آرمان ملی: نظام بودجهریزی ایران سالهاست که موردنقد کارشناسان قرار گرفته است، چراکه ردیفهای هزینهای دولت بدون اینکه ثمری برای کشور داشته باشد در حال رشد است. این رشد هزینه سالانه که کسری بودجه را هم بهدنبال دارد مشکلات زیادی را متوجه اقتصاد کشور کرده است. مجلس و دولت بارها در این باره صحبت کرده و دولتهای جدید دولت قبلی را مقصر دانسته و در دوره دوم بازهم همان راه بودجهریزی را پیش میگیرند! بودجه سال 1400 هم مشکلات زیادی دارد و بدون توجه به منابع درآمدی و با افزایش هزینههای جاری دولت بسته شده است. مسعود میرکاظمی، رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به اینکه در رسانهها مطرح شده است که امسال کسری بودجه داریم، افزود: علت، این است که بودجه، خوب تدوین نشده است. در عملکرد پارسال کشور ۵۶۲ هزار میلیارد تومان مصارف کشور بود که از این رقم، ۳۰ درصدش از طریق واگذاری داراییهای مالی مانند اوراق و مانند آن بود و ۷۰ درصد منابع پایدار بود. او با اشاره اینکه در بودجه ۱۴۰۰، دو سقف مصرف گذاشتیم، گفت: سقف نخست، ۹۳۷ هزار میلیاردتومان و سقف دوم هزار و ۲۷۷ میلیاردتومان است. اگر عملکرد پارسال را ببینیم و منابع پایدار آن
را محاسبه کنیم حدود ۲ و نیم تا ۳ برابر شده است. باید پاسخ دهیم به چه علت این افزایش رقم بودجه را انجام دادیم؟ میرکاظمی اضافه کرد: امسال در ۵ ماه و نیم یعنی در این ۱۳۹ روز، ۲۸۰ هزار میلیاردتومان مصارف کشور بوده است که از این رقم ۲۲۰ هزار میلیارد تومان از منابع قابل اتکاء بوده است. مابهالتفاوت آن از ۲۲۰ تا ۲۸۰ هزار میلیاردتومان از تنخواه استفاده شده است و ۸۵ هزار میلیاردتومان هم از طریق واگذاری داراییهای مالی بوده است. او با بیان اینکه این نشان میدهد از اول سال، امکان تامین بودجه نبوده است، افزود: با توجه به اینکه منابع درآمدی پیشبینی شده ناشی از فروش نفت در بودجه امسال، محقق نشده است در این ۱۳۹ روز، فقط ۱۵ درصد تحقق عملیات داشتیم. رئیس سازمان برنامه و بودجه با تاکید بر اینکه باید بر روی منابع تامین مالی و چگونگی افزایش درآمدها، بازنگری کنیم، گفت: باید پایداری بودجه را بیشتر و در مصارف، مدیریت کنیم. در پایان سال ۹۱، عملکرد مصارف دولت ۸۹ هزار میلیاردتومان بوده است؛ چگونه میشود که در سال ۱۴۰۰ این رقم به ۹۳۷ هزار میلیاردتومان رسید؟ متوسط رشد اقتصادی در ۸ سال گذشته از صفر تا ۸ دهم درصد بوده و عمدتا تورم
دو رقمی بوده است.
افزایش فاصله طبقاتی
او افزود: زمانیکه منابــع پایداری برای بودجــه نیست به خلق نقدینگی و تورم، میانجامد و ضریب جینی هم در ۸ تا ۱۰ سال گذشته، افزایشی بوده است یعنی فاصله طبقاتی به نفع قشر مرفه، افزایش یافته است. در ۵ ماه گذشته ۵۰ درصد هزینههایی که انجام شده از طریق استقراض و اوراق بوده است. میرکاظمی درباره موضوع مدیریت بر کشت افزود: این کار بسیار ضروری است ولی عملا در کشور اتفاق نیفتاده است. یکی از حمایتهایی که در سازمان جهانی تجارت هیچگاه لغو نشد حمایت از کشاورزی بود یعنی هیچکدام از کشورهای توسعهیافته یا در حال توسعه مایل نبودند تا یارانههای کشاورزی را حذف کنند که دلیل آن مدیریت بر کشت است ولی امروز وزیر جهادکشاورزی هیچ پولی برای این کار در اختیار ندارد. امروز یارانه برای نهادههای دامی و گندم حدود ۲۹۰ هزار میلیاردتومان است، آیا از این مبلغ سهمی به جهاد کشاورزی میرسد؟ استانداران و فرمانداران ما باید افراد اقتصادی باشند و امروز از این مشکلات اقتصادی گزیده میشویم. رئیس سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: امسال بودجه کشور ۱۷ جلد است که باید حداقل و ساده شود حتی یک جلد؛ هرچه سادهتر ولی قابل رصد. امیدواریم با همکاری
مجلس شورای اسلامی و سایر سازمانهای نظارتی تغییرات در بودجه ۱۴۰۱ انجام شود و از هفته آینده جلسات با نمایندگان مجلس آغاز میشود و وزرا مستقر شدند و برنامه جلسه با وزرا هم داریم تا بتوانیم شاخصهای کلان کشور را حمایت کنیم. من با این نیت وارد سازمان برنامه و بودجه شدم که بتوانیم منابع را موثر کنیم و اگر بخواهیم با روند قبلی حرکت کنیم نه تنها منابع موثر نیست بلکه هدر خواهد رفت و امروز میبینیم که سرمایه اجتماعی را از دست دادیم و مشکلات فرهنگی و اقتصادی فراوانی داریم و هیچ عقل سلیمی نمیگوید که مسیر قبلی را ادامه دهیم و باید بهسمتی حرکت کنیم که این اصلاحات را انجام دهیم و باید تغییرات را دنبال کنیم و باور داشته باشیم که راهی جز این نیست و بهنظر من جواب خواهیم گرفت.
تعیین تکلیف خزانه
او درباره تعیین تکلیف خزانه کشور هم افزود: اینکه خزانه کشور در سازمان برنامه و بودجه بیاید یا نه، مشکل جای دیگری است، اگر وارد سازمان برنامه و بودجه هم شود ولی وقتی که منبع ندارد تخصیص هم صادر شود پولی برای پرداخت نیست. در ۵ ماه گذشته ۵۰ درصد هزینههایی که انجام شده از طریق استقراض و اوراق بوده است. میرکاظمی گفت: مشکلات زیاد است ولی کشور ما کشور فقیری نیست و ۶۳ میلیارد دلار میزان یارانه پنهان کشور است با یارانههای نهادهها و دارو و بخشهای دیگر که تخصیص داده میشود حدود ۲۹۰ تا ۳۰۰ هزار میلیارد تومان حجم یارانههاست بنابراین دولتی که قدرت پشتیبانی این حجم یارانهها را دارد کارهای دیگر را میتواند انجام دهد. رئیس سازمان برنامه و بودجه تصریح کرد: با وجود منابعی که برای کالاهای اساسی داده میشود ولی قیمت پروتئین در بازار بالاست و باید مشکل را به شکل اساسی حل کرد و ما باید از دامداری، مرغداری و کشت کالاهای استراتژیک کشاورزی در کشور حمایت کنیم؛ اما برای اینها منابع جدی نگذاشتهایم و منابع را در یک زنجیرهای هزینه کردیم که نه دامدار و مرغدار از آن بهرهمند شده و نه مردم. او گفت: به مردم قول میدهم با توجه به
اینکه در کشوری با منابع عظیم هستیم میتوان بهسرعت این مشکلات را حل کرد که بعضی از آنها در کوتاهمدت، میانمدت و حتی در برنامههای طولانی مدت آنها را حل کرد.