قهرمان مستند «تنهایی» خود مردم هستند
جمعه هر هفته مجموعه مستند «تنهایی» به کارگردانی سعید نبی و مریم خدیوی بروجنی از شبکه یک سیما پخش میشود، مجموعهای که خیلی زود توانســت تا جایگاه خود را در میان مردم سراسر کشور پیدا کند. سعيد نبي را با مجموعه مستندهای فاخر گنجینه تتیس، نقش بافت، تحقیقات آبزیان، ایل من، اقوام ایرانی، هیرکان و در برنامههای چالشــی پرمخاطــب بهعنوان طــراح و تهیهکننــده مناظرههــای 92 میشناسیــم. از ویژگیهای منحصربهفرد این مجموعه بهکارگیری سلایق مختلف درعوامل حرفهای این پروژه است، سعید نبی در ادامه پاسخگوی سوالات بود.
آقای نبی چــرا نــام این مجموعه مستند را «تنهایی» گذاشتید؟
محیطزیست ایران تنهاست و آمدیم و ماندیم تا کمک کنیم تنها نباشد.
تولید این مستند چند سال طول کشید؟
5 سال، تحقیق این مجموعه تا سال 96 ادامه داشت که یک تیم منسجم 8 نفره دانشگاهی، سینمایی به سرپرستی مریم خدیوی بروجنی و مشاوره علمی اکولوژیســتهای صاحب نامی همچون استاد تمــام بهرام کیابی و اصغر عبدلی اعضای هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در آمادهسازی آن مشغول کار بودند.
تحقیقها صرفا کتابخانهای بود یا میدانــی هـم به انجام رسید؟
سوال بسیاری خوبــی مطـــرح کردید، تحقیقهای کتابخانهای ما بسیار جامع بود و بعداز آمادهشدن آن در سال 96 طی 5 ماه من تحقیق میدانی را آغاز کردم، به استانها مختلف سفر کــردم، به دانشگاه، ادارهها و مــناطــق طبیعــی رفتم و از نزدیــک برای تهیه سناریوی 14 قسمت این مجموعه اقدام به جمعآوری اطلاعات، عکس و صدای ضبط شده با همــه آنها که برنامه داشتیم در فیلمنامــه این مجموعه حاضر باشند کردم.
یک تحقیق منسجم و سنگین را پشتسر گذاشتید؟
بله دقیقا، تحقیق برای من در سینمای مستند حرف اول و آخر را میزند، نقش بسیار حیاتی، جدی و بنیادین دارد و اصولا معتقدم مستند از تحقیق جان میگیرد و به بیننده روح و آگاهی هدیه میکند. تحقیق کتابخانهای کامل نیست بلکه باید در محل نیز این اطلاعات اسنادی و آماری بررسی شود و در کنار آن محلهای دوربین باید شناسایی شود، زمانهای طلایی فیلمبرداری در محل دقیقا بررسی شود و شخصیتهای فیلمنامه از نزدیک شناسایی شده و با آنها صحبت شود و رفتارهای آنها در لحظه بررسی شود.
صحبت از فیلمنامه کردید که در سینمــای مستنــد و مستندهای تلویزیونی کمتــر شنیده میشود و بهجای بیشتر از متن فیلم صحبت میشود؟
این مجمــوعــه در قالب 14 قسمت 30 دقیقهای ساخته شده که هر قسمت بهصــورت مستقل یک موضوع را بررسی میکند، 10 قسمت این مجموعه قصهمحور است و با نابازیگرانی که قصه زندگی خود را بازی میکنند ساخته شده است .
کمــی بیشتـر توضیـح میدهید؟
بله، در هر قسمت بسته به موضوع و سوژه درام آن قسمت فرد انتخاب شده، زندگی، حواشیاش، اتفاقات و حوادثی که در مسیر شغلیاش داشته و سبب شده تا شاخص شود را در تحقیقها برای ما کاملا توضیح داده و ما بعدا در قالب فیلمنامه درام به آن زندگی جهت قصه دادیم تا بیننده این اثر را در قالب یک قصه از واقعیتهای یک زندگی دنبال کند، قصهای واقعی با صحنههایی واقعی که مجددا در رویداد واقعی دیگر تکرار میشوند اما این بار بهصورتی هدفمند و در جهت قصه پرداخت میشود و قهرمان آن خود مردمی هستند که زندگی خود را بازی میکنند منتها این بار دراماتیک.
3قسمــت دیگــر در چه سبکی ساخته شده؟
ژورنــالیستــی، یعنــی کاملا اطلاعاتمحور است و سوژه از طریق دادن اطلاعات پرداخت میشود نه قصه .
اینکــه از افراد متفاوت و صاحب ســبک در تدوین و فیلمبرداری استفاده کردید، دلیل خاصی داشت؟
به قول محمود یارمحمدلو یکی از تدوینگران این مجموعه که تدوینگر است و از قدیمیهای صاحبنام این صنــف، این سبک فیلمسازی به فسیــلها پیوسته که در یک مجموعه از چند تدوینگر، چند فیلمبردار و چند صدابردار استفاده شود تا سلایق مختلفی درگیر کار شود. مخاطب مجموعهای کاملا متفاوت در هر قسمت ببیند چرا که این سبک بسیار زمانبر و گرانقیمت است و اصولا برای تهیهکنندهها به صرفه نیست؛ البته برای من که قبلا مجموعههای متعددی را با کارگردانها و عوامل متعدد کارکرده بودم این سبک بسیار جذابیت دارد و آموزنده است. 14 قسمت این مجموعه توسط من و خانم خدیوی کارگردانی شد پس لازم بود نگاه عوامل مختلف حرفهای در سطوح مختلف به آن تزریق شود تا سلایق مختلف در آن گنجاده شود که همینطور هم شد.
از موضوعــات هر قسمت بگویید؟
ریزگــرد، تیلاپیا، جنگلبان، محیطبان، شکارچی و راهور معلمی که مسافتهای سخت و طولانی را در دل کوهای تالش طی میکند تا....
اگــر نکتهای باقی مانده بفرمایید؟
در پایان از مدیر شبکه یک و گروه تاریخ، فرهنگ و هنر این شبکه که این مجموعه را بهصورت دغدغهمند برای پیشرفت و سربلندی ایرانی عزیز با آغوشــی باز، جسورانه و متفکرانه در این شبکه پذیرفتند تشکر میکنم و امیدوارم که موفق شویم.
