؛ ادامه داد: به‌نظر من ایران در همه زمینه در شرایط تحریمی‌ بد عمل کرده است؛‌ یعنی با دست خودمان برای کشور تحریم ایجاد کرده و به خودتحریمی ‌دامن زده‌ایم. همین بحث مساله برجام و FATF، ‌مباحثی که با همسایه‌هایمان داشتیم، عدم تعامل با کشورهای موثر در دنیا و... موضع ایران را در جهان به‌شدت ضعیف کرده است. درحالیکه می‌توانستیم با تعاملات بهتر و استفاده از شیوه‌های دیپلماتیک می‌توانستیم وضع خودمان را استحکام ببخشیم که در این مواقع دچار ضرر و زیان نشویم. او اضافه کرد: درحال حاضر درآمد نفتی و گازی و معادن و منابع انسانی و... ایران به‌شدت کاهش یافته و بخشی از این وضعیت به‌دلیل عدم موضع‌گیری مناسب و تعاملات سازنده و بزرگ و موثر در تعاملات جهانی است. قنبری تاکیدکرد: الان کاری کرده‌ایم که نه‌تنها کشورهای حوزه دریای‌خزر با ما تعاملی ندارند بلکه با دشمنان ایران متحد شده‌ و علیه ما کار می‌کنند و این اتفاق از جایگاه سیاسی و دیپلماتیک به ضرر و زیان ایران بوده و باعث تضعیف موقیعت ایران در منطقه شده است. باید در حوزه دیپلماتیک تغییرات اساسی استراتژیک صورت بگیرد و راهبردهای جدید به‌کار گرفته شود تا روابط و تعاملات ایران با جهان بازسازی شود. هر کشوری در منطقه به‌دنبال منافع خود از قره‌باغ است و برای رسیدن به این منافع دست به‌هر کاری هم می‌زند، اما مواضع ایران در مخالفت و مقابله با جهان و تنش‌زایی غیرضرور باعث شده تا حتی کشورهایی که دست دوستی به ایران داده بودند و به نوعی هم‌پیمان شده و امروز به‌راحتی برای دورزدن ایران دست بدهند و این اتفاقی است که در قره‌باغ افتاده است.