دانــستنیهـــا
دلایل کاهش حافظه
بسیاری از این نوع فراموشیها جدی نیستند. کمبودخواب، برخی داروها، حتی استرس میتواند باعث ضربه کوتاهمدت به حافظه شود. ولی خوشبختانه مغز انعطافپذیر است و این شرایط را تغییر و بهبود میبخشد. مداخلات ساده و قدرتمند میتواند برخی علل تعجبآور کاهش سطح حافظه را رفع کند.
تیروئید ناکارآمد
اگرچه تیروئید نقش خاصی در مغز ندارد اما ازدستدادن حافظه با متوقفشدن کارکرد طبیعی تیروئید اتفاق میافتد. این غده پروانهای شکل تقریبا حاکم بر تمام فرآیندهای متابولیک بدن شماست. اگر مشکلاتی در سطح حافظه خود دارید، یک آزمایش ساده تیروئید میتواند تغیین کند که تیروئید شما کمکار است یا پرکار.
گر گرفتگی
گرگرفتگی بهخصوص در دوران یائسگی علاوه بر افسردگی، خستگی، بیحوصلگی و افزایش تحریکپذیری، با کاهش سطح حافظه و سطح کارایی فرد همراه است. خبر خوب این است که این عارضه یائسگی به هیچ وجه به مغز آسیب نمیزند و بعداز فروکشکردن آن حافظه بهبود مییابد. بیخوابی و آپنهخواب دوران یائسگی کاهش سطح حافظه در این دوران را بهدنبال دارد.
کمبود خواب
افراد مبتلا به اختلالات محرومیت از خواب دچار خستگی در طول روز، اختلال در توجه، و کاهش سطح حافظه هستند. توصیه استاندارد بر هشت ساعت خواب شبانهروزی متمرکز است. اما این میزان خواب شاید برای همه کافی نباشد. اگر شما هنگام بیدارشدن از خواب همیشه خسته هستید، و در طول روز خواب ناخواسته دارید، ممکن است به بیشتر از ۸ ساعت خواب شبانهروزی نیازمند باشید.
اضطراب و افسردگی
شواهد قوی نشان میدهد که اضطراب، افسردگی، و بیماریهای دوقطبی مدارهای عصبی درگیر در توسعه و بازیابی خاطرات را مختل میکند. افسردگی شدید اغلب بههمراه ازدستدادن حافظه است. در مدت زمان طولانی استرس روزمره باعث افزایش سطح کورتیزول در مغز میشود که همین امر ازدستدادن سیناپس در سلولهای مغزی را بههمراه دارد که نتیجه آن ایجاد اشکال در بازیابی خاطرات است. خبر خوب این است که ازدستدادن حافظه ناشی از اختلالات خلقی برگشتپذیر است و آن هم با بهبود خلقوخو.
داروهای تجویزی
بسیاری از داروهای تجویزی شما را فراموشکار میکند. زاناکس، والیوم، و داروهای ضدافسردگی دارای این اثرات هستند. داروهای قلبی مانند استاتینها و مسدودکنندههای بتا، مسکنهای مخدر، و حتی آنتیهیستامینهایی مانند بنادریل اثرات مشابه دارند. اگر فکر میکنید با مصرف این داروها دچار فراموشی موقت میشوید حتما با پزشک خود مشورت کنید.
سیگار
سیگار فرآیند حافظه را دچار خطا میکند و آن هم با مختلکردن جریان خون مغز. کسانیکه سیگار میکشند نسبت به دیگران با افزایش سن دچار کاهش سریعتر عملکرد مغز میشوند. علاوه بر این سیگار تجمع پروتئین غیرطبیعی میشود که توانایی مغز را برای پردازش و انتقال اطلاعات مختل میکند. پس اگر میخواهید آسیبی به حافظه خود نرسانید، سیگار را همین حالا کنار بگذارید.
رژیم غذایی پرچرب
این رژیم تنها برای قلب مضر نیست بلکه عوارضی نیز روی حافظه دارد. مطالعات نشان میدهد که رژیم غذایی حاوی چربی، شکر و غذاهای فرآوری شده، به مرور زمان مغز را فرسوده میکنند. مصرف شکر به اندازهای در کاهش حافظه و قابلیت تفکر موثر است که محققان آلزایمر را دیابت نوع۳ نامیدهاند که مستقیما با نوع تغذیه مرتبط است. بهترین رژیم برای محافظت از مغز، رژیم مدیترانهای، شامل چربیهای مفید، میوه، سبزیجات، آجیل و ماهی است.
کمبود ویتامین B12
گیاهخواران در معرض خطر بالاتری از این کمبود هستند. ویتامین B12 در غذاهای حیوانی مانند گوشت، مرغ، تخممرغ، فراوردههای لبنی و... موجود است. علاوه بر خستگی، ازدستدادن اشتها، یبوست، ازدستدادن وزن و... کمبود این ویتامین میتواند منجر به مشکلات حافظه شود. اگر شما گیاهخوار هستید از نظر کمبود ویتامین B12 باید حتما تحت آزمایش قرار بگیرید. مکملهای ویتامین B12 شاید مورد نیاز باشند. زنان باردار، سالمندان، افراد کمخون، مبتلایان به اختلالات گوارشی مانند سلیاک و بیماری کرون به این مکمل نیاز دارند.
میکروبها
افرادی که در معرض برخی میکروبها مانند هرپس سیمپلکس نوع۱ یا همان ویروس تبخال هستند، با احتمال بیشتری دچار مشکل حافظه میشوند. اگرچه هیچ واکسنی برای ویروس تبخال وجود ندارد، واکسیناسیون دوران کودکی در برابر دیگر ویروسها میتواند به جلوگیری از مشکلات بعدی در زندگی کمک کند. علاوه بر این ورزش منظم فرد را از قرارگرفتن در معرض عفونتهای مکرر دور میکند.
