جنگ طلبان در افغانستان دچار تحجر فکری هستند
ایــران در شرایط کنونی افغانستان دقیقا چه موضعــی نسبت به دو طرف درگیر دارد؟
برخی در فضای مجازی گلایه دارند که چرا از طالبان به خوبی یاد شده و چرا با آنها مخالفت نشده است. اما جمهوری اسلامی در مواقع مختلف در خصوص افغانستان مواضع منطقی، معقول، بلندمدت و تیزبینانه داشته است. آنچه مسلـــم است این اســت که ما در سیاست خارجــی بـه اتکای مبانی فکری خـــود مسیری را دنبال میکنیم که کمترین لطمه و ضرر را برای ملت مظلوم افغانستان داشته باشد، ملتی کـــه مدتها تحت تاثیر آثــار زیانبار جنگ و بمــببارانهای آمریکا بودهاند. ما در ایران از راهحلهایی حمایت میکنیم که سبب حذف هیچ گروهی در افغانستان نشود، چرا که آن گروه در آینده میتواند اپوزیسیون دولت مرکــزی باشد. دستاندرکــاران داخلی افغانستان، طــــالبان و پنجشیر، نیز به این نتیجه رسیدهاند که اگر بخواهند نجات پیدا کنند و حداقل مدتی در حکومت دوام داشته باشند باید از همه اقوام برای حکومت دعوت کنند و دولتی فراگیر تشکیل دهند، در غیر این صورت جنگ و درگیری و کشتار ادامه خواهد یافت. آنها همچنین میدانند اگر در پس پرده با آمریکاییان بر سر امری بسته باشند، چندان موفق به پیاده کردن طرحهای آنها نخواهند بود چراکه آنها خود در زمان استقرار خودشان و
با وجود دولت دست نشانده و تجهیزات نظامی نتوانستند چندان کاری پیش ببرند و نتیجه در نهایت چنین شد که مردم در نارضایتی از دولت دست نشانده آمریکا حتی حاضر به مقاومت در برابر طالبان نشدند. در این میان ایران باید رصد کند و از هر برنامهای که بر اساس آن جان مردم بیشتر حفظ شود و مردم در آن کمتر آسیب ببینند، حمایت خواهد کرد، برنامههایی چون دولت فراگیر با حضور تمام دست اندرکاران از قومیتهای مختلف و محکوم کردن هرگونه دخالت خارجی. اگر این مسیر را طی کنیم آزمون بزرگی در برابر طالبان قرار خواهد گرفت. آنها میتوانند با دولتی فراگیر متحد شوند و افغانستان را از این وضعیت خارج کنند و ننگ عملکرد خود را در 20 سال پیش بپوشانند. اما اگر فکر کنند که میتوانند در صورت حاکمیت همان افکار متحجرانه قبل را تحت لوای دولت تشکیل شده خود انجام دهند، افراد دسته دسته خواهند شد و جنگ و خونریزی از سر گرفته خواهد شد.
طالبان در حــال حاضر نیز وزرایی را انتخاب کرده است که همه از میان خودشان هستند و وعــده دولت فراگیر عملی نشده است، هـــمچنین میزان پیشبینیها در خصـــوص احتمال عدم استقرار طولانی طالبــان در حال افزایش است. چنین شرایطی سبب نمیشود ایران تمام تخممرغهای خود را در یک سبد بگذارد، تحلیل شما چیست؟
این گذاشتن تخم مرغ در یک سبد نیست. زمانی که آمریکاییها متحدان خود را جمع کردند و به صدام پس از اشغال کویت حمله کردند، برخی در داخل کشور از تریبونهای رسمی گفتند که ما دنبال رویارویی با آمریکاییها بودهایم و حالا صدام خالدبنولید است و باید به کمک او برویم. جملهای در این زمان معروف است که در رابطـه با افغانستان نیز به اعتقادم پیش درآمد موضع ایران است، که «جنگ عراق و آمریکــا، جنگ حق با باطل نیست». در افغـــانستان نیز چنین است و در هــر طرف به نوعی مشکلاتی وجود دارد و ادعاهایی جریان دارد. افرادی که حالا در جنگ طالبان و پنجشیر درگیر هستند کف اتهامشان توجه نکردن به خون و اموال مردم است که در طول سالیان دراز آسیب دیده است، چراکه آنها دچار زیادهخواهی، تعصب و تحجر فکری هستند. تا زمانی که چنین است ما به این جنگ وارد نمیشویم. در مجموع اگر از طرفی حمایت میکنیم باید تشخیص دهیم حق است که از آن حمایت کنیم، در جنگ باطل با باطل تنها به طرفین توصیه میشود با یکدیگر نجنگند. در موضعی چون فلسطین و صهیونیستها، جبهه حق و باطل کاملا مشخص است، از سوی دیگر در موضوع جنگ آذربایجان و ارمنستان، ارمنستان مسیحی است و آذربایجان
مسلمان اما ما از آذربایجان به دلیل مسلمان بودن حمایت نکردیم و در کنار آنها نجنگیدیم، بلکه طرفین را به خویشتنداری دعوت کردیم و خواستیم از جنگ پرهیز کنند. فرض کنیم طالبان قصد دارد پشت ادعاهای مثبت خود مثل دولت فراگیر، دولتی از میان خودیها تشکیل دهد، شک نداشته باشید اگر چنین شود دیگر تنها جبهه مقابل آنها پنجشیر نخواهد بود بلکه دیگر مجموعهها در افغانستان نیز سر برخواهند آورد و افغانستان به سمتی خواهد رفت که نگران آن هستیم، مثل چند تکه شدن کشور. عدهای نیز تحلیل میکنند که آمریکاییها برنامه دارند مانند عراق که میخواستند به سه کشور تقسیم کنند و موفق نشدند افغانستان را به دو کشور شمالی و جنوبی تبدیل کنند و یک جریان تندرو، وابسته به تشکیلات پاکستان، را بر سر کار آورند، اما اینها همه فرضهای مختلف است. اگر هم طالبان چنین باشد که شما میگویید بالاتر از سیاهی رنگی نیست و به طالبان 20 سال پیش برمیگردد. آن طالبان نیز تجربیاتی کسب کردهاند و میدانند کوچکترین نگاه بد به ایران چه هزینههای سنگینی را برای آنها خواهد داشت، لذا نگرانی برای ایران وجود ندارد. اما موضعگیریهای ما باید حساب شده باشد. باید رصد شود و اگر
آنها به سمت اقداماتی به نفع مردم افغانستان رفتند و به کمک نیاز داشتند دیگر موضوع دفاع از مردم افغانستان مطرح است و در آن صورت تکلیف و وظیفه دیگری خواهیم داشت.
