انگیزهای که باز هم اما و اگر دارد؟!
آرمــانملی: سیدجــواد ساداتـــینـــژاد، وزیرجهادکشاورزی دولت سیزدهم در آخرین اظهارت خود از تعیین قیمت 7500 تومانی برای خرید تضمینی گندم خبر داده و تاکید کرده در حوزه کشاورزی با وجود تمام کمبودها اما بهدلیل شرایط اقلیمی مناسب ظرفیتهای خوبی وجود دارد، بهطوریکه علاوه بر جمعیت 4.5 میلیون نفری اشتغال این حوزه بالغ بر 20 میلیون نفر از جمعیت کشور را شامل میشود. درواقع اعلام نرخ خرید تضمینی گندم آنهم همزمان با شروع فصل کاشت از آن جهت حائز اهمیت است که عدم تعیین تکلیف نرخ در موعد مقرر و در نتنیجه عدم اطمینان کشاورزان از آینده اقتصادی خود یکی از چالشهای اصلی گندمکاران را بهخود معطوف کرده است، بهگونهای که در سال گذشته چالشهایی که در زمینه قیمت 4 هزار تومانی خرید تضمینی وجود داشت و در نهایت این نرخ با دخالت وزیر وقت و الزام دولت در اجرای قانون اصلاح نرخ خرید تضمینی مجلس به 5 هزار تومان افزایش یافت، تحقق خودکفایی گندم محقق نشد، البته در خصوص دلایل عدم دستیابی به خودکفایی اگرچه به گفته فعالان این حوزه در گام نخست خشکسالی و پس از آن افزایش قیمت نهادهای تولید باعث شد تا با وجود تولید 10 میلیون تنی دولت
ناگزیر به واردات بیش از 5 میلیون تنی گندم شود، اما بهنظر میرسد عدم تناسب قیمت خرید تضمینی با هزینههای تولید مهمترین دلیلی است که در سال گذشته خودکفایی این محصول استراتژیک را تحتالشعاع قرار داد، حال امسال با وجودیکه هنوز نرخ 7500 تومانی که به گفته متولیان این حوزه با احتساب هزینههای تمام شده تولید و سود مناسب برای کشاورز و همچنین احتساب نرخ تورم حدود 48 درصدی تعیین شده از سوی وزیر ابلاغ نشده است، اما اعلام آن از سوی ساداتینژاد بیانگر عدم تغییر آن خواهد بود. موضوعی که به اعتقاد کارشناسان در صورتیکه شرایط اقلیمی مناسبی در انتظار کشاورزان باشد احتمال امسال با تولید 13 تا 14 میلیون تنی گندم نیازی به واردات نخواهیم داشت حال باید منتظر شد و دید با وجود تمامی محاسبات و نرخگذاری که مورد رضایت اکثر کشاورزان است آیا دخل و خرید گندمکاران همخوانی خواد داشت تا اتفاقاتی همچون ورود دلالان به موضوع خرید که در راستای قاچاق این محصول به کشورهای همسایه و همچنین عرضه بهعنوان خوراک دام صورت گرفت خودکفایی را تحتالشعاع قرار ندهد؟
گام نخست برای الگوی کشت
سیدجواد ساداتینژاد، وزیر جهادکشاورزی با عنوان اینکه قیمت خرید تضمینی گندم برای سال زراعی آینده ۷۵۰۰ تومان تعیین شده است، گفت: در حوزه کشاورزی با وجود تمام کمبودها، ظرفیت بسیار خوبی را بهدلیل شرایط اقلیمی داریم، در حوزه منابع انسانی هم ۴.۵ میلیون تولیدکننده و حدود ۲۰ میلیون نفر از جمعیت کشور در این بخش فعالیت میکنند. البته ساداتینژاد دلایل حضور واسطهها بهعنوان یکی از عوامل موثر در عدم تحقق خودکفایی گندم را استفادهنکردن از ظرفیتهای تشکلهای این حوزه دانسته و معتقد است در کنار این موضوع خشکسالی دلیل اصلی در کاهش تولید بوده است. ساداتینژاد همچنین تعیین قیمت در شورای قیمتگذاری که با استفاده از نمایندگان کشاورزان صورت میگیرد را ابزار لازم برای اجرای الگوی کشت دانسته که نرخگذاری کنونی در نتیجه آن محقق شده است در هر حال اگرچه که تصمیم وزیر در نرخگذاری آن هم همزمان با آغاز فصل کشت نوید بازگشت به دوران خودکفایی را میدهد، اما باید منتظر شد و دید آیا تبعات دیگر تصمیمات به تداوم این روند میانجامد.
عدم خودکفایی بهدلیل خشکسالی
علیقلی ایمانی، دبیر بنیــاد توانمندسازی گندم در رابطه با تحقق خودکفایی با تعیین نرخ 7500 تومانی برای خرید تضمینی گندم به «آرمانملی» میگوید: در جلسهای که روز دوشنبه از سوی شورای قیمتگذاری و با ریاست وزیر جهاد برگزار شد نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی جاری با احتساب تورم 47.8 درصدی و همچنین هزینههای تمام شده تولید به اضافه سود 15 تا 20 درصدی برای کشاورزی بههمراه نرخ بازارجهانی که بین 220 تا 250 دلار درهر تن در نوسان است به میزان 7500 تومان تعیین شده که اگرچه وزیر هنوز آن را ابلاغ نکرده است اما در اظهارت خود از تصویب آن خبر داده است. وی در پاسخ به اینکه نرخ 5 هزار تومانی سال گذشته بهعنوان یکی از دلایل عدم تحقق خودکفایی گندم مطرح میشود بنابراین امسال میتوان شاهد تحقق خودکفایی بود، افزود: باید توجه داشت که کشاورزان هر ساله کشت خود را براساس نرخ مشخص انجام نمیدهند و در سال گذشته نیز این اتفاق بدون آنکه قیمت خرید تضمینی مشخص شود و تنها با اتکا به وعدههای مسئولان برای اصلاح نرخ تولید انجام شد، بنابراین نمیتوان نرخ را در کاهش تولید دخیل دانست. وی ادامه داد: شرایط اقلیمی و خشکسالی سال گذشته مهمترین
دلیل در کاهش تولید بوده بهگونهای که در مزارع دیم عملا امکان کشت وجود نداشته است همچنین افزایش قیمت نهادهای تولید همچون انواع کودها شاخصه موثر دیگر در کاهش تولید محسوب میشود. ایمانی میزان تولید را در سال گذشته 10 میلیون تن اعلام کرد و گفت: این میزان تولید به معنای کاهش 30 درصدی بوده و از سوی دیگر در خرید تضمینی نیز کاهش 40 درصدی را شاهد بودهایم بهگونهای که میزان گندم خریداری شده از سوی دولت حدود 6 میلیون تن برآورد شده که تاکنون واردات حدود 5 میلیون تنی را رقم زده است. دبیر بنیاد توانمندسازی گندم همچنین از دلایل کاهش فروش گندم از سوی کشاورزان را حضور دلالان بههمراه ذخیرهسازی برای تامین بذر و نیازهای کشاورز عنوان کرد و بیان داشت: در سال گذشته بهدلیل نوسانات ارزی و همچنین گرانی نهادههای خوراک دام شاهد حضور دلالانی بودهایم که با خرید گندم از کشاورزان با قیمتی بیشتر از نرخ دولت یا به قاچاق آن به کشورهای همسایه اقدام میکردند یا آن را به دامدارانی عرضه میکردند که نهادهای خوراک را باید با قیمتی بیشتر از نرخ گندم خریداری کنند. از سوی دیگر فارغ از سودجویی برخی کشاورزان که با ذخیرهسازی گندم سعی دارند
تا درفصل پاییز و ایام کشت با نرخ بالاتری بفروشند هر ساله بخشی از تولید کشاورزان بهصورت بذر و یا تامین نیاز مایحتاج خانوار ذخیرهسازی میشود. این فعال حوزه گندم تاکید کرد: سه شاخصه قیمت، تامین بهموقع نهادهای تولید و همچنین شرایط اقلیمی در تحقق خودکفایی موثر است که نرخگذاری بهعنوان مهمترین ان مطرح است، بنابراین با توجه به نرخی که مورد رضایت اکثر کشاورزان است در صورتیکه شرایط اقلیمی مناسب باشد تولید 13 تا 14 میلیون تنی گندم دور از انتظار نخواهد بود و بازهم میتوان شاهد خودکفایی بود.
